Usul Hukuku

Mahkemelerin, aleyhinize yapılan itirazlara karşı size cevap hakkı tanımadan ve ilgili savunmalarınızı beklemeden karar vermesi adil bir yargılama süreciyle bağdaşmamaktadır. İnfaz hâkimliği hakkınızda verilen disiplin cezasını delil yetersizliği gibi sebeplerle kaldırmışsa ve savcılık bu karara itiraz etmişse, itiraz merci olan ağır ceza mahkemesinin sizin savcılık itirazına karşı diyeceklerinizi sunmanızı beklemesi gerekir.

Haksız yere gözaltında kalmanız nedeniyle açtığınız davada hükmedilen tazminatın yetersiz olması durumunda kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiği iddiasıyla hak arama yoluna gidebilirsiniz. Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında açılan tazminat davalarında ağır ceza mahkemesinin takdir yetkisi bulunsa da verilen miktarın meydana gelen mağduriyetle orantısız olmaması ve emsal kararlara göre kayda değer ölçüde düşük kalmaması gerekmektedir.

Cenazenin teslimi, saklanması ve defin işlemleri sırasında yaşanan zorluklar veya dini törenlere getirilen sınırlamalar nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurulması hukuken mümkün değildir. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği, kişinin hak ihlali iddialarını öncelikle derece mahkemelerine taşıması ve olağan kanun yolları tüketilmeden hareket etmemesi gerekir.

İki dereceli bir yargılama sürecinin yaklaşık bir yıl yedi ay gibi bir sürede kesinleşerek tamamlanması, hukuken makul bir süre olarak kabul edilmektedir ve bu durum tek başına bir hak ihlali anlamına gelmemektedir. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklarda sürenin başlangıcı genellikle davanın açıldığı tarih, bitişi ise icra aşamasını da kapsayacak şekilde uyuşmazlığın nihai olarak sona erdiği tarihtir.

Gözaltında kaldığınız süre boyunca nezarethane şartlarının yetersizliği veya temel ihtiyaçlarınızın karşılanmaması sebebiyle kötü muameleye maruz kaldığınızı iddia ediyorsanız, şikayete konu olan tutulma hali sona erdikten sonra idari yargı yolunda dava açmanız gerekmektedir. Kamu otoritelerinin gözetimi altındayken karşılaştığınız uygun olmayan fiziki koşullar Anayasa kapsamında güvence altına alınan kötü muamele yasağı çerçevesinde değerlendirilmekle birlikte, bu ihlal iddialarının çözümü için öncelikle olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur.

Haksız yere gözaltına alınmanız veya tutuklanmanız sonrasında hakkınızda beraat kararı verilmişse doğrudan Anayasa Mahkemesine başvuru yapmanız mümkün değildir, öncelikle tazminat davası açmanız gerekir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kanunda öngörülen gözaltı süresinin aşıldığı, yakalama veya tutuklamanın hukuka aykırı olduğu iddiaları bakımından asıl dava sonuçlanmış ve hakkınızda beraat kararı verilmişse, Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında öngörülen tazminat davası açma imkânı, öncelikle tüketilmesi gereken etkili bir hukuk yoludur.

Haksız yere gözaltında kalmanız nedeniyle açtığınız davada hükmedilen tutarın çok düşük olması, Anayasa ile güvence altına alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlali anlamına gelebilir. Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla sonuçlanan dosyalarda, haksız yakalama ve gözaltı işlemleri için Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır.

Beraat kararı veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar sonrası açılan tazminat davalarında hükmedilen tutarın, meydana gelen ihlalle orantısız derecede düşük olması hukuka aykırılık teşkil etmektedir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında öngörülen tazminat yoluna başvurduğunuzda, ağır ceza mahkemelerinin somut olayın şartlarına göre bir takdir yetkisi bulunsa da, bu miktar Anayasa Mahkemesinin benzer davalarda verdiği tazminat miktarlarına göre kayda değer ölçüde düşük olmamalıdır.

Anayasa Mahkemesinin hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumuna dair verdiği iptal ve ihlal kararları, bu kurumun uygulandığı ve usuli güvencelerin sağlanmadığı ceza yargılamalarında hak ihlali doğurduğundan sizin durumunuzdaki dosyalar için yeniden yargılama yolunu açmaktadır. Yüksek mahkeme, söz konusu uygulamanın sanıkların irade beyanlarının alınması usulündeki eksiklikler ve itiraz yolunun etkisizliği gibi nedenlerle temel hak ve özgürlüklere yapılan müdahalelerin demokratik toplum düzenine uygunluğunu sağlayamadığına karar vermiştir.

Mahkemenin yargılama sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı bir itirazınızı kararında hiç değerlendirmemesi ve cevapsız bırakması adil yargılanma hakkınızın ihlaline yol açar. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, tarafların ileri sürdüğü her iddiaya ayrıntılı yanıt verilmesi zorunlu olmasa da davanın sonucuna doğrudan etki edecek savunmalara makul bir gerekçe ile yanıt verilmesi gerekmektedir.