Adil Yargılanma Hakkı

Cezaevi kantininden yasal yollarla temin ettiğiniz bir radyonun sonradan yasaklanan özelliklere sahip olması sebebiyle doğrudan hapis cezası almanız hukuken geçerli bir nedene dayanmaz. İdarenin daha önceden satışına izin verdiği ve denetimlerinden geçen bir cihazı bulundurmanız, yasaklı eşya bulundurma kastıyla hareket ettiğinizi tek başına göstermez.

Yargılandığınız davada ileri sürdüğünüz ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki önemli iddiaların mahkeme tarafından kararda cevapsız bırakılması, gerekçeli karar hakkı ihlali anlamına gelebilmektedir. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, sabit veya ankesörlü hatlarla örgütsel iletişim kurma iddiasının hukuki bir kesinlik içinde kanıtlanabilmesi için mahkemelerin belirli araştırmaları yapması zorunludur.

Mahkemenin davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki temel iddialarınızı ve sunduğunuz belgeleri kararda hiç tartışmadan mahkûmiyet kararı vermesi adil yargılanma hakkı kapsamında hukuka uygun kabul edilemeyebilir. Ceza yargılamalarında mahkemelerin, sanıkların ileri sürdüğü ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek nitelikteki savunmalara makul ve tatmin edici bir gerekçe ile yanıt vermesi zorunludur.

Aleyhinize ifade veren tanıkların sizin veya avukatınızın yokluğunda dinlenmesi ve onlara soru sorma imkânı tanınmaması, doğrudan adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkı ihlali niteliğindedir. Ceza yargılamasında kural olarak, hükme esas alınacak tanık beyanlarının kararı verecek mahkeme huzurunda alınması ve sanığın bu tanıklarla yüzleşerek onların güvenilirliğini test etme fırsatı bulması gerekmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından tanıklara soru sorma hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi, sizin doğrudan beraat ettiğiniz veya suçsuz bulunduğunuz anlamına gelmemektedir. İhlal kararı verilmesi durumunda, bu anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanız ilgili mahkemeye gönderilerek yeniden yargılama sürecinin başlatılması sağlanır.

Başka bir şehirdeki mahkeme aracılığıyla dinlenen ve kararı verecek olan hâkimin yüz yüze görmediği tanığın beyanlarına dayanılarak ceza almanız durumunda bu karara elbette itiraz edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, sanığın suçu işleyip işlemediğine karar verecek olan mahkemenin tanıkları bizzat dinlemesi gerektiğini, böylece tanıkların gösterdiği tepkileri doğrudan gözlemleyebileceğini vurgulamaktadır.

Kanun hükmünde kararname ile subaylık nasbınızın yapılmamasına ilişkin uyuşmazlıklarda idare mahkemesinin davanızı incelenmeksizin reddetmek yerine dosyayı Olağanüstü Hâl İşlemleri İnceleme Komisyonu bünyesine göndermesi gerekirdi. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, olağanüstü hâl kapsamında çıkarılan kararnamelerle gerçek kişilerin hukuki statülerine ilişkin olarak doğrudan tesis edilen işlemlerin incelenmesi görevi temel olarak bu komisyonun yetkisindedir.

Ceza infaz kurumunda yaşanılan durumlara sinirlenerek doğrudan bir kişiyi hedef almadan kendi kendinize sarf ettiğiniz sözler nedeniyle verilen disiplin cezalarına karşı infaz hâkimliğine itiraz edebilirsiniz. Bu süreçte özellikle dikkat etmeniz gereken husus, sarf ettiğiniz sözlerin doğrudan kurum görevlilerini hedef almadığını ve özel hayat alanınıza dâhil olan koğuşunuzda muhatabı olmadan söylendiğini vurgulamaktır.

Mahkemelerin itirazlarınızı ve esasa etkili iddialarınızı gerekçesiz bir şekilde reddetmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetten dolayı devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargı mercilerinin, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki iddialarınızı hiç incelemeden karar vermesi adil yargılanma hakkı çerçevesinde bir hak ihlali oluşturur ve bu ihlalin tespit edilmesi durumunda uğradığınız manevi zararların karşılanması gündeme gelir.

Mahkemelerin davanızı incelemeden reddetmesi ve dosyanızı Olağanüstü Hâl İşlemleri İnceleme Komisyonuna göndermemesi, anayasal güvence altında olan mahkemeye erişim hakkı ihlali anlamına gelebilmektedir. Olağanüstü hâl döneminde çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerle doğrudan tesis edilen işlemlerin incelenmesi görevi ilgili komisyona verilmiş olmasına rağmen, mahkemelerin keyfîliğe karşı size güvence sağlayacak bir yorumla dosyayı görevli kuruma aktarmak yerine doğrudan ret kararı vermesi adil yargılanma hakkı çerçevesinde hukuka aykırı bulunmuştur.