İnsan Hakları

Kanun hükmünde kararname ile subaylık nasbınızın yapılmamasına ilişkin uyuşmazlıklarda idare mahkemesinin davanızı incelenmeksizin reddetmek yerine dosyayı Olağanüstü Hâl İşlemleri İnceleme Komisyonu bünyesine göndermesi gerekirdi. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, olağanüstü hâl kapsamında çıkarılan kararnamelerle gerçek kişilerin hukuki statülerine ilişkin olarak doğrudan tesis edilen işlemlerin incelenmesi görevi temel olarak bu komisyonun yetkisindedir.

Ceza infaz kurumunda yaşanılan durumlara sinirlenerek doğrudan bir kişiyi hedef almadan kendi kendinize sarf ettiğiniz sözler nedeniyle verilen disiplin cezalarına karşı infaz hâkimliğine itiraz edebilirsiniz. Bu süreçte özellikle dikkat etmeniz gereken husus, sarf ettiğiniz sözlerin doğrudan kurum görevlilerini hedef almadığını ve özel hayat alanınıza dâhil olan koğuşunuzda muhatabı olmadan söylendiğini vurgulamaktır.

Mahkemelerin itirazlarınızı ve esasa etkili iddialarınızı gerekçesiz bir şekilde reddetmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetten dolayı devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargı mercilerinin, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki iddialarınızı hiç incelemeden karar vermesi adil yargılanma hakkı çerçevesinde bir hak ihlali oluşturur ve bu ihlalin tespit edilmesi durumunda uğradığınız manevi zararların karşılanması gündeme gelir.

Mahkemelerin davanızı incelemeden reddetmesi ve dosyanızı Olağanüstü Hâl İşlemleri İnceleme Komisyonuna göndermemesi, anayasal güvence altında olan mahkemeye erişim hakkı ihlali anlamına gelebilmektedir. Olağanüstü hâl döneminde çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerle doğrudan tesis edilen işlemlerin incelenmesi görevi ilgili komisyona verilmiş olmasına rağmen, mahkemelerin keyfîliğe karşı size güvence sağlayacak bir yorumla dosyayı görevli kuruma aktarmak yerine doğrudan ret kararı vermesi adil yargılanma hakkı çerçevesinde hukuka aykırı bulunmuştur.

Anayasa Mahkemesi, yargılama sürecinde idarenin sunduğu analiz raporlarına karşı yapılan esaslı itirazların mahkemeler tarafından dikkate alınmamasını ve teknik konularda inceleme yaptırılmadan sadece idarenin verilerine üstünlük tanınmasını adil yargılanma hakkı bağlamında bir ihlal olarak değerlendirmektedir. Yüksek mahkeme, davanın taraflarından birinin diğerine göre daha zayıf bir duruma düşürülmeksizin iddia ve savunmalarını makul bir şekilde dile getirebilmesi gerektiğini vurgular.

Mahkemede yüzleşme imkânı bulamadığınız ve doğrudan soru soramadığınız bir tanığın sadece soruşturma aşamasında verdiği ifadesine dayanılarak cezalandırılmanız, adil yargılanma hakkı kapsamında güvence altına alınan tanık sorgulama hakkı ihlaline yol açabilmektedir. Ceza yargılamasında kural olarak mahkûmiyet kararı verecek hâkimin, tanıkları bizzat dinlemesi ve beyanlarını doğrudan takdir etmesi gerekmektedir.

Bir kişinin gizli haberleşme programı kullanıcısı olduğunun tespit edilebilmesi için yalnızca operatör kayıtları olarak bilinen CGNAT verilerinin tek başına yeterli bir delil olarak kabul edilmesi Yargıtay içtihatları uyarınca mümkün görülmemektedir. Mahkemelerin, kişinin bu tür bir sistemi kullandığına kanaat getirebilmesi için bağlantı tarihini, bağlantıyı yapan IP adresini ve kaç kez bağlantı yapıldığını gösteren ayrıntılı bir tespit ve değerlendirme tutanağı temin etmesi gerekmektedir.

İstinaf veya temyiz gibi kanun yolu incelemesi yapan mercilerin, sanığın durumunu doğrudan etkileyen ve aleyhe sonuçlar doğuran bir karar verirken bu durumu mutlaka ilgili ve yeterli bir gerekçeyle açıklamaları zorunludur ve gerekçesiz karar verilemez. Mahkemeler, kendilerine sunulan iddialar ve davanın temel sorunları hakkında delillerle bağ kurarak karar vermek zorundadır.

Hakkınızda beyanda bulunan tanığın duruşmada dinlenmemesi ve ona soru sorma imkanı tanınmaması, adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkı ihlaline yol açabilir. Bir ceza yargılamasında sanığın aleyhine olan tanıkları sorguya çekme veya çektirme hakkı bulunmakta olup, sanığın tanıklarla yüzleşebilmesi ve beyanların doğruluğunu sınama imkanına sahip olması adil bir yargılamanın temel şartlarındandır.

Yalnızca internet trafik kayıtlarına dayanılarak uygulamanın kullanıcısı olduğunuzun kabul edilmesi ve salt bu kayıtlara dayanılarak ceza verilmesi yerleşik yargısal uygulamalara göre yeterli bir belirleyici delil olarak görülmemektedir. Yargıtay içtihatları uyarınca, kişinin ilgili gizli haberleşme programının kullanıcısı olduğunun tespiti açısından sadece ilgili kurumlardan getirilen genel bağlantı kayıtları tek başına yeterli bulunmamakta, ayrıntılı bir tespit ve değerlendirme tutanağının dosyaya kazandırılması beklenmektedir.