Usul Hukuku

İşten ayrılmış olmanız işverenin hakkınızdaki her türlü bilgiyi derhal sileceği anlamına gelmemekle birlikte, bu verilerin sonsuza kadar tutulabileceği de söylenemez. Veri koruma mevzuatımız, toplanan kişisel verilerin ancak ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilmesine izin vermektedir.

Kişisel verilerin işlenmesini gerektiren sözleşmesel veya kanuni hukuki sebeplerin ve başlangıçtaki veri işleme amacının tamamen ortadan kalkması durumunda, söz konusu verilerin veri sorumlusu tarafından derhal silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi kesin bir yasal zorunluluktur. İleride bir gün tekrar kullanılabileceği ihtimali veya sadece "belki lazım olur" gibi soyut varsayımlarla verilerin amacın gerektirdiği süreden daha uzun süre muhafaza edilmesi, işlendikleri amaçla bağlantılı ve ölçülü olma ilkesine açıkça aykırılık oluşturmaktadır.

Ülkemizde kanuni bir dayanağı olmayan ve yönetmeliklerle oluşturulan fiili DNA arşivlerinden yapılan bu tür eşleştirmelerin yasal geçerliliği bulunmamaktadır ve bu durum hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Ceza Muhakemesi Kanunu sistematiğine göre, elde edilen moleküler genetik inceleme sonuçları yalnızca ilgili soruşturma ve kovuşturma kapsamında kullanılabilir, daha sonra başka suçların aydınlatılması amacıyla genel bir kişisel veri havuzunda saklanamaz.

Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, yetkisiz kişilerce ele geçirilmesi, yayılması veya süresi dolmasına rağmen yok edilmemesi gibi ihlaller, Türk Ceza Kanunu kapsamında takibi şikayete tabi olmayan suçlar kategorisinde yer almaktadır. Bu nedenle, söz konusu hukuka aykırı eylemleri ne zaman öğrenmiş olursanız olun, fiilin dava zamanaşımı süresi kanunen dolmadığı müddetçe savcılığa suç duyurusunda bulunma hakkınız yasal olarak devam etmektedir.

Davanızın aşırı uzun sürmesi nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurmadan önce, ülkenizdeki hukuk sisteminde öngörülen tüm başvuru yollarını, özellikle de anayasa mahkemesine bireysel başvuru yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Yüksek mahkemenin yargılamanın uzamasıyla ilgili şikayetinizi reddetmesinin ardından, doğrudan uluslararası bir mahkemeye gitmek yerine anayasa mahkemesine itirazda bulunmanız beklenmektedir.

Devletin, kolluk kuvvetlerinin uyguladığı şiddet ve kötü muamele iddialarına karşı yürüttüğü ceza yargılamalarının zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle düşmesi, mahkeme tarafından etkili soruşturma yükümlülüğünün ihlali olarak kabul edilmektedir. İlgili kararda, otuz bir polis memuru hakkında adam kaçırma, kasten yaralama ve görevi kötüye kullanma gibi çeşitli suçlardan dava açılmış olmasına rağmen, yasal mevzuattaki sürelerin kısalığı sebebiyle birçok suçlamanın zamanaşımına uğradığı ve cezasız kaldığı vurgulanmıştır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiğine karar verse dahi, her durumda doğrudan manevi tazminat ödenmesine hükmetmek yerine ihlal tespitinin kendisini yeterli bir adil tazmin olarak kabul edebilmektedir. Mahkemenin temel görevi, başvuranların zararlarını ayrıntılı ve kapsamlı bir şekilde tazmin etmekten ziyade, taraf devletlerin insan haklarına saygı gösterme yükümlülüklerine uymalarını sağlamaktır.

Savcılığın veya idarenin kanunlarda açıkça belirtilen zamanaşımı sürelerini görmezden gelerek çok uzun yıllar sonra mülkiyetinize müdahale etmesi hukuki güvenlik ilkesiyle bağdaşmamaktadır. Normal şartlarda mülkiyetin geri alınmasına yönelik davalarda savcılığın olayları öğrendiği veya öğrenmesi gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlayan belirli bir zamanaşımı süresi bulunmaktadır.

Mahkemelerin disiplini sağlamak amacıyla verdikleri para cezalarının, hedeflenen meşru amaca kıyasla orantısız derecede ağır olmaması gerekir ve sizin durumunuzda olduğu gibi aylık gelirinizi katbekat aşan cezalar hukuka aykırı bulunabilir. Her ne kadar Ceza Muhakemesi Kanunu hakime, mahkemenin itibarını zedeleyen sözler nedeniyle disiplin cezası uygulama yetkisi verse de, bu yetkinin kullanımında ölçülülük ilkesi gözetilmek zorundadır.

Kesinleşmiş bir sınır dışı kararının ardından ortaya çıkan hastalık veya psikolojik sorunlar gibi yeni durumlar, ilgili kanun yolları kullanılarak kararın iptali veya değiştirilmesi için öne sürülebilir. Sınır dışı kararının insan haklarına uygunluğu denetlenirken, kural olarak yalnızca suçun işlendiği dönemdeki ve mahkeme sürecindeki kişinin tutum ve davranışları dikkate alınmaktadır.