Manevi Tazminat

Anayasa Mahkemesi tarafından adil yargılanma veya mülkiyet haklarınıza yönelik bir ihlal kararı verilmesi, size her zaman doğrudan maddi veya manevi tazminat ödeneceği anlamına gelmemektedir. Mahkeme, alacağın tahsili amacıyla açılan davalarda yasal düzenleme sebebiyle mağduriyet yaşandığını tespit ettiğinde, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için en uygun yöntemin yeniden yargılama yapılması olduğuna hükmetmektedir.

Banka hesabınıza uzun süre bloke konulması nedeniyle yaşadığınız mağduriyetten ötürü Anayasa Mahkemesinden manevi tazminat talep edebilir ve alabilirsiniz ancak maddi tazminat alabilmeniz belirli şartlara bağlıdır. Mahkeme, hesabınız üzerindeki uzun süreli tedbirin yarattığı sıkıntıları gidermek amacıyla eski hâle getirme kuralı çerçevesinde ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için başvurucu lehine belirli bir miktar manevi tazminat ödenmesine hükmetmektedir.

Mahkemenin itirazlarınızı somut olarak değerlendirmeden ve yeterli bir açıklama sunmadan talebinizi reddetmesi anayasal haklarınızın ihlali olarak değerlendirilebilir. Sulh ceza hâkimlikleri, bir tekzip talebini incelerken basın özgürlüğü ile bireyin şeref ve itibarının korunması arasında son derece adil ve dengeli bir terazi kurmak zorundadır.

KHK ile ihraç edildikten sonra OHAL Komisyonu veya mahkeme kararıyla göreve iade edilen kamu görevlilerinin, yaşadıkları bu haksız süreç nedeniyle idareden manevi tazminat talep etme imkânları bulunmaktadır. Önceleri yürürlükte olan yasal düzenlemelerde, göreve iade edilen kişilerin kamu görevinden çıkarılmalarından ötürü herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacakları açıkça belirtilmekteydi.

Açtığınız manevi tazminat davasının mahkeme tarafından sırf kanunda tazminat istenemeyeceğine dair bir hüküm bulunduğu gerekçesiyle esasa girilmeden reddedilmesi durumunda, bu ihlalin giderilmesi için yeniden yargılama talep edebilirsiniz. İdare mahkemeleri geçmişte, ilgili kanunda yer alan tazminat talep edilemeyeceğine dair kuralı uygulayarak kişilerin iddia ve itirazlarını değerlendirmeksizin doğrudan davaları reddetme yoluna gitmiştir.

Mahkeme kararıyla veya komisyon vasıtasıyla göreve iade edildikten sonra açacağınız manevi tazminat davasında, yargı mercileri ileri sürdüğünüz iddiaları ve yaşadığınız zararları davanın esasına girerek detaylıca incelemek zorundadır. Daha önceki süreçlerde, kanunda yer alan yasaklayıcı hükümler nedeniyle mahkemeler kişilerin uğradığı manevi çöküntüye veya idarenin haksız işlemine dair delilleri değerlendirmeden davaları doğrudan reddedebiliyordu.

Ceza infaz kurumunda yazdığınız notlar sebebiyle haksız yere disiplin cezası alarak hücreye konulmanız sonucunda yaşadığınız mağduriyetler için devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Düşüncelerinizi ifade etme serbestinizin somut ve geçerli delillere dayanmadan sınırlandırılması, kişisel varlığınız ve psikolojiniz üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir.

Haksız yere verilen disiplin cezası nedeniyle ifade özgürlüğünüzün ihlal edildiği tespit edilirse, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikle yargılamanın yenilenmesi ve uğradığınız manevi zararların karşılanması amacıyla manevi tazminat talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, bu tür durumlarda ihlal sonucuna ulaştığında, kararın bir örneğini ihlale neden olan yargı merciine göndererek yeniden yargılama yapılmasını istemektedir.

Rehber öğretmenlerin nöbet görevi yapmalarına ilişkin düzenlemenin kaldırılması ve nöbet tutmaktan muaf kılınmaları hedefiyle sendika kararı üzerine gerçekleştirdiğiniz bu eylem, çalışma hayatınızla ve dolayısıyla sendikaların çekirdek faaliyet alanı ile doğrudan ilgili olduğundan sendika hakkı kapsamında korunan bir faaliyettir. Kamu görevlisi olmanız sebebiyle hakkınızda açılan disiplin soruşturması neticesinde uygulanan cezanın anayasal haklarınızı ihlal ettiği tespit edildiğinde, bu ihlalin ve olumsuz sonuçlarının ortadan kaldırılması gerekmektedir.

Cezaevinde kapasitenin çok üzerinde kalabalık odalarda uzun süre barındırılmanız ve size tahsis edilen kişisel alanın yasal sınırların altına düşmesi durumunda, devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, kişi başına düşen yaşam alanının uzun süreli ve aralıksız olarak üç metrekarenin altında kalmasını asgari ağırlık eşiğini aşan bir ihlal olarak kabul etmektedir.