Mülkiyet Hakkı

Kamulaştırmasız el atma tazminatınızın enflasyon karşısında değer kaybına uğraması durumunda, hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Yüksek mahkeme, idarenin el koyduğu taşınmazlar için ödenen bedellerin enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesini, vatandaşa şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklenmesi olarak değerlendirmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla dava açmanıza rağmen yargılama devam ederken yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Alacağınızın tahsili için uygun yollara başvurmuş olmanıza rağmen sonradan yapılan bir değişiklik yüzünden hukuki mekanizmaları işletme şansından mahrum bırakılmanız, Anayasa ile güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir.

Belediyenin taşınmazı doğrudan kamulaştırmak yerine şuyulandırma yoluyla yapıyı kendi parselinde bırakarak yıkması ve sonrasında uygun bir bedel ödememesi mülkiyet hakkı ihlali olarak değerlendirilmektedir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, başkası adına tapulu olan veya zilyedi tarafından kullanılan alanların kamulaştırılması hâlinde binaların asgari bedelinin yapı sahibine ödenmesi öngörülmektedir.

Hayır, uzun yıllar boyunca kullanılmasına göz yumulan ve vergisi ödenen bir yapı için kentsel dönüşüm sürecinde yalnızca enkaz bedeli ödenmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idare makamlarının ruhsatsız dahi olsa bir yapının yıkımı için uzun süre hareketsiz kalması, bu yapıdan emlak vergisi tahsil etmesi ve yapıyı kamu hizmetlerinden yararlandırması durumunda ortada korunması gereken bir mülkiyet hakkı doğmaktadır.

Bireysel başvuru harç ve masraflarını karşılama imkânınız bulunmadığını beyan etmeniz hâlinde, geçiminizi önemli ölçüde güçleştirmeksizin bu giderleri ödeme gücünden yoksun olduğunuz anlaşılırsa size adli yardım sağlanabilmektedir. Anayasa Mahkemesi, açıkça dayanaktan yoksun olmayan başvurularda maddi durumu yetersiz olan kişilerin mahkemeye erişimini kolaylaştırmak amacıyla adli yardım taleplerini kabul etmektedir.

İdarenin herhangi bir kamulaştırma işlemi yapmaksızın taşınmazınıza el koyması anayasal bir hak olan mülkiyet hakkının açık bir ihlalidir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin usulüne uygun bir işlem tesis etmeden doğrudan taşınmaza müdahale etmesi, mülkiyet hakkı korumasına ve ilgili kanunlarda belirtilen kurallara tamamen aykırı bir durum oluşturmaktadır.

Kamulaştırmasız el atma davaları sonucunda lehinize hükmedilen bedelin uzun yargılama veya ödeme süreçleri sebebiyle enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması durumunda yeniden yargılama isteyerek hakkınızı arayabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, hak edilen tazminatların zamanında ve değerini koruyacak şekilde ödenmemesini, vatandaşların üzerine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklenmesi olarak değerlendirmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme neticesinde alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yüksek mahkeme, benzer bir olayda alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan yürürlüğe giren kanuni düzenlemelerle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmayı hak ihlali olarak değerlendirmiştir.

Arazinize kamulaştırmasız el atılması nedeniyle size ödenmesine karar verilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkınızın ihlali sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devlet tarafından ödenmesi gereken kamulaştırma veya kamulaştırmasız el atma bedellerinin zamanında ödenmemesi ve yüksek enflasyon sebebiyle önemli ölçüde değer kaybına uğratılması, taşınmaz sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Kamulaştırmasız el atma tazminatınızın değer kaybetmesi nedeniyle tespit edilen mülkiyet hakkı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için doğrudan tazminat ödenmek yerine öncelikle yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. İhlalin tespit edilmesinin ardından, dosyanız yeniden değerlendirilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir.