Manevi Tazminat

Mahkeme kararının size usulüne uygun şekilde tebliğ edilmemesi nedeniyle anayasal haklarınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, bu mağduriyetin giderilmesi için uygulanacak temel yol yargılamanın baştan görülmesini sağlamaktır. Anayasa Mahkemesi, bu tür usul eksikliklerinden kaynaklanan ihlallerin sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikle ilgili derece mahkemesine talimat vererek yeniden yargılama sürecini başlatmaktadır.

İdari gözetim kararının mahkeme tarafından hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi, başkaca bir kötü muamele ispatına gerek kalmaksızın manevi tazminat alabilmeniz için yeterli bir nedendir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, sulh ceza hâkimliği tarafından idari gözetimin hukuka aykırı olduğu tespit edilmişse, idare mahkemelerinin kötü muamele veya insan onuruyla bağdaşmayan fiziki şartlar altında yaşandığının ispatlanmadığı gerekçesiyle tazminat talebini reddetmesi anayasal hakların ihlali niteliğindedir.

Tutuklama kararının hukuka aykırı olduğu ve anayasal haklarınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, bu ihlalin yol açtığı zararların giderilmesi için manevi tazminat talebinde bulunma hakkınız vardır. Anayasa Mahkemesi, tutuklamanın ölçülü olmadığına ve anayasal güvencelere aykırı olduğuna hükmettiğinde, başvurucunun özgürlüğünden mahrum bırakılması nedeniyle yaşadığı manevi zararların telafi edilmesi gerektiğine karar vermektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından özel hayata saygı hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, bu ihlalin ve olumsuz sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanız ilgili derece mahkemesine gönderilerek yeniden yargılama süreci başlatılır. Yüksek mahkeme, idarenin haksız atama işlemi nedeniyle sosyal ve mesleki itibarınızın zedelendiğini tespit ettiğinde, yargı mercilerinden bu ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun biçimde yeni bir karar vermesini talep eder.

Hakkınızda verilen tedbir kararına karşı yaptığınız itirazın, itiraz mercii tarafından delilleriniz ve esaslı iddialarınız dikkate alınarak incelenmemesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Mahkemelerin, tarafların itirazlarını ve sundukları delilleri etkili bir şekilde inceleyip karşılaması anayasal bir güvencedir.

Sokağa çıkma yasağı ve terörle mücadele operasyonları nedeniyle evinizi terk etmek zorunda kalmanız sonucunda yaşadığınız ağır stres ve üzüntü için devletten manevi tazminat talep etmeniz mümkündür. Terör olayları ve bu olaylara karşı yürütülen güvenlik operasyonları sırasında kişilerin yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda kalması, sıradan bir durum olmayıp kişinin üzerinde yoğun bir kaygı ve ıstırap yaratmaktadır.

İdare mahkemesinin, terör olayları ve sokağa çıkma yasağı nedeniyle evinizin yıkılması ve yerleşim yerinizi terk etmenizden doğan manevi zararınızı özel ve olağan dışı bulmayarak davanızı reddetmesi hukuka uygun bir yaklaşım olarak görülmemektedir. Anayasa Mahkemesi, hendek olayları gibi yoğun terör saldırılarının yaşandığı dönemlerde evinden ayrılmak zorunda kalan kişilerin karşılaştığı yoğun stres ve ıstırap durumunun, toplumun diğer kesimleriyle aynı seviyede tutulamayacağını açıkça belirtmektedir.

İdarenin doğrudan bir hizmet kusuru bulunmasa bile, terörle mücadele faaliyetleri kapsamında uğradığınız manevi zararların karşılanmaması adil yargılanma güvenceleriyle bağdaşmamaktadır. İdare mahkemeleri bazen olayda devlete atfedilecek bir hizmet kusuru olmadığını ve zarar ile idari faaliyet arasında doğrudan illiyet bağı bulunmadığını belirterek tazminat taleplerini reddedebilmektedir.

Mülkünüz üzerindeki tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi nedeniyle hak ihlali kararı verilmiş olsa da, maddi tazminat talebinizin kabul edilebilmesi için uğradığınız zarar ile tespit edilen ihlal arasında doğrudan bir nedensellik bağının bulunması şarttır. Uzun süren geçici hukuki koruma önlemlerinin mülkiyet hakkını ihlal ettiği durumlarda, Anayasa Mahkemesi genellikle ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için kişilere manevi zararları karşılığında bir manevi tazminat ödenmesine karar vermektedir.

Yazdığınız bir haber veya makaledeki ifadeler nedeniyle hakkınızda tazminat davası açıldığında, mahkemelerin sadece belirli kelimeleri cımbızlayarak değil yazının bütününü ve kullanıldığı bağlamı dikkate alarak karar vermesi zorunludur. Mahkemeler, bir kısıtlamanın ifade özgürlüğü ile bağdaşıp bağdaşmadığına karar verirken söz konusu ifadeleri dile getirilme şekli, söylenen sözlerin arka planı ve olayın gelişiminden koparmadan kapsamlı biçimde incelemelidir.