İnsan Hakları

Devletin taşınmazınıza kamulaştırma yapmadan el atması mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere idarelerin kişilerin taşınmazlarına kamulaştırmasız el atması, Anayasa'nın ilgili maddelerine ve Kamulaştırma Kanunu hükümlerinde belirtilen usullere uymayan bir müdahale olarak değerlendirilmektedir.

Devletin size ait bir taşınmaza resmi bir işlem yapmaksızın el koyması durumunda mülkiyet hakkınız kanuna aykırı şekilde ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadan gerçekleştirdiği kamulaştırmasız el atma eylemleri, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir.

Kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında değer kaybına uğraması mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devlet tarafından yapılan kamulaştırma işlemleri sonrasında vatandaşa ödenmesi gereken bedellerin, uzun süren davalar ve enflasyon nedeniyle önemli ölçüde erimesi, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Anayasa Mahkemesi enflasyon nedeniyle yaşanan değer kaybı ihlallerinde doğrudan maddi ve manevi tazminat ödenmesi yerine genellikle davanın yeniden görülmesine hükmetmektedir. Yüksek mahkeme, mülkiyet hakkı ihlalinin ve bu ihlalin yol açtığı sonuçların ortadan kaldırılması için en uygun yolun yeniden yargılama yapılması olduğunu kabul etmektedir.

Kamulaştırmasız el atma tazminatınızın enflasyon karşısında değer kaybına uğraması durumunda, hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Yüksek mahkeme, idarenin el koyduğu taşınmazlar için ödenen bedellerin enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesini, vatandaşa şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklenmesi olarak değerlendirmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla dava açmanıza rağmen yargılama devam ederken yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Alacağınızın tahsili için uygun yollara başvurmuş olmanıza rağmen sonradan yapılan bir değişiklik yüzünden hukuki mekanizmaları işletme şansından mahrum bırakılmanız, Anayasa ile güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir.

Belediyenin taşınmazı doğrudan kamulaştırmak yerine şuyulandırma yoluyla yapıyı kendi parselinde bırakarak yıkması ve sonrasında uygun bir bedel ödememesi mülkiyet hakkı ihlali olarak değerlendirilmektedir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, başkası adına tapulu olan veya zilyedi tarafından kullanılan alanların kamulaştırılması hâlinde binaların asgari bedelinin yapı sahibine ödenmesi öngörülmektedir.

Hayır, uzun yıllar boyunca kullanılmasına göz yumulan ve vergisi ödenen bir yapı için kentsel dönüşüm sürecinde yalnızca enkaz bedeli ödenmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idare makamlarının ruhsatsız dahi olsa bir yapının yıkımı için uzun süre hareketsiz kalması, bu yapıdan emlak vergisi tahsil etmesi ve yapıyı kamu hizmetlerinden yararlandırması durumunda ortada korunması gereken bir mülkiyet hakkı doğmaktadır.

Bireysel başvuru harç ve masraflarını karşılama imkânınız bulunmadığını beyan etmeniz hâlinde, geçiminizi önemli ölçüde güçleştirmeksizin bu giderleri ödeme gücünden yoksun olduğunuz anlaşılırsa size adli yardım sağlanabilmektedir. Anayasa Mahkemesi, açıkça dayanaktan yoksun olmayan başvurularda maddi durumu yetersiz olan kişilerin mahkemeye erişimini kolaylaştırmak amacıyla adli yardım taleplerini kabul etmektedir.

İdarenin herhangi bir kamulaştırma işlemi yapmaksızın taşınmazınıza el koyması anayasal bir hak olan mülkiyet hakkının açık bir ihlalidir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin usulüne uygun bir işlem tesis etmeden doğrudan taşınmaza müdahale etmesi, mülkiyet hakkı korumasına ve ilgili kanunlarda belirtilen kurallara tamamen aykırı bir durum oluşturmaktadır.