Manevi Tazminat

Yaşam hakkı ihlali tespit edilen durumlarda, yaşanan derin acı ve ıstırap nedeniyle devletten manevi tazminat talep edebilir ve bu talebiniz karşılığında adil tazmin kapsamında bir ödeme alabilirsiniz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, devletin sorumluluğunda olan bir alanda meydana gelen ölüm ve yetersiz soruşturma durumlarında, geride kalan aile bireylerinin yaşadığı mağduriyeti bir nebze olsun gidermek amacıyla manevi tazminat ödenmesine karar vermektedir.

Yüksek mahkemedeki hâkimin tarafsızlık şartlarını taşımadığı ve bu nedenle adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, mağduriyetinizin giderilmesi için en uygun yöntem genellikle yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulmasıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, iç hukuk sisteminin imkân tanıması halinde, ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak ve ihlal hiç gerçekleşmemiş olsaydı bulunulacak duruma geri dönmek için yeniden yargılama yapılmasının en uygun telafi yöntemi olduğunu belirtmektedir.

Yaşadığınız ihlaller nedeniyle devletten manevi tazminat talep etmeniz mümkün olsa da, mahkemenin size mutlaka bir para ödemesine hükmedeceği kesin değildir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi uygulamalarında, kişinin temel haklarının ihlal edildiğinin resmen tespit edilmiş olması, çoğu zaman uğranılan manevi zararın telafisi için tek başına yeterli bir adil tazmin yöntemi olarak kabul edilebilmektedir.

Yerel mahkemeler cezaevi personelinin olay anında yürürlükte olan eksik kurallara uyduğunu belirterek davanızı reddetmiş olsa bile, devletin genel koruma tedbirlerindeki ihmallerini kanıtlayarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nden manevi tazminat almanız mümkündür. Kalkan kararında yerel mahkemeler, gardiyanların mevcut eğitimlerine uygun davrandığını ve ölen kişinin sırtına doğrudan baskı uygulamadığını belirterek devletin sorumluluğu olmadığına kanaat getirmiştir.

Arama işlemlerine karşı hem işlem öncesinde hem de sonrasında etkili bir adli inceleme imkanının bulunmaması durumunda, maruz kaldığınız hukuka aykırı müdahale nedeniyle manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yürütülen ceza yargılaması kapsamında arama kararının yasallığına sadece davanın esasıyla bağlantılı olarak itiraz edilebiliyor ve aramanın doğrudan özel hayatınıza olan müdahalesi bağımsız olarak mahkemelerce incelenemiyorsa, bu durum etkili başvuru yolu eksikliği anlamına gelir.

Adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi doğrudan arazinizi geri alacağınız veya maddi zararınızın tamamen karşılanacağı anlamına gelmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yargılamadaki tarafsızlık sorunu gibi usul hataları nedeniyle ihlal bulduğunda, mülkiyet kaybıyla usul ihlali arasında doğrudan bir nedensellik bağı kuramayacağı için genellikle maddi tazminat taleplerini reddetmektedir.

Haksız veya yetersiz gerekçelerle uygulanan ev hapsi gibi özgürlük kısıtlamaları nedeniyle maruz kaldığınız zararlar için devletten doğrudan ve icra edilebilir bir tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, özgürlük ve güvenlik hakkı ihlal edilen herkesin açıkça bir tazminat hakkı olduğunu güvence altına almaktadır.

Taşınmaz Mal Komisyonu önündeki yargılamanın makul olmayan bir şekilde gereğinden fazla uzaması mülkiyet hakkınızın ihlali sayılabilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, mülkiyet iddialarının incelenmesi sırasında ilgili makamların tutarlı, özenli ve uygun bir hızla hareket etmesi gerektiğini belirtmektedir.

Psikiyatri kliniğinde tıbbi ve hukuki bir zorunluluk olmaksızın günlerce yatağa bağlı tutulmanız durumunda, uğradığınız bu onur kırıcı muamele nedeniyle manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. İlgili yargı kararlarında, bir hastanın kendisine veya başkalarına yönelik açık bir tehlike oluşturmadığı halde yalnızca idari gecikmeler veya personel yetersizliği gibi sebeplerle uzun süre kısıtlanmasının insan hakları ihlali olduğu vurgulanmıştır.

Devletin veya yetkilendirilen şirketlerin özel mülkiyetinizdeki bir evi sırf acil onarım gerektiriyor diyerek mahkeme kararı olmaksızın yıkması hukuka aykırıdır. İlgili mevzuata göre bir binanın acil onarım gerektiren ve tamir edilemeyecek durumda olduğunun tespiti mutlaka bir mahkeme kararı ile yapılmalıdır.