Mülkiyet Hakkı

Anayasa Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat tutarı, kararın Hazine ve Maliye Bakanlığına tebliğ edilmesini takiben başvuru tarihinden itibaren en geç dört ay içinde tarafınıza ödenmektedir. Verilen ihlal kararı sonrasında ödenmesine hükmedilen tazminatın yanı sıra, eğer varsa vekâlet ücreti gibi yargılama giderleri de bu ödeme kapsamına dâhil edilir.

Miras kalan taşınmazınızın üzerine konulan tedbir kararının çok uzun yıllar boyunca devam etmesi, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı açısından bir ihlal oluşturmaktadır. Mahkemeler tarafından bir mülkün üçüncü kişilere devrini engellemek amacıyla konulan ihtiyati tedbir kararının makul olmayan bir süre boyunca sürdürülmesi, mülk sahibinin o eşya üzerindeki yetkilerini kullanmasını belirsiz bir zamana kadar ötelemektedir.

Bir taşınmaz üzerine konulan tedbir kararının makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi mülkiyet hakkınızı ihlal eden bir durumdur. Mahkemeler tarafından mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin uygulanmasının ölçülü kabul edilebilmesi için, bu tedbirin kapsamı ve süresi bakımından orantılı olarak uygulanması gerekmektedir.

İdarenin taşınmazınıza el atması karşılığında size ödenmesine hükmedilen tazminat bedelinin enflasyon karşısında değer kaybına uğraması, mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kamulaştırmasız el atma bedellerinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılması, taşınmaz sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvurularda, başvuru harç ve masraflarını karşılama imkanınızın bulunmaması durumunda adli yardım talebinde bulunma hakkınız mevcuttur. Mahkeme, geçiminizi önemli ölçüde güçleştirmeksizin bu yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğunuzu anlaması ve başvurunuzun açıkça dayanaktan yoksun olmaması şartıyla bu talebinizi kabul edebilmektedir.

Arazinize kamulaştırmasız el atılması nedeniyle ödenen bedelin enflasyon karşısında değer kaybetmesi, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi, idarenin el atma bedellerini zamanında veya tam değerinde ödemeyerek enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratmasını, taşınmaz sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği şeklinde değerlendirmektedir.

Devletin taşınmazınıza kamulaştırma yapmadan el atması mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere idarelerin kişilerin taşınmazlarına kamulaştırmasız el atması, Anayasa'nın ilgili maddelerine ve Kamulaştırma Kanunu hükümlerinde belirtilen usullere uymayan bir müdahale olarak değerlendirilmektedir.

Devletin size ait bir taşınmaza resmi bir işlem yapmaksızın el koyması durumunda mülkiyet hakkınız kanuna aykırı şekilde ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadan gerçekleştirdiği kamulaştırmasız el atma eylemleri, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir.

Kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında değer kaybına uğraması mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devlet tarafından yapılan kamulaştırma işlemleri sonrasında vatandaşa ödenmesi gereken bedellerin, uzun süren davalar ve enflasyon nedeniyle önemli ölçüde erimesi, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Anayasa Mahkemesi enflasyon nedeniyle yaşanan değer kaybı ihlallerinde doğrudan maddi ve manevi tazminat ödenmesi yerine genellikle davanın yeniden görülmesine hükmetmektedir. Yüksek mahkeme, mülkiyet hakkı ihlalinin ve bu ihlalin yol açtığı sonuçların ortadan kaldırılması için en uygun yolun yeniden yargılama yapılması olduğunu kabul etmektedir.