Manevi Tazminat

Anayasa Mahkemesi tarafından belgenizin haksız yere pasife alınması nedeniyle verilen ihlal kararlarında temel çözüm yöntemi, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla ilgili idare mahkemelerinde yeniden yargılama sürecinin başlatılmasıdır. Mahkeme, idarenin tesis ettiği ve derece mahkemelerince hukuka uygun bulunan bu ret işleminin özel hayata saygı hakkı bağlamında anayasaya aykırı olduğunu tespit ettiğinde, yargı mercilerinden önceki hatalı kararlarını ortadan kaldırarak anayasal ilkelere uygun yeni bir karar vermelerini talep etmektedir.

Ceza infaz kurumunda bulunurken yakınınızın cenaze veya taziye törenine hukuka aykırı gerekçelerle katılmanıza izin verilmemesi durumunda manevi tazminat talep etme hakkınız doğabilmektedir. İdare veya yargısal makamlar tarafından talebinizin makul ve ikna edici olmayan, örneğin soyut güvenlik endişeleri veya yetersiz salgın tedbirleri gibi gerekçelerle reddedilmesi anayasal haklarınızı zedeler.

Evet, mahkemenin davanızı esastan incelemeksizin reddetmesi anayasal güvence altında olan mahkemeye erişim hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Olağanüstü hâl döneminde çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerle statüye geçiş işlemlerinin iptal edilmesi üzerine açılan davalarda, mahkemelerin doğrudan ret kararı vermek yerine uyuşmazlığı incelemeye yetkili olağanüstü hâl işlemleri inceleme komisyonuna yönlendirmesi gerekirdi.

Evet, ceza infaz kurumunda süreli yayınlara erişim hakkınızın haksız bir şekilde engellenmesi nedeniyle Anayasa Mahkemesi tarafından haklı bulunmanız durumunda tarafınıza manevi tazminat ödenebilir. Mahpusların ücretini kendilerinin karşıladığı süreli yayınlara erişiminin idare tarafından ilgili ve yeterli bir gerekçe olmaksızın, örneğin yalnızca tedarikçi firmada bulunmadığı için reddedilmesi, kişinin haber ve fikir alma hürriyetini engellediğinden anayasal bir hakkın ihlali olarak değerlendirilir.

Anayasa Mahkemesi tarafından yaşam hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, ailenin elde edeceği en temel hukuki sonuç olayın tüm sorumlularının tespit edilmesi amacıyla yeniden soruşturma başlatılmasıdır. Yüksek mahkeme, ceza infaz kurumu görevlilerinin ihmali neticesinde gerçekleşen intihar olaylarında takipsizlik kararı verilmesini hukuka aykırı bularak dosyanın ilgili başsavcılığa geri gönderilmesine hükmetmektedir.

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda, maruz kaldığınız fiziksel şiddet ve sonrasında yürütülen eksik soruşturma nedeniyle insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının hem maddi hem de usul boyutunun ihlal edildiğine karar verilebilir. Bu ihlalin tespit edilmesi durumunda, devletin pozitif ve negatif yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle oluşan mağduriyetinizin giderilmesi için öncelikle tarafınıza manevi tazminat ödenmesine hükmedilir.

Terör olayları ve ilan edilen sokağa çıkma yasakları nedeniyle evinizi terk etmek zorunda kalarak yaşadığınız yoğun stres ve kaygı gibi durumlarda devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yaşadığınız yerleşim yerinde meydana gelen şiddet olayları, kazılan hendekler ve kurulan barikatlar yüzünden geçici de olsa evinizden uzaklaşmanız ailevi ve iktisadi düzeninizi bozduğu için olağan dışı bir zarar doğurmaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarafından davanızda hakkaniyete uygun yargılanma hakkı ihlali tespit edildiğinde, uğradığınız bu hak ihlalinin ve sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması amacıyla dosyanız ilgili mahkemeye gönderilerek yeniden yargılama süreci başlatılacaktır. Yargılamayı yapan mahkemelerin, terör olayları nedeniyle yaşadığınız mağduriyeti adalete aykırı bir yorumla reddetmesi gibi açık hatalar tespit edildiğinde ihlalin giderilmesi için davanın tekrar görülmesinde hukuki yarar bulunur.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızın ihlal edildiğine karar verildiğinde, yaşadığınız mağduriyetin asıl giderim yöntemi yargılamanın yenilenmesidir. Etkili bir hukuki yol olduğu tespit edilen dava yolu, sonradan yapılan kanuni düzenleme nedeniyle başarı sunma kapasitesini yitirmiş olsa da, bu düzenlemenin iptal edilmesiyle birlikte iddialarınızın esası ancak derece mahkemelerince tekrar incelenebilir.

Yaşadığınız bölgede meydana gelen terör olayları ve ilan edilen sokağa çıkma yasağı nedeniyle evinizden ayrılmak zorunda kalmanız sonucunda uğradığınız manevi zararların karşılanması için devlete karşı tam yargı davası açarak tazminat talep edebilirsiniz. İdare mahkemeleri bazen bu tür zararların idari bir faaliyet olan sokağa çıkma yasağının uygulanması sırasında maruz kalınan olağan zorluklar olduğunu öne sürerek tazminat taleplerini reddedebilmektedir.