Manevi Tazminat

Anayasa Mahkemesi ihlal kararı verdiğinde size doğrudan tazminat ödemez, bunun yerine hakkınızın teslim edilmesi amacıyla dosyanızı yeniden yargılama yapılması için kararı veren ilk derece mahkemesine gönderir. Yüksek mahkeme, idare mahkemesinin hukuk kurallarını açık bir biçimde hatalı uygulayarak davanızı reddetmesinin adil yargılanma hakkınızı ihlal ettiğini tespit ettiğinde, bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması gerektiğine hükmeder.

Meydana gelen terör saldırısında idarenin somut ve yakın bir tehlikeyi bilmesine rağmen önlem almadığı kanıtlanmadıkça devletin doğrudan hizmet kusuru bulunduğu kabul edilmemekle birlikte, bu tür durumlarda sosyal risk ilkesi kapsamında tazminat alabilmeniz mümkündür. İlgili mahkeme kararında, güvenlik güçlerinin olay öncesinde bariyer kurma, personel görevlendirme ve bomba araması yapma gibi makul tedbirleri aldığı belirlenmiştir.

Mahkemenin idarenin doğrudan bir kusuru olmadığını belirtmesine rağmen size tazminat ödenmesine karar vermesi çelişkili bir durum olmayıp, idare hukukunda yer alan kusursuz sorumluluk kurallarının doğal bir sonucudur. Yargılama sürecinde mahkemeler, idarenin saldırıyı önlemek için gerekli makul adımları atıp atmadığını nesnel bir şekilde incelemiş ve somut bir güvenlik zafiyeti bulamamıştır.

Bir davanın yargılaması sırasında taşınmazınız üzerine konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi mülkiyet hakkınızın ihlaline yol açabilir. Mahkemeler tarafından uygulanan ihtiyati tedbir kararının mülkiyet hakkını sınırlandıran bir müdahale olarak ölçülü kabul edilebilmesi için kapsamı ve süresi itibarıyla orantılı olarak uygulanması gerekmektedir.

Soruşturma dosyasına erişiminizin kısıtlanması nedeniyle Anayasa Mahkemesi tarafından kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiğine karar verilirse, bu mağduriyetinize karşılık olarak manevi tazminat talep edebilirsiniz. Dosyaya erişim kısıtlaması gibi durumlarda, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına yönelik müdahale yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek manevi zararlara yol açtığından, mahkeme başvurucuya belirli bir net tutarda manevi tazminat ödenmesine hükmetmektedir.

Mahkemelerin olayları nesnel bir yaklaşımla irdeleyerek delilleri toplaması ve tazminata hükmetmesi durumunda, hükmedilen tazminatın miktarının az olduğu düşünülse bile etkili soruşturma yükümlülüğünün ihlal edildiği söylenememektedir. İdari yargı mercilerinin uyuşmazlığı çözerken olayı çevreleyen koşulların tespiti ile idarenin sorumluluğunun belirlenmesi için makul adımları atmış olması ve idarenin hizmet kusuru olup olmadığı noktasında nesnel bir değerlendirme yapması hukuki süreçlerin sağlıklı işlediğini göstermektedir.

İsnat edilen suçun ceza sınırları düşükse ve cezanın ertelenmesi ihtimali yüksekse, yalnızca dijital materyallerin incelemesinin bitmediği gerekçesiyle uzun süre tutuklu kalmanız hukuka aykırı kabul edilebilir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, ağır cezai yaptırımlar öngörülmeyen suçlarda şüphelinin delilleri karartma veya kaçma ihtimali gerekçe gösterilerek aylarca tutuklu bırakılması, ölçülülük ilkesi kurallarına aykırılık teşkil etmektedir.

Yargılama süreciniz devam etse dahi, uygulanan tutuklama tedbirinin hukuki olmaması ve ölçüsüz bir şekilde uzun sürmesi durumunda uğradığınız zararların telafisi için tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, kişinin hürriyetinden yoksun bırakılmasının meşru bir amaca dayanmadan ve ölçüsüzce uzatıldığı durumlarda, yargılamanın kesinleşmesini beklemeden bireysel başvuru yoluyla ihlal kararı verebilmektedir.

Kamulaştırma bedelinizin enflasyon karşısında değer kaybetmesi nedeniyle hak ihlaline uğradığınız tespit edildiğinde, kural olarak size doğrudan bir tazminat ödenmek yerine dosyanızın yerel mahkemece tekrar ele alınmasına karar verilir. Anayasa Mahkemesi, bu tür mülkiyet hakkı ihlallerinin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılabilmesi için en etkili yolun yeniden yargılama yapılması olduğunu belirtmektedir.

Ceza infaz kurumunda bulunan ve psikolojik sorunları nedeniyle intihar riski taşıyan kişilerin korunmaması durumunda, devletin yaşamı koruma yükümlülüğünün ihlal edildiği kabul edilmektedir. Kuruma yerleştirildiği esnada daha önceki intihar girişimlerinden ve psikolojik durumundan haberdar olan yetkililerin, bu riski öngörmesi ve gerekli tedbirleri alması şarttır.