Manevi Tazminat

Terör olaylarından doğan zararların karşılanması amacıyla ilgili kanun kapsamında idare ile bir sulhname imzalayarak maddi tazminat almış olmanız, idarenin ağır ihmali veya hizmet kusurunun sonradan ortaya çıkması hâlinde manevi tazminat talep etmenizin önünde mutlak bir engel teşkil etmemektedir. Olayın meydana gelmesinde emniyet birimlerinin veya mülki idare amirlerinin ihmali olduğu hazırlanan müfettiş raporları veya açılan ceza davaları ile olaydan çok sonra anlaşıldığında, imzaladığınız sulhnamenin iptali ve manevi zararlarınızın ödenmesi talebiyle tam yargı davası açabilirsiniz.

Cezaevinde tutuklu veya hükümlü olarak bulunmanız, düşünce ve ifade özgürlüğünüzü tamamen ortadan kaldırmaz ancak bu hak kurum güvenliği gibi haklı nedenlerle belirli ölçülerde sınırlandırılabilir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, mahpuslar da diğer tüm bireyler gibi temel hak ve hürriyetlere sahiptir.

Haksız ve yetersiz gerekçelerle ev hapsi tedbirine maruz bırakıldığınız durumlarda, yaşadığınız bu haksızlığın ve psikolojik yıpranmanın giderilmesi için devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Konutu terk etmeme şeklindeki tedbir, kişinin özgürlüğünü ciddi şekilde kısıtlayan ve haksız yere uygulandığında kişide telafisi zor manevi çöküntülere yol açabilen bir yaptırımdır.

Yargılandığınız ceza davasından beraat etmiş olsanız bile, haberin yapıldığı tarihteki koşullar dikkate alınarak gazeteye karşı açtığınız manevi tazminat davasını kaybetmeniz mümkündür. Haberin hukuka uygunluğu değerlendirilirken, haberin yapıldığı andaki soruşturma verileri ve savcılık makamının hazırladığı iddianamedeki bilgiler esas alınır.

Haksız yere verilen hücre cezasına karşı yaptığınız itirazların yargı mercilerince yetersiz gerekçelerle reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda yeniden yargılama ve manevi tazminat elde etme imkânınız bulunmaktadır. Mahkeme, ceza infaz kurumu idaresinin ve itirazları inceleyen mahkemelerin, mektuptaki ifadelerin neden sakıncalı olduğunu ve disiplin cezasını zorunlu kılan toplumsal ihtiyacı yeterince açıklayamadığını tespit ederse ihlal kararı verir.

Arazinize haksız bir şekilde müdahale edilmesi durumunda ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılması her zaman zorunlu tutulmamakta, doğrudan tazminat ödenmesine de karar verilebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkının ihlal edildiği durumlarda ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması bakımından etkin giderim yolunun manevi tazminat olduğuna hükmedebilmektedir.

Ceza infaz kurumundaki uygunsuz barınma koşullarına yönelik şikâyetlerinizin mahkemeler tarafından incelenmeksizin reddedilmesi sebebiyle yaşadığınız mağduriyetler için devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Cezaevi koşullarının iyileştirilmesi, hijyenin sağlanması ve aşırı kalabalık nedeniyle doğan sıkıntıların giderilmesi amacıyla yaptığınız başvuruların yargı mercilerince görevsizlik gibi nedenlerle esastan incelenmemesi, hak arama yollarının etkisiz bırakılması anlamına gelmektedir.

Kamulaştırma bedelinizin enflasyon karşısında değer kaybetmesi sebebiyle haklı bulunduğunuz bir durumda, asıl mağduriyetinizin giderilmesi için öncelikli olarak yeniden yargılama yapılması yoluna gidildiğinden ayrıca manevi tazminat talebiniz genellikle kabul edilmemektedir. Yüksek mahkeme, hakkınızın ihlal edildiğini tespit ettikten sonra, oluşan bu ihlalin ve tüm ekonomik sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyayı kararı veren yerel mahkemeye geri göndererek yeniden yargılama sürecini başlatır.

Açılan tazminat davalarında yargı mercilerinin uyuşmazlığı özenli bir şekilde incelemesi gerekmekle birlikte, bu durum her davada mutlaka mağdurlar lehine ve istenilen miktarda sonuca varılmasını garanti etmemektedir. Yargılama sürecinde, olay öncesi istihbarat raporları ve idarenin aldığı güvenlik önlemleri gibi iddialar detaylıca incelenmiş ve idarenin saldırıyı önlemede bir ihmali bulunmadığı saptanmıştır.

Dava süreciniz devam ederken yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal güvence altındaki haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan yapılan yasal bir değişiklik yüzünden bireylerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.