Usul Hukuku

Yürütülen bir yargılama sonucunda hakkınızda tesis edilen iptal kararının ve sonraki kanun yolu aşamalarına dair hükümlerin size tebliğ edilmemesi, yargılama sürecine dâhil olmanızı engellediği için anayasal hak ihlali oluşturur ve bu haksızlığa karşı hukuki yollara başvurabilirsiniz. İptal hükmünün sizin üzerinizde doğrudan etki ve sonuçlarını gösterdiği bir davada, gerekçeli kararın veya istinaf kararının size ulaştırılmaması, hukuki dinlenilme hakkı ve adalete erişim imkânlarınızın kısıtlanması anlamına gelir.

Kapalı görüşmelerinizin hukuka aykırı olarak dinlendiği ve kaydedildiği gerekçesiyle, öncesinde hiçbir hukuki yola başvurmadan doğrudan Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru kabul edilmeyecektir. Anayasa Mahkemesine başvurabilmek için, bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği öncelikle olağan kanun yolları tüketilmelidir.

Yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesinden tazminat alabilmeniz mümkün olmayıp, öncelikle bu tür şikâyetler için özel olarak kurulmuş olan Tazminat Komisyonu yolunu tüketmeniz gerekmektedir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla yapılan başvurularda ilk bakışta ulaşılabilir ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunan bu komisyona başvurulması zorunlu tutulmuştur.

Haksız yere gözaltına alındığınızı iddia ettiğiniz durumlarda doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunmadan önce, kanunlarda öngörülen olağan yargı yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Hukuka aykırı olarak yakalandığınızı ve gözaltında tutulduğunuzu düşünüyorsanız, temel hak ihlallerinin giderilmesi için öncelikle derece mahkemelerine başvurmalısınız.

İcra dairesinin dosyadaki paranın faizini Hazineye veya Mal Müdürlüğüne aktarma işlemine karşı öncelikle icra hukuk mahkemesi nezdinde şikâyet yoluna başvurmanız gerekmektedir. Temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddialarının bireysel başvurudan önce derece mahkemelerinde ve olağan kanun yolları ile çözüme kavuşturulması esastır.

İş sözleşmenizin feshedildiği tarihten itibaren yıllık izin ücreti alacağınız için dava açma süreniz kural olarak beş yıldır ve bu süre dolduktan sonra açılan davalar mahkemelerce reddedilir. Yıllık izin ücreti alacaklarının tabi olduğu zamanaşımı süresi konusunda geçmişte mahkemeler ve Yargıtay daireleri arasında on yıl mı yoksa beş yıl mı uygulanacağı hususunda bazı hukuki görüş ayrılıkları yaşanmıştır.

Bilirkişi raporuyla alacak miktarınız belirlenebilir hâle geldiğinde ilk dava dosyası üzerinden değer artırım dilekçesi vererek talebinizi artırmadığınız takdirde, yıllar sonra açacağınız ek davada zamanaşımı itirazıyla karşılaşarak hakkınızı kaybedebilirsiniz. İlk davanızı açarken alacak kalemlerinizi düşük bir bedel üzerinden talep edip fazlaya ilişkin haklarınızı saklı tutmuş olmanız, geriye kalan alacak miktarınız için zamanaşımı süresini tek başına durdurmaz.

Mahkemenin gerekçeli kararında davanın sonucunu etkileyen temel hukuki sorunlara, Yargıtay daireleri arasındaki içtihat birleşmelerine ve kanuni sürelere yeterli düzeyde yer vermesi hukuken yeterli kabul edildiğinden hakkınız ihlal edilmiş sayılmaz. Bir mahkeme kararının adil olması için tarafların ileri sürdüğü her iddiaya veya detaya sayfalarca yanıt verilmesi zorunlu değildir; asıl olan davanın temel maddi ve hukuki sorunları ile deliller arasında bağ kurularak tatmin edici bir sonuca ulaşılmasıdır.

Haksız tutukluluk veya tutukluluğun devamı kararlarına karşı tazminat talep etmek için hakkınızda yürütülen ceza davasının kesinleşmesini veya beraat etmeyi beklemeniz kural olarak gerekmemektedir. Ceza yargılamanız devam ederken kanunlarda belirtilen koşullar dışında tutuklandığınızı, tutukluluğunuzun haksız yere devam ettirildiğini, itirazlarınızın değerlendirilmediğini veya kararların size tebliğ edilmediğini düşünüyorsanız 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında doğrudan tazminat davası açabilirsiniz.

Yakalanma veya tutuklanma durumunuzun yakınlarınıza bildirilmemesi anayasal bir güvencenin ihlalidir ve bu ihlale dayanarak tazminat davası açtığınızda mahkemelerin bu iddiayı cevapsız bırakması yasal değildir. Anayasa'nın ilgili maddeleri gereğince, kişinin yakalandığı veya tutuklandığı yakınlarına derhal bildirilmek zorundadır.