Usul Hukuku

Yargılamanızın uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunla kurulan ilgili komisyona başvurmanız gerekmektedir. Makul sürede yargılanma hakkınızın ihlal edildiği iddialarında, mevcut yasal düzenlemeler kapsamında öncelikle Tazminat Komisyonu yolunun tüketilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Mahkemelerin idare tarafından verilen cezalara karşı yapılan itirazları duruşma açmadan, savunmalarınızı almadan ve sadece evrak üzerinden inceleyerek kesin karara bağlaması adil bir yargılama usulü olarak kabul edilemez. İlgili kanunda yer alan itiraz mekanizması, tarafların iddialarını mahkeme önünde tartışabildiği çelişmeli yargılama ilkesine imkân tanımamaktadır.

İşçilik alacaklarına ilişkin açılan davalarda alacağın miktarının davanın en başında tam olarak bilinemediği ve teknik bir hesaplama gerektirdiği durumlarda, yargılama sırasında verilen bilirkişi raporuyla ortaya çıkan artış kısmının zamanaşımı gerekçesiyle reddedilmesi mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. İlgili kanun düzenlemelerine göre ücret alacakları beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olsa da, dava sürecinde alacağın tespitinin uzmanlık gerektirmesi ve mahkemenin defalarca bilirkişi incelemesi yaptırması gibi nedenlerle sürecin uzaması işçinin aleyhine yorumlanamaz.

Mahkemelerin açılan bir davayı belirsiz alacak davası yerine kısmi dava olarak değerlendirip, sonradan sunulan talep artırım dilekçesini ıslah kabul ederek artırılan alacak kalemlerini zamanaşımı gerekçesiyle reddetmesi anayasal hak ihlali oluşturabilmektedir. Yargılama sürecinde alacaklı olduğunuz tutarın sizin tarafınızdan en başından itibaren kesin olarak bilinebilir olmaması ve ancak uzman bilirkişi heyetlerinin raporları doğrultusunda netleşebilmesi durumunda, mahkemelerin aşırı şekilci bir yaklaşımla davanın türünü yorumlaması hakkınıza ulaşmanızı aşırı derecede zorlaştırmaktadır.

Mahkemenin dava değerini artırma talebinizi sürenin geçtiği gerekçesiyle reddetmesi üzerine, bu yorumun size aşırı külfet yüklediğini belirterek Anayasa Mahkemesine başvurabilirsiniz. İşçilik alacaklarının tahsili amacıyla açılan davalarda alacak kalemlerinin tam miktarının davanın en başında bilinmesi her zaman mümkün olmamakta ve bu durum ancak bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkabilmektedir.

Mahkemelerin, davanızı sadece olayın üzerinden geçen genel sürelere bakarak doğrudan reddetmesi hukuka uygun bir yaklaşım olarak kabul edilmemektedir. Böyle bir durumda, zararın tam boyutunu ve olayın asıl sorumlularını sonradan öğrendiğinize dair iddialarınızın yargı makamları tarafından dikkatle incelenmesi gerekir.

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda, mahkemeye erişim hakkınızın kısıtlandığı tespit edilirse dosyanızın yeniden görülmesi için karar verilebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, yatalak olmanız veya zarara sebebiyet verenleri ceza dosyasından çok sonra öğrenmeniz gibi davanın seyrini değiştirecek iddialarınızın yerel mahkemelerce dikkate alınmamasını anayasal hakların ihlali olarak görebilir.

Ceza infaz kurumlarının uygulamalarına karşı doğrudan mahkemeye gitmek yerine öncelikle ilgili idareye başvurulması gerektiğinden, talebinizin incelenmeden reddedilmesi usul kurallarının olağan bir sonucudur. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilmesi veya yargısal denetim yolunun açılabilmesi için öncelikle hukuk sisteminde mevcut olan idari yolların kuralına uygun bir şekilde tüketilmiş olması gerekmektedir.

İş kazası nedeniyle açılan tazminat davalarında gerçek zararın yargılama sırasındaki raporlarla ortaya çıkması hâlinde, talebin artırılmasının zamanaşımı gerekçesiyle reddedilmesi mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Başlangıçta maluliyet oranınız ve uğradığınız zararın boyutu tam olarak belli değilse, bu durumu ancak mahkeme aşamasında alınacak uzman raporlarıyla kesin olarak öğrenebilirsiniz.

Mahkemenin, kaza tarihi ile tazminat talebini artırdığınız tarih arasındaki on yıllık sürenin geçmesini gerekçe göstererek talebinizi reddetmesi hak arama özgürlüğünüzün ihlali anlamına gelmektedir. Yargısal süreçlerde cismani zararın niteliği ve kapsamı çoğu zaman kaza anında hemen anlaşılamamakta, iyileşme süreci ve sonrasındaki tıbbi değerlendirmeler sonucunda kesinleşmektedir.