Usul Hukuku

Zararınızın miktarını tam olarak bilmediğiniz durumlarda davanızı kısmi olarak açmanız ve gerçek zarar ortaya çıktığında talebinizi artırmanız en temel anayasal haklarınızdan biridir. İş kazalarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, zararın tespit edilmesi belli bir tıbbi ve hukuki uzmanlık gerektirdiği için yargılama esnasında mahkemece raporlar alınması zorunludur.

Yargılamanızın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmanız güncel yasal düzenlemeler ışığında mümkün görünmemektedir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarında belirtildiği üzere, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine yönelik iddialar için öncelikle tüketilmesi gereken farklı bir başvuru yolu bulunmaktadır.

Hak ihlali iddialarınızla ilgili olarak Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, hukuk sistemimizde var olan olağan başvuru yollarının tamamını tüketmeniz gerekmektedir. Sokağa çıkma yasağı uygulaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiği, inançlarınıza uygun bir defin işlemi yapamadığınız için kötü muameleye uğradığınız veya özel hayatınıza saygı hakkınızın zedelendiği gibi iddialarınız için öncelikle derece mahkemelerinde dava açmanız şarttır.

İstinaf dilekçeniz yalnızca davanın karşı tarafında yer alan kişilere gönderilir, sizinle aynı tarafta olan diğer davalılara tebliğ edilmesi kanunen gerekli değildir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca, mahkemeye sunulan bir istinaf dilekçesi kararı veren mahkeme tarafından sadece karşı tarafa tebliğ olunur.

Satın aldığınız taşınmazda taahhüt edilen sosyal tesislerin yapılmamış veya eksik yapılmış olması kural olarak açık ayıp değil eksik ifa olarak değerlendirilir ve bu durumda ihbar şartı aranmaksızın on yıllık zamanaşımı süresi içinde dava açma hakkınız bulunmaktadır. Yargıtay ilgili dairesinin kararlarına yansıdığı üzere, bir inşaat projesinde yer alan sosyal donatı alanlarındaki eksiklikler nedeniyle tüketicinin malı teslim aldığı anda kolayca görebileceği açık ayıp kuralları işletilemez.

Hakkınızda verilen takipsizlik kararına rağmen telefon dinleme kayıtlarınızın imha edilmemesi ve başka dosyalara gönderilerek alenileştirilmesi durumunda, kanunların size tanıdığı haklar çerçevesinde devlet aleyhine tazminat davası açabilirsiniz. Soruşturma sürecinde telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi neticesinde elde edilen kayıtların, soruşturma sonunda takipsizlik kararı verilmesine rağmen imha edilmemesi, kişilerin özel hayatının ve haberleşmesinin gizliliğini ihlal eden bir durumdur.

Soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcılarının hatalı işlemleri veya kişisel kusurları sonucunda özel hayatınıza ait dinleme kayıtlarının UYAP sistemine yüklenerek alenileştirilmesi durumunda, oluşan manevi zararlarınızın giderilmesi için devlet aleyhine tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır. Ceza Muhakemesi Kanunu, soruşturma veya kovuşturma sırasında yargı mensuplarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle haksızlığa uğrayan kişilere bir hukuk yolu sunmaktadır.

Uzun süren yargılamalar nedeniyle mağduriyet yaşadığınız durumlarda öncelikle Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan İnsan Hakları Tazminat Komisyonu isimli idari başvuru yoluna müracaat etmeniz gerekmektedir. Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına dayanan şikâyetler için doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulması hukuken mümkün değildir.

Haksız yere gözaltına alınmanız nedeniyle devletten tazminat talep edebilmek için doğrudan Anayasa Mahkemesine gitmek yerine öncelikle ağır ceza mahkemesinde tazminat davası açmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, haklarında kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya beraat kararı verilen kişilerin haksız yakalama veya gözaltı iddialarıyla olağan yolları atlayarak doğrudan yüksek mahkemeye gelmelerini kabul etmemektedir.

Evimdeki tedbiri kaldırmak için yatırdığınız teminatın değer kaybına uğraması nedeniyle iadesini talep etme hakkınız bulunmakla birlikte, bu talebinizi öncelikle derece mahkemelerinde usulüne uygun şekilde ileri sürmeniz ve yasal itiraz yollarını eksiksiz olarak tüketmeniz gerekmektedir. Mahkemeye yatırılan teminat tutarının enflasyon karşısında değer kaybetmesi sebebiyle oluşan mağduriyetin giderilmesi için mahkemeye başvurulduğunda, talebin reddedilmesi hâlinde kanunların öngördüğü itiraz mekanizmalarının işletilmesi şarttır.