İnsan Hakları

Mahkemenin sizi aleyhinize beyanda bulunan tanıklarla yüzleştirmemesi ve onlara soru sorma imkânı tanımadan sadece bu ifadelere dayanarak ceza vermesi hukuka uygun değildir. Ceza yargılaması sürecinde hakkınızdaki iddiaları dile getiren kişilere soru yöneltebilmeniz ve beyanlarının doğruluğunu sınama fırsatına sahip olmanız adil yargılanma hakkı bakımından zorunludur.

Mahkemede aleyhinize ifade veren tanıkları sorgulayamamanız ve onlara soru soramamanız, adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkı çerçevesinde bir ihlal oluşturabilir. Ceza yargılamasında sanığın aleyhine olan tanıkları sorguya çekme veya çektirme hakkı bulunmakta olup, sanığın tanıklarla yüzleşebilmesi ve beyanlarının doğruluğunu sınama imkânına sahip olması adil bir yargılamanın temel şartlarındandır.

Mahkûmiyetinizin tek veya belirleyici ölçüde sizin soru sorma imkânı bulamadığınız ve mahkeme huzurunda dinlenmeyen tanık beyanlarına dayandırılması durumunda bu karara itiraz edebilirsiniz. Mahkemelerin, yargı çevresi dışındaki tanıkları savunma makamının da onlara soru sormasına imkân sağlayacak ve verdikleri cevaplar hakkında kişisel izlenim edinme fırsatı elde edecek şekilde dinlemesi gerekmektedir.

Bir ceza davasının makul sürede sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığı değerlendirilirken, yargılamanın karmaşıklığı, kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ile sizin davanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinizin niteliği gibi çeşitli unsurlar birlikte dikkate alınır. Bu sürenin başlangıç tarihi olarak, yetkili makamlarca suç işlediğiniz iddiasının size bildirildiği veya suç isnadı altındaki arama ve gözaltı gibi tedbirlerin size ilk olarak uygulandığı an esas kabul edilir.

İtiraz mercilerinin HAGB kararlarına karşı yapılan itirazları esastan incelemeyip yalnızca şeklî şartlar yönünden değerlendirerek soyut gerekçelerle reddetmesi adil yargılanma hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, itiraz mercilerinin dosya üzerinden yeknesak şekilde ve sadece kararda hukuka aykırılık bulunmadığını bildiren tek cümlelik gerekçelerle ret kararı vermesini uygun bulmamaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarafından adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikle yeniden yargılama yapılmasına hükmedilmekte olup genellikle ayrıca tazminata karar verilmemektedir. Mahkeme, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarıyla gerçekleştirilen müdahalelerin ihlal yarattığını tespit ettiğinde, mağduriyetinizin giderilmesi için ilgili yargı mercilerine dosyayı geri göndererek yeni bir karar verilmesini ister.

Sadece şikâyetçinin beyanları ve onun gösterdiği tanığın ifadeleri esas alınarak, savunma tarafının bildirdiği tanıklar dinlenmeden mahkûmiyet kararı verilmesi kural olarak adil bir yargılama sayılamaz. Bir ceza yargılamasında sanığın aleyhine olan tanıkları sorguya çekme veya çektirme hakkı olduğu gibi, kendi lehlerine olan tanıkların da iddia makamının tanıklarıyla aynı koşullar altında davet edilmelerini isteme hakkı bulunmaktadır.

Mahkemenin aleyhinize ifade veren ve mahkûmiyetinize temel oluşturan belirleyici bir tanığı duruşmada dinlemeden ve size soru sorma imkânı tanımadan sadece önceki aşamalardaki ifadelerine dayanarak ceza vermesi adil yargılanma hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Bir ceza yargılamasında hakkınızdaki suçlamalarla ilgili olarak aleyhinize ifade veren kişileri sorguya çekme veya çektirme hakkınız bulunmaktadır.

Hakkınızda verilen tedbir kararına yaptığınız itirazın mahkeme tarafından hiçbir açıklama yapılmadan reddedilmesi, adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkınızı ihlal edebilir. Ailenin korunması ve kadına karşı şiddetin önlenmesi amacıyla talep edilen koruma önlemlerinde, yargı mercileri tarafından bazı kısıtlamaların uygulanması yönünde tedbir kararı verilebilir.

Hakkınızda beyanda bulunan tanıkların duruşmaya getirilmemesi ve onlara soru sorma imkânınızın elinizden alınması, adil yargılanma hakkı kapsamında yer alan tanık sorgulama hakkının ihlali anlamına gelebilmektedir. Ceza yargılamasında bir mahkûmiyet kararı tek başına veya belirleyici ölçüde sizin sorgulama fırsatı bulamadığınız kişilerin ifadelerine dayandırılmışsa ve bu durumu telafi edecek karşı dengeleyici güvenceler sağlanmamışsa hukuka aykırılık oluşur.