Manevi Tazminat

Mahpusların toplu olarak imzalayıp resmi makamlara gönderdikleri dilekçelerde yer alan ifadelerden dolayı cezaevi idaresi tarafından cezalandırılmaları, söz konusu dilekçenin resmi kurumlara hitaben yazılmış olması durumunda kanunen olanaklı değildir. Bireylerin veya grupların düşüncelerini yazılı olarak açıklamaları ve bunu resmi makamlara iletmeleri anayasal güvence altındadır.

Anayasa Mahkemesi, resmî makamlara yazdığınız dilekçe yüzünden haksız yere disiplin cezası almanız durumunda bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama ve tazminat ödenmesine hükmetmektedir. Bu tür bir durumda ihlal kararının ilgili infaz hâkimliğine gönderilerek, kanunsuz şekilde verilen cezanın ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama işlemlerinin başlatılması sağlanır.

Beraat kararı almanız nedeniyle ceza infaz kurumunda fazladan tutulduğunuz süreler için devletten tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Kişilerin haksız veya hatalı bir değerlendirme sonucu infazına başlanan mahkûmiyet hükmü nedeniyle cezaevinde tutulması, anayasal bir güvence olan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı kapsamında değerlendirilmektedir.

Mahkemelerin haksız tutulma nedeniyle hükmettiği tazminat miktarının, yaşadığınız mağduriyetle orantılı olmayan önemsiz bir tutar olması anayasal güvencelere aykırılık teşkil edebilir. Derece mahkemelerinin tazminat miktarını belirlerken takdir yetkisi bulunsa da bu miktar Anayasa Mahkemesinin benzer ihlaller için verdiği standart tazminat tutarlarına göre kayda değer ölçüde düşük olmamalıdır.

Bireysel başvurunuzda haklı bulunmanız ve anayasal haklarınızın ihlal edildiğine karar verilmesi hâlinde, yargılama sürecinde yaptığınız harç ve vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderleri tarafınıza müştereken ödenmektedir. Ancak, Anayasa Mahkemesi bu tür ihlal kararlarında, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için ilgili derece mahkemesinde yeniden yargılama yapılmasını yeterli bir giderim yöntemi olarak kabul etmektedir.

Evet, vefat eden yakınınızın başlatmış olduğu bu hak arama sürecini mirasçıları olarak sizler devam ettirebilirsiniz. Temel hak ihlallerine yönelik yapılan bireysel başvurularda, başvuru süreci devam ederken başvurucunun hayatını kaybetmesi durumunda, ölen kişinin yasal mirasçılarının davayı sürdürme hakkı bulunmaktadır.

Mahkeme mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğini tespit ettiğinde doğrudan bir tazminat ödenmesine hükmetmek yerine ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapılmasına karar vermektedir. İhlalin tespit edilmesi durumunda, dosyanız kararı veren ilgili mahkemeye gönderilir ve bu mahkemenin yeniden yargılama işlemlerini başlatıp hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermesi beklenir.

Haksız ve ölçüsüz bir şekilde uygulanan yurt dışına çıkış yasağı nedeniyle ailenizden uzak kalarak yaşadığınız ruhsal yıpranma ve mağduriyetler için manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargı sürecinde hakkınızdaki adli kontrol kararının sonradan kaldırılmış olması veya beraat kararınızın kesinleşmesi, o döneme kadar yaşadığınız hak ihlalinin sonuçlarını kendiliğinden ortadan kaldırmamaktadır.

Hakkınızda verilen beraat kararına rağmen yurt dışına çıkış yasağı şeklindeki adli kontrol tedbirinin devam ettirilmesi, ailenizin yurt dışında yaşadığı ve kişisel bağlarınızın orada bulunduğu durumlarda anayasal haklarınızı ihlal edebilir. Mahkemelerin, beraat kararı verilmiş bir kişi hakkında bu tedbiri sürdürürken sizin yurt dışındaki ailevi, kişisel ve mesleki bağlarınızı dikkate alarak elde edilmek istenen kamu yararı ile kişisel menfaatleriniz arasında adil bir denge kurması zorunludur.

Anayasa Mahkemesi sizi haklı bulduğunda doğrudan bir maddi veya manevi tazminat ödemesi yapmak yerine genellikle davanızın yeniden görülmesi yönünde karar vermektedir. Yüksek Mahkeme, uğradığınız değer kaybı nedeniyle mülkiyet hakkı ihlali tespit ettiğinde, bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için en uygun yöntemin yerel mahkemede yeniden yargılama yapılması olduğuna hükmetmektedir.