Usul Hukuku

İlgili Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnamesi kuralları, idareye yaptığınız başvuruya altmış gün içinde cevap verilmemesi halinde başvurunun reddedilmiş sayılacağına dair genel idari yargılama usulü kuralını ortadan kaldırmamaktadır. İlgili kanun hükmünde kararname maddesinde, mahkemeye gitmeden önce ilgili idareye başvurulması zorunluluğu getirilmiş olsa da, bu durum idarenin cevap vermeyerek süreci sonsuza kadar uzatabileceği anlamına gelmez.

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığına dair şikâyetlerinizle doğrudan Anayasa Mahkemesine gitmeden önce ilgili kanun yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların uzun sürmesi iddialarına ilişkin olarak ilk bakışta ulaşılabilir ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma kapasitesi olan Tazminat Komisyonu başvuru yolunun öncelikle tüketilmesi gerektiğine karar vermiştir.

Beraat ettiğiniz bir ceza yargılaması sürecinde el konulan eşyalarınızın zamanında iade edilmemesi nedeniyle uğradığınız zararlar için devletten tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında haksız koruma tedbirleri nedeniyle açılabilen tazminat davası, eşyasına haksız yere el konulan veya zamanında geri verilmeyen kişilere uğradıkları maddi kayıpları giderme imkânı sunan etkili bir hukuki yoldur.

Tutukluluk incelemelerinin uzun süre boyunca sadece dosya üzerinden yapılıp sizi hakim karşısına çıkarmamaları anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir ve bu durum için tazminat davası açabilirsiniz. Anayasa'ya göre, hürriyeti kısıtlanan kişi tutukluluğa karşı itirazlarını ve tahliye taleplerini belirli aralıklarla doğrudan mahkeme önünde sözlü olarak dile getirebilme hakkına sahiptir.

Temyiz mahkemesinin, temyiz sebeplerinin bildirilmemesinin sonuçları hakkında sizi eksik bilgilendirmesi durumunda mahkemeye erişim hakkınızın ihlal edildiği kabul edilebilir. Olay tarihinde yürürlükte olan kurallara göre, bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren on beş günlük genel temyiz süresi bulunmaktaydı.

Temyiz başvurunuzda hükmün bozulmasını neden istediğinizi ve temyiz sebeplerinizi açıkça göstermek zorundasınız, aksi takdirde usulüne uygun bir başvurudan söz edilemez. Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca temyiz eden kişi, başvurusunda kararın hukuki yönüne ilişkin sebeplerini mutlaka belirtmekle yükümlü kılınmıştır.

Mahkemenin karara karşı başvurulacak kanun yollarının şeklini ve sürelerini eksik bildirmesi durumunda adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği sonucuna varılabilir. Yargı organlarının kanun yolları bildirimlerinde farklı ve eksik ifadelere yer vermesi, taraflar açısından kanunun öngörülebilirliği noktasında ciddi sorunlar yaratmaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından adınıza verilmiş gizlilik kararı içeren bir ihlal hükmü bulunmasına rağmen yerel mahkemenin sadece isminiz görünmediği gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi talebinizi reddetmesi hukuka aykırılık teşkil edebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, yerel mahkemelerin böyle bir durumda basit bir araştırma yaparak veya Adalet Bakanlığı ile yazışarak söz konusu kararın doğrudan size ait olup olmadığını teyit etmesi gerekmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından toplanma özgürlüğünüzün ihlal edildiğine dair verilen kesinleşmiş kararların iç hukukta gereği gibi uygulanması ve yerel mahkemelerce dikkate alınması zorunludur. Taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeler ile güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerin etkili bir şekilde korunabilmesi için, ihlal kararlarının gereğinin yerine getirilmesi hukuki bir yükümlülüktür.

Böyle bir uyuşmazlıkta, mahkemenin gerekçeli kararında size açıkça bildirdiği sürenin sizin açınızdan geçerli ve korunması gereken bir hak süresi olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Bölge adliye mahkemesi gibi üst yargı mercileri, kanunda belirtilen istisnai durumlar dışında hâkimin kanundaki süreleri artıramayacağı veya eksiltemeyeceği yönündeki Hukuk Muhakemeleri Kanunu kuralına dayanarak itirazları reddedebilmektedir.