Manevi Tazminat

Dava sırasında yapılan kanuni düzenleme sonucunda alacağınızın tahsil imkânının ortadan kaldırılması nedeniyle yaşadığınız mağduriyette Anayasa Mahkemesi doğrudan maddi veya manevi tazminat ödenmesine karar vermemektedir. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiğini tespit ettiğinde, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için davanın görüldüğü mahkemede yeniden yargılama yapılmasını hukuken yeterli ve gerekli bir giderim yolu olarak kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi bu tür bir mağduriyetin giderilmesi için kural olarak tazminat ödenmesine değil, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yerel mahkemede yeniden yargılama yapılmasına karar vermektedir. Yüksek mahkeme, sonradan yapılan kanuni düzenleme nedeniyle davanızın esasına girilemediğini ancak söz konusu engelleyici kanun değişikliğinin iptal edildiğini belirterek, iddialarınızın özünün mahkemelerce tekrar değerlendirilmesi gerektiğine hükmeder.

Hesabınızdaki blokenin halihazırda kaldırılmış olduğu durumlarda, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına hukuki olarak bir gerek görülmemektedir ve mağduriyetinizin giderilmesi için doğrudan tazminat ödenmesi yoluna gidilmektedir. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkının ihlal edilmesi durumunda eski hâle getirme kuralı çerçevesinde ihlalin sonuçlarının bütünüyle telafi edilebilmesi için hesap sahibine yaşadığı mağduriyet karşılığında manevi tazminat ödenmesine hükmetmektedir.

Bu tür başvurularda hak ihlali kararı verilmesi doğrudan bir ödeme yapılması anlamına gelmemekte olup ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılması gerekmektedir. İhlalin temel sebebi, sizin mülkünüze ulaşamamanızdan kaynaklanan zararların tazmini için yaptığınız idari başvurunun ve sonrasındaki davanın mahkemelerce haksız bir şekilde süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi ve esasa girilmemesidir.

Haksız yere infaz edilen hücre cezanızın sonradan iptal edilmesi durumunda, yaşadığınız mağduriyetin giderilmesi için manevi tazminat talebinde bulunma hakkınız söz konusu olabilir. Uygulanan bir disiplin cezasının daha sonra Yargıtay tarafından incelenerek bozulması ve ilgili infaz hâkimliği tarafından tamamen kaldırılması, size verilen cezanın hukuka aykırı olduğunu açıkça tescil eder.

Haksız yere hücrede tutulmanız nedeniyle açacağınız davalarda veya yapacağınız başvurularda alabileceğiniz manevi tazminat miktarı olayın niteliğine göre değişmekle birlikte, maddi zararınızı kesin belgelerle ispatlamanız şarttır. Anayasa Mahkemesi kararlarında, haksız infaz edilen bir günlük hücre cezası gibi durumlarda, ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için başvurucunun talebi de dikkate alınarak genellikle yirmi bin Türk Lirası civarında bir manevi tazminat ödenmesine karar verilebilmektedir.

Gözaltında bulunduğunuz sırada kolluk görevlilerinden şiddet gördüğünüze dair iddialarınızın savcılık tarafından derinlemesine ve tarafsız bir şekilde araştırılması anayasal bir zorunluluktur. Savcılığın iddialarınızı aydınlatmak için kamera kayıtlarını, tanık beyanlarını ve hastane raporlarını incelemesi gerekirken, sadece şüpheli polislerin kendi tuttukları tutanaklara dayanarak dosyayı kapatması hukuka aykırıdır.

Gözaltında fiziksel şiddete maruz kaldığınız iddiasıyla yaptığınız şikâyetlerde, savcılığın sadece kamera kaydı yok diyerek veya şüpheli polislerin ifadesini almadan dosyayı kapatması hukuka aykırıdır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devlet görevlilerinin şiddet uyguladığına dair savunulabilir bir iddia varsa, derhâl ve etkili bir ceza soruşturması başlatılmalıdır.

Haksız gözaltı nedeniyle açtığınız tazminat davasında mahkemenin talebinizi yanlış yorumlayarak davanın esasını incelememesi, anayasal güvence altında olan karar hakkı ihlali olarak değerlendirilebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, demokratik bir toplumda adil yargılanma hakkı güvencelerinden olan mahkeme hakkının en önemli unsurlarından biri, uyuşmazlığın mahkeme önüne getirilebilmesi ve mahkemenin sunulan esaslı iddia ve savunmaları inceleyerek bir sonuca bağlamasıdır.

Haksız gözaltı nedeniyle açtığınız tazminat davasında mahkemenin talebinizin esasını incelemeden karar vermesi adil yargılanma hakkınızın bir unsuru olan karar hakkı kapsamında bir ihlal oluşturur. Bir gün dahi olsa haksız yere gözaltına alınmanız sebebiyle itibar kaybı yaşadığınızı ve suçlu olarak yaftalandığınızı belirterek talep ettiğiniz manevi tazminatın, üst derece mahkemesi tarafından yanlış yorumlanarak hiç değerlendirilmemesi hukuka aykırıdır.