Manevi Tazminat

Mahkemeye erişim hakkınızın ihlal edildiği tespit edilse bile bu durum doğrudan tazminat almanızı sağlamaz çünkü yeniden yargılama yapılması bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeterli bir giderim olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, davanızın incelenmeksizin reddedilmesini anayasal hak ihlali olarak görerek dosyanın yeniden ele alınması gerektiğine karar vermiştir.

Savcılık tarafından yürütülen ceza soruşturmasının eksiklikler içermesi nedeniyle yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiği tespit edildiğinde, Anayasa Mahkemesi tarafından ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden soruşturma yapılması kararı verilebileceği gibi mağdurlara tazminat da ödenebilmektedir. İhlal kararının gönderildiği soruşturma makamının yapması gereken iş, Anayasa Mahkemesinin kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yeniden soruşturma işlemlerini başlatarak hak ihlalinin nedenlerini gideren yeni bir karar vermektir.

Polis müdahalesi sırasında yaralandığınızı tıbbi rapor, video ve tanık gibi delillerle desteklediğiniz hâlde savcılığın sadece polislerin tuttuğu tutanaklara dayanarak dosyayı kapatması hukuka aykırıdır ve bu durum kötü muamele yasağı ihlali oluşturur. Devletin, kamu görevlilerinin şiddet uyguladığına dair inandırıcı bir iddia ortaya atıldığında bu iddiayı aydınlatacak ve sorumluları tespit edecek etkili bir ceza soruşturması yürütme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Valiliklerin kamu düzeni ve güvenliği gibi gerekçeler öne sürerek il genelindeki tüm eylem ve etkinlikleri kapsayacak şekilde sınırsız ve süresiz bir yasaklama kararı alması yasalara aykırıdır ve bu tür kararlara dayanılarak yapılan müdahaleler doğrudan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı ihlali sayılır. Temel hak ve özgürlüklere getirilecek her türlü kısıtlamanın mutlaka kanuni bir dayanağının olması ve kanunun çizdiği sınırlar içinde kalınarak uygulanması gerekir.

Tamamen barışçıl nitelikte olan ve kamu düzenini bozduğuna dair somut bir delil bulunmayan bir basın açıklamasına, polis tarafından geçerli ve yasal bir gerekçe gösterilmeden güç kullanılarak müdahale edilmesi hukuka uygun değildir. İnsanların düşüncelerini barışçıl yollarla ifade etmek amacıyla bir araya gelmesi anayasal bir güvence altındadır ve kolluk kuvvetlerinin bu tür toplantılara müdahale edebilmesi için ortada gerçekten kamu güvenliğini tehdit eden somut koşulların bulunması zorunludur.

Haksız yere gözaltında kalmanız nedeniyle size ödenmesine hükmedilen manevi tazminat miktarının hakkınızın özünü zayıflatacak kadar düşük olması, anayasal güvence altındaki kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı bağlamında bir ihlal oluşturmaktadır. Ceza yargılaması sonucunda beraat eden kişilere haksız gözaltı veya tutuklama tedbirleri nedeniyle tazminat ödenmesi gerekirken, mahkemelerin takdir ettiği bu tutarın meydana gelen mağduriyetle kesinlikle orantısız olmaması beklenir.

Terör eylemleri neticesinde uğranılan zararlar için ilgili kanunlar kapsamında komisyonlardan maddi tazminat almış olsanız dahi, idarenin hizmet kusuru veya ihmaline dayanarak manevi zararlarınızın giderilmesi için ayrıca kusur sorumluluğu temelinde tazminat davası açmanız mümkündür. İdarenin olay öncesinde istihbarat almasına rağmen gerekli güvenlik önlemlerini almadığının sonradan ortaya çıkması durumunda, bu ihmali öğrendiğiniz tarihten itibaren idari yargıda dava açma hakkınız bulunmaktadır.

Bir avukat olarak reddi hâkim dilekçesinde kullandığınız sert ifadelerin eleştiri sınırları içinde kalıp kalmadığı ve somut bir temele dayanıp dayanmadığı tazminat sorumluluğu açısından belirleyicidir. Anayasa Mahkemesi kararına göre, avukatların adalet sisteminin işleyişini eleştirme hakkı bulunmakla birlikte, bu eleştirilerin yargı mensuplarının itibarlarına sebepsiz bir saldırı boyutuna ulaşmaması gerekir.

Mahkeme heyeti ile atanan komiserler veya bilirkişiler arasında menfaat ilişkisi bulunduğuna dair şüphelerin somut delillerle desteklenerek dilekçede belirtilmesi kural olarak ifade özgürlüğü kapsamındadır ve doğrudan tazminat gerektirmez. Konkordato davası gibi süreçlerde avukatların, atanan komiserlerin yeterliliğini veya bu kişilerin mahkeme tarafından ısrarla seçilmesinin arkasındaki nedenleri sorgulaması olağandır.

Anayasa Mahkemesi sözleşmenizin haksız yere feshedilmesi sebebiyle temel hakkınızın ihlal edildiğine karar verdiğinde size doğrudan bir tazminat ödenmesine hükmetmez, çünkü ihlalin ve yarattığı sonuçların ortadan kaldırılması için asıl ve en etkili yol yeniden yargılama yapılmasıdır. Yüksek mahkeme, idarenin gerekçesiz feshinin ve yerel mahkemelerin eksik incelemesinin özel hayata saygı hakkı ihlali yarattığını tespit ettiğinde, yargılamanın yenilenmesi amacıyla dosyayı ilgili mahkemeye tekrar gönderir.