Manevi Tazminat

Siyasi rakiplerinize yönelik yaptığınız sert eleştiriler, demokratik toplum düzeninin bir gereği olarak kural itibarıyla ifade özgürlüğü güvencesi altındadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, siyasetçilerin ve halka mal olmuş kişilerin kendilerine yöneltilen eleştirilere karşı sade vatandaşlara kıyasla çok daha fazla hoşgörü göstermesi ve eleştiri sınırlarının daha geniş kabul edilmesi beklenmektedir.

Evinizde yapılan arama sırasında kolluk görevlilerinin şiddetine maruz kaldığınız iddiasıyla yaptığınız şikayet üzerine savcılık tarafından eksik incelemeyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi durumunda, kötü muamele yasağının usul boyutu kapsamında hakkınızın ihlal edildiğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesine başvurabilirsiniz. Şikayetiniz üzerine başlatılan bir ceza soruşturmasının etkili kabul edilebilmesi için soruşturma makamlarının olayı aydınlatabilecek tüm delilleri toplaması ve sorumluları belirlemesi şarttır.

Ceza infaz kurumunda kaldığınız süre boyunca sağlık ve beslenme gibi temel konulardaki şikâyetlerinizin yargı makamlarınca esastan incelenmemesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Cezaevindeki uygulamaların maddi ve manevi varlığın korunması hakkınızı zedelediği durumlarda, şikâyetlerinizi dile getirebileceğiniz etkili bir hukuk yolunun sunulmaması anayasal bir ihlal oluşturur.

Cezaevinde insan onuruna yakışmayan, aşırı dar alanlarda ve yetersiz hijyen koşullarında uzun süre tutulmanız sebebiyle devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yüksek mahkeme kararlarına göre, asgari kişisel alanın uzun süreli olarak ihlal edilmesi, sıcak suya erişimin aksaması ve hareket alanının kısıtlanması gibi unsurlar birleştiğinde, mahpusun özgürlüğünden yoksun kalmanın doğasında olan kaçınılmaz acı düzeyinin ötesinde bir zorlukla karşı karşıya bırakıldığı kabul edilmektedir.

Hakkınızda uygulanan ve hukuki gerekçesi yeterince açıklanmayan adli kontrol tedbiri, demokratik haklarınızı kullanmanız üzerinde caydırıcı bir etki yarattığı için toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Sadece bir basın açıklamasına destek olmak amacıyla orada bulunmanız ve şiddet olaylarına karıştığınıza dair somut bir kanıt olmamasına rağmen bu şekilde bir yaptırımla karşılaşmanız hukuka aykırıdır.

Haksız yere uygulanan ev hapsi kararı nedeniyle yaşadığınız mağduriyetin giderilmesi için devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Konutu terk etmeme şeklindeki ağır kısıtlamanın hukuki gerekçelerden yoksun olarak uygulanması, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı bağlamında açık bir hak ihlali oluşturmaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızda ihlal kararı verilmesinin ardından, bu ihlalin ve olumsuz sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılabilmesi amacıyla dosyanız ilgili yerel mahkemeye gönderilerek yeniden yargılama süreci başlatılacaktır. Yerel mahkemenin yapması gereken iş, önceki kararında düştüğü hataları gidermek ve Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında vurguladığı ilkeler ile hukuki gerekçelere uygun bir şekilde dosyayı tekrar ele almaktır.

Kesinleşmiş mahkeme kararlarının idare tarafından geciktirilmeksizin uygulanması zorunludur ve bu kararların yerine getirilmemesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaparak ihlal tespiti ve manevi tazminat talebinde bulunabilirsiniz. Bir hukuk sisteminde yargının verdiği bağlayıcı kararların cezaevi idaresi tarafından işlevsiz duruma getirilmesi veya fiilen uygulanmaması, hukuki öngörülebilirlik ilkesini zedeler.

Bir dava kapsamında taşınmazınızın üzerine konulan tedbir kararının çok uzun yıllar boyunca devam etmesi ve mülkünüzü kullanmanızın belirsiz bir şekilde engellenmesi durumunda mülkiyet hakkınız ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin anayasaya uygun ve ölçülü kabul edilebilmesi için uygulamanın hem kapsamı hem de süresi itibarıyla orantılı olması gerekmektedir.

İhtiyati tedbirin uzun sürmesi nedeniyle mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için etkin giderim yolu olarak yeniden yargılama yapılmasına gerek görülmemekte ve mağduriyetiniz manevi tazminat ödenerek giderilmektedir. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz kılan uzun süreli tedbir süreçlerinde, mülkiyet hakkının gerektirdiği ivediliğin ve özenin gösterilmesi bakımından yargısal makamların doğrudan sorumluluğu olduğuna dikkati çekmektedir.