Usul Hukuku

Üyeliğinizi sonlandırdığınızda kişisel verilerinizin işlenmesini gerektiren hukuki dayanak veya amaç ortadan kalkıyorsa, veri sorumlusuna başvurarak kendinize ait tüm verilerin kalıcı olarak silinmesini veya yok edilmesini talep etmeniz en doğal hakkınızdır. Hukuki süreçler, vergi veya ticaret mevzuatı gibi yasal zorunluluklar nedeniyle saklanması gereken yasal süreler dolmuşsa, işletmenin bu verileri kendi veri tabanında muhafaza etmeye devam etmesi hukuka aykırılık teşkil edebilecek bir durumdur.

İcra takibi süreçlerinde avukatların, alacağın tahsilini sağlamak amacıyla UYAP bilişim sistemi üzerinden malvarlığı sorgulaması yapma yetkileri bulunmakla birlikte, bu yetki sınırsız ve mutlak değildir. Avukatların yürüttükleri takip işleminin amacı ile doğrudan bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olacak kadar kişisel veriyi incelemeleri esastır.

Velayet kendisine bırakılmayan ebeveynin de çocuğun kişisel sağlık verilerine sınırlı bir şekilde erişim sağlama imkanı hukuken mümkündür. Mevzuatımızda yer alan Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik gereğince, velayeti elinde bulundurmayan anne veya babanın çocuğun ve velisinin yararı gözetilmek suretiyle çocuğun sağlık verilerine erişebileceği belirtilmektedir.

Sigorta şirketlerinin ana faaliyet alanlarıyla ilgili konularda yardımcı nitelikte destek hizmeti aldığı kurumlara veri aktarımı yapması belirli kurallar çerçevesinde mümkündür, ancak bu durumun sigortalıya önceden açıkça bildirilmiş olması gerekmektedir. Veri sorumlusu konumundaki sigorta şirketinin emir ve talimatlarıyla hareket eden destek hizmeti sağlayıcısı çağrı merkezleri veri işleyen sıfatını haiz olup, bu kurumlar arasındaki veri paylaşımı kural olarak kanundaki veri aktarımı hükümlerinden ziyade veri sorumlusu-veri işleyen ilişkisi sınırları içinde değerlendirilebilmektedir.

Herkese açık profillerinizde paylaştığınız bilgi ve görsellerin yapay zeka sistemleri tarafından haberiniz olmadan toplanması, hukuki bir incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Bir bilginin internet ortamında bulunması, o verinin doğrudan aleni veri olduğu anlamına gelmemekte olup, verilerin açıklanma amacına aykırı şekilde yapay zeka eğitim veri setlerinde kullanılması hukuka aykırılık teşkil edebilmektedir.

Banka personelinin size ait hesap ekstresi veya kredi skorunu yetkisiz kişilere aktarması, doğrudan finansal mahremiyetinizin zedelenmesi anlamına gelmektedir. Bu tarz bir eylem, kanunlarımızda kişisel verilerin hukuka aykırı aktarılması olarak düzenlenmiş olup, aynı zamanda görevi gereği öğrenilen sırrın ifşası kapsamında cezai incelemeye konu olabilecek ciddi bir hukuka aykırılık ihtimali barındırmaktadır.

Veri sorumlusu kurumu ile aranızdaki sözleşme ilişkisinin sona ermesi, o kurumun kişisel verilerinizi sınırsız bir süre boyunca saklayabileceği anlamına gelmemektedir. Kanun hükümlerine uygun olarak işlenmiş olsa dahi, işlenmesini gerektiren sebeplerin tamamen ortadan kalkması halinde kişisel verilerinizin resen veya talebiniz üzerine silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi yasal bir zorunluluktur.

Hastaların tedavi veya ameliyat süreçlerinde elde edilen fotoğraflarının ve röntgenlerinin rıza alınmaksızın akıllı telefonlar üzerinden mesajlaşma uygulamalarıyla paylaşılması, hasta mahremiyeti ihlali olarak değerlendirilebilecek oldukça hassas bir konudur. Bir doktorun konsültasyon amacıyla dahi olsa, hastanın açık izni olmadan bu tür verileri diğer hekimlerle paylaşması ve telefonuna kaydetmesi, tıp etiğine aykırı bulunmakta ve verilerin üçüncü kişilerin eline geçme riski taşıması sebebiyle hukuka aykırılık oluşturabilmektedir.

Yabancı unsurlu dijital platformlarda kişisel verilerinizin işlenmesi, hukuki olarak yurt dışına aktarım kurallarına tabi olmasını gerektiren ve açık rızanızın yahut mevzuattaki diğer özel güvencelerin varlığını arayan bir işlemdir. Blokzincir sistemlerinin dağıtık yapısı nedeniyle verileriniz dünyanın her yerindeki ağ düğümlerine kopyalanabileceğinden, bu durum hukuken sınır ötesi veri aktarımı olarak nitelendirilmektedir.

Kanunlarımız gereği elektronik tebligat yapılması zorunlu olan anonim veya limited şirket gibi tüzel kişilere, haklı ve zorunlu bir sebep olmaksızın fiziki posta yoluyla kağıt tebligat gönderilmesi kural olarak hukuka aykırılık teşkil eder. Sistemde bir arıza olmamasına veya zorunlu bir teknik aksaklık bulunmamasına rağmen fiziki tebligat yolunun tercih edilmesi, bu işlemi bir usulsüz tebligat haline getirebilir.