Mülkiyet Hakkı

İcra dairesinde bekleyen alacağınızın nemalandırılması sonucu elde edilen gelirin size ödenmesi gerekir ve bu paranın Hazineye aktarılması mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, icra iflas dairelerinin borçlulardan tahsil ettiği para henüz alacaklıya ödenene kadar icra müdürlüğünün kontrolü altındadır ve bu süreçte paranın enflasyon karşısında değer kaybetmesini önlemenin yolu paranın nemalandırılmasıdır.

İcra mahkemesi tarafından nemalandırma sonucu elde edilecek gelirin size ödenmesi talebinizin reddedilmesi durumunda, bu kararın anayasal haklarınızı ihlal ettiği gerekçesiyle yeniden yargılama yapılmasını talep edebilirsiniz. İcra iflas dairelerine tevdi edilen ve özel hukuk kişilerine ait olan paraların nemasının Maliye Hazinesi tarafına aktarılması hukuken meşru bir amaca hizmet etmediğinden, mahkemelerin bu yönde verdiği ret kararları açık bir mülkiyet hakkı ihlali oluşturmaktadır.

İcra dairesi tarafından tahsil edilen ve bekletilen paranın faiz getirisinin devlete kalması hukuken doğru değildir ve sizin mülkiyet hakkınızı ihlal eder. Cebri icra organları tarafından tahsil edilen paranın icra sürecinin hızlı işlememesi veya sıra cetveline itiraz gibi nedenlerle bekletilmesi durumunda enflasyon karşısında değer kaybetmemesi için bir mevduat hesabına yatırılması gerekir.

Hazineye karşı açtığınız davada kazandığınız tutarın makul olmayan bir gecikmeyle ödenmesi veya henüz ödenmemesi durumunda meydana gelen değer aşınmaları için hakkınızı arayabilirsiniz çünkü bu durum mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kamu kurumlarından olan çeşitli para alacaklarının enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi veya ödemenin gecikmesi nedeniyle değer kaybının devam etmesi, alacaklı üzerinde şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet oluşturmaktadır.

Evet, kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tazminatların enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi durumunda bu değer kaybının telafi edilmesi amacıyla yeniden yargılama talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, devletin vatandaşlara ödemesi gereken tazminat tutarlarının geçen zaman ve ekonomik koşullar neticesinde değer yitirmesini, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği gerekçesiyle mülkiyet hakkı ihlali olarak nitelendirmektedir.

İdarenin taşınmazınıza kamulaştırma yapmadan el atması neticesinde kazandığınız tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda gecikmeli ödemelerin veya eksik hesaplamaların kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini belirtmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için dava açtıktan sonra yargılama sırasında yapılan yasal bir düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması anayasal hak ihlali sayılabilmektedir. Alacağınızın tahsili amacıyla uygun hukuki yollara başvurmanıza rağmen, sonradan yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme nedeniyle bu hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmanız, Anayasa ile güvence altına alınan haklarınıza aykırılık oluşturur.

İlgili mevzuat kapsamında hak sahibi olarak tespit edilen depremzedelere kalıcı konut tahsis edilmemesi ve tapu kaydının düzenlenmemesi, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı ihlali niteliği taşımaktadır. Deprem felaketi sebebiyle yürürlükte olan 7269 sayılı Kanun hükümlerine göre konut edinme yönünde meşru bir beklentiniz bulunmasına rağmen aradan çok uzun yıllar geçmesine karşılık hak ettiğiniz konuta ait tapu kaydının düzenlenip düzenlenmediğinin yetkili mercilerce dahi araştırılmaması ciddi bir mağduriyet oluşturur.

Bir dava kapsamında taşınmazın üzerine konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi mülkiyet hakkının ihlali anlamına gelmektedir. Mahkemeler tarafından üçüncü kişilere devrin önlenmesi amacıyla konulan ihtiyati tedbir kararlarının ölçülü kabul edilebilmesi için tedbirin kapsamı ve süresi itibarıyla orantılı olarak uygulanması zorunludur.

Devletin veya idarenin özel mülkiyete konu bir taşınmaza yasal bir prosedür işletmeden doğrudan müdahale etmesi, mülkiyet hakkının açık bir ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin özel mülke el atması durumunda bu işlemin Anayasa ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında belirtilen usullere uygun olarak gerçekleştirilmesi şarttır.