Soru & Cevap
Kardeşim hapishanede gardiyanların sert müdahalesiyle öldü ama yerel mahkemeler personelin kurallara uyduğunu söyleyip davayı reddetti. AİHM'den manevi tazminat alabilir miyim?
Yerel mahkemeler cezaevi personelinin olay anında yürürlükte olan eksik kurallara uyduğunu belirterek davanızı reddetmiş olsa bile, devletin genel koruma tedbirlerindeki ihmallerini kanıtlayarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nden manevi tazminat almanız mümkündür. Kalkan kararında yerel mahkemeler, gardiyanların mevcut eğitimlerine uygun davrandığını ve ölen kişinin sırtına doğrudan baskı uygulamadığını belirterek devletin sorumluluğu olmadığına kanaat getirmiştir. Ancak uluslararası mahkeme, meseleyi sadece o anki müdahaleyle sınırlı tutmayıp, devletin uygulanan tekniklerle ilgili riskleri önceden öngörüp personeli bu yönde güncel eğitimlerle donatıp donatmadığını incelemektedir. Eğer devlet, uygulanan kilit veya yüzüstü yatırma pozisyonlarının taşıdığı hayati riskler konusunda tıbbi ve uluslararası gelişmeleri takip etmemiş ve yasal düzenlemeler ile personeli uyarmamışsa, bu durum doğrudan devletin sorumluluğunu doğurur. Mahkeme, bu tür sistemsel ihmaller nedeniyle yaşanan can kayıplarında aile üyelerinin yaşadığı acı ve ıstırabı kabul ederek, ihlalin tespitiyle birlikte hakkaniyete uygun bir manevi tazminat ödenmesine hükmetmektedir.