Manevi Tazminat

Taşınmazınıza konulan ihtiyati tedbirin makul süreyi aşarak uzun yıllar devam etmesi neticesinde yaşadığınız mağduriyetler için manevi tazminat talebinde bulunmanız mümkündür. Yargılama sürecinin uzaması ve mülkiyetin devrini engelleyen kısıtlamaların uzun süre sürdürülmesi, bireyler üzerinde ölçüsüz bir yük oluşturmaktadır.

Bir dava kapsamında taşınmazınıza konulan ihtiyati tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi durumunda anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğini ileri sürerek manevi tazminat talebinde bulunma hakkınız vardır. Mahkemeler tarafından uygulanan ve mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin anayasaya uygun olabilmesi için kapsamı ve süresi bakımından mutlaka orantılı olarak uygulanması gerekmektedir.

Mahkeme sürecinin çok uzun sürmesi ve bu nedenle arsanız üzerindeki tedbir kararının yıllarca kaldırılamaması mülkiyet hakkınızı ihlal ettiğinden, uğradığınız bu haksızlık karşısında manevi tazminat alabilirsiniz. Yargı makamları tarafından geçici hukuki koruma amacıyla taşınmazların üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için konulan tedbirlerin makul süreyi aşacak şekilde uzun yıllar boyunca devam etmesi, anayasal bir hak olan mülkiyet hakkı güvencelerine aykırılık teşkil etmektedir.

Anayasa Mahkemesine yapacağınız başvuru neticesinde, ağır ceza mahkemesinin kararıyla kesinleşen haksız disiplin cezasının ifade özgürlüğünüzü ihlal ettiği tespit edilirse tarafınıza manevi tazminat ödenebilecektir. İnfaz hâkimliğinin iptal kararı sonrasında, itiraz merciinin eyleminizi salt uygunsuz söz sarf etmek olarak değerlendirip cezayı kesinleştirmesi yargısal bir eksiklik yaratabilmektedir.

Hastanede uygulanan tıbbi bir müdahale sonrasında kalıcı bir hasar meydana gelmesi durumunda idareye karşı tam yargı davası açarak maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmanız mümkündür. Mahkemeler bu tür uyuşmazlıklarda öncelikle zararın tıbbi bir hatadan mı yoksa her türlü özene rağmen ortaya çıkabilecek bir komplikasyondan mı kaynaklandığını incelemektedir.

Tıbbi müdahaleden önce hastaya olası risklerin anlatılmaması ve hastanın yazılı onayının alınmamış olması durumunda idarenin hizmet kusuru işlediği kabul edilerek manevi tazminat hakkınız doğabilmektedir. İlgili mevzuata göre istisnai ve acil hâller dışında hastaya uygulanacak işlemlerin, bu işlemlerin fayda ve muhtemel sakıncalarının hastaya açıklanması ve aydınlatılmış onam belgesi ile rızasının alınması zorunludur.

Haksız yere tekrar tutuklandığınızı ve bu sebeple özgürlüğünüzden mahrum bırakıldığınızı ispatlamanız hâlinde, Anayasa Mahkemesi yaşadığınız mağduriyetin giderilmesi amacıyla lehinize manevi tazminat ödenmesine hükmedebilmektedir. İlgili mahkeme kararında yer alan olayda, tahliye edildikten hemen sonra yeterli gerekçe gösterilmeden tekrar cezaevine gönderilen başvurucunun kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği tespit edilmiştir.

Soruşturma dosyasına erişiminizin haksız yere kısıtlanması nedeniyle Anayasa Mahkemesi tarafından bir hak ihlali kararı verilmesi durumunda devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yüksek mahkeme, dosya inceleme yetkisinin somut ve yeterli bir gerekçe olmaksızın engellenmesini hürriyeti kısıtlanan kişinin yetkili bir yargı merciine başvurma hakkı kapsamında değerlendirmekte olup bu durumun kişi hürriyeti ve güvenliğine yönelik bir müdahale olduğunu kabul etmektedir.

Soruşturma dosyanıza erişimin kısıtlanması nedeniyle verilen ihlal kararlarında, eğer dava açılmış ve iddianame ağır ceza mahkemesi tarafından kabul edilmişse artık yeniden değerlendirme yapılmasına gerek kalmamaktadır. İddianamenin kabul edildiği tarih itibarıyla ilgili ceza muhakemesi kuralları gereğince soruşturma aşamasındaki kısıtlılık hâli kendiliğinden sona ermektedir.

Dosyaya erişiminizin kısıtlanması nedeniyle hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, kısıtlılık hâlinin o anki durumuna göre tazminat alabilirsiniz ancak her durumda yargılamanın yenilenmesine karar verilmeyebilir. Şayet bireysel başvurunuzun incelendiği tarih itibarıyla hakkınızda iddianame kabul edilmiş ve soruşturma aşamasındaki kısıtlılık durumu kendiliğinden sona ermişse, mahkeme kararının yeniden değerlendirilmek üzere derece mahkemesine gönderilmesinde hukuki bir yarar görülmemektedir.