Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları/ SORU & CEVAP

İnsan Hakları

Evrensel hukuk normlarının ve anayasal düzenin çekirdeğini oluşturan insan hakları, bireyin devlet ve toplum karşısındaki en güçlü güvencesidir. Adil yargılanma, ifade özgürlüğü ve mülkiyet hakkı gibi temel değerlere yönelik ihlaller, hem ulusal (AYM) hem de uluslararası (AİHM) yargı mercilerinde katı yaptırımlara tabidir. Hukuk devletinin tesisi ve onurlu bir yaşam standardının sürdürülebilmesi için bu hakların etkin ve tavizsiz bir şekilde savunulması şarttır.
Soru & Cevap Güncelleme: 02.09.2025

Mahkemenin arazime el atılmasıyla ilgili verdiği son kararı uyap üzerinden okuyup öğrendim ama üzerinden aylar geçti, şimdi anayasa mahkemesine başvuru yapsam kabul edilir mi?

add

Hayır, mahkemenin verdiği nihai kararı öğrendiğiniz tarihten itibaren kanunda belirtilen otuz günlük süreyi geçirdiğiniz için Anayasa Mahkemesine yapacağınız başvuru süre aşımı nedeniyle reddedilecektir. İlgili yasal düzenlemelere göre, bireysel başvuru yolunun kullanılabilmesi için olağan başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren tam otuz gün içinde başvurunun yapılması zorunludur.

Soru & Cevap Güncelleme: 06.07.2025

Cezaevindeki telefon görüşmem yüzünden haksız yere görüş yasağı aldım ve ailemle görüşemedim. Bu haksız uygulama nedeniyle devletten manevi tazminat talep etme hakkım var mı?

add

Cezaevi yönetiminin hakkınızda uyguladığı haksız disiplin cezası nedeniyle ailenizle görüşememeniz durumunda, yaşanan hak ihlalinin bir karşılığı olarak devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Mahpusların dış dünya ve özellikle aile bireyleriyle iletişim kurmasını engelleyen ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma gibi cezalar, doğrudan doğruya Anayasa ile güvence altına alınmış olan aile hayatına saygı hakkına yapılmış bir müdahale niteliği taşır.

Soru & Cevap Güncelleme: 22.09.2025

Babam askerken görev yolunda trafik kazasında vefat etti. Annemin açtığı şehitlik belgesi davasına dâhil olmadım ama anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

İdare mahkemelerindeki yargılama sürecine taraf olarak katılmadıysanız doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmanız kural olarak mümkün değildir. Anayasa Mahkemesine başvurabilmek için, şikâyet ettiğiniz hukuki sorunu öncelikle yetkili idari ve yargısal mercilere usulüne uygun şekilde iletmeniz ve tüm olağan kanun yollarını tüketmeniz gerekmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 07.01.2026

Anayasa mahkemesi, yerel mahkemenin tanık ifadelerini ve delilleri yanlış değerlendirdiğini belirterek verilen hapis cezasını esastan bozabilir mi?

add

Anayasa Mahkemesi, yerel mahkemelerin delilleri değerlendirme biçimini veya vardıkları sonuçları doğrudan denetleyerek verilen hapis cezasını esastan bozma veya değiştirme yetkisine sahip değildir. Bireysel başvuru yolunda Anayasa Mahkemesinin temel görevi, yargılama sürecinde Anayasa ile güvence altına alınan temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilip edilmediğini incelemekle sınırlıdır.

Soru & Cevap Güncelleme: 08.06.2025

Ağır ceza mahkemesi haberim olmadan savcının itirazını kabul edip cezaevindeki disiplin cezamı onayladı. Anayasa mahkemesine başvursam ve haklı bulunsam sürecin sonunda ne gibi bir karar verilir?

add

Anayasa Mahkemesi yaptığınız bireysel başvuru sonucunda adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiğine kanaat getirirse, bu ihlalin ve olumsuz sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili derece mahkemesine gönderilmesine karar verir. Mahkemenin savcılık itirazını size bildirmeden kabul etmesi gibi usul eksiklikleri nedeniyle silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerinin zedelendiği tespit edildiğinde, eski hâle getirme kuralı çerçevesinde yargılamanın yeniden yapılması zorunludur.

Soru & Cevap Güncelleme: 04.04.2025

Askerde yaralandığım için kazandığım tazminattan kesilen yüksek vekalet ücretinin haksız olduğunu düşünerek anayasa mahkemesine başvurursam yeniden yargılama hakkı elde edebilir miyim?

add

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda mahkemeye erişim hakkınızın ihlal edildiği tespit edilirse, uyuşmazlığın çözümü için ilgili mahkemede yeniden yargılama yapılmasına karar verilebilir. İdareye karşı açtığınız tam yargı davası sonucunda lehinize hükmedilen tazminatın büyük bir kısmının, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren bir düzenlemeye dayanılarak vekalet ücreti adı altında sizden geri alınması ölçüsüz bir müdahale olarak kabul edilmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 26.08.2025

Babam ağır yaralandığı bir olay nedeniyle dava açtı ama dava çok uzadığı için anayasa mahkemesine başvurdu. Babam vefat ettikten sonra biz mirasçıları olarak bu hak arama sürecine devam edebilir miyiz?

add

Babanızın başlattığı bireysel başvuru sürecine, onun yasal mirasçıları olarak dahil olmanız ve hak arama mücadelesini devam ettirmeniz hukuken mümkündür. Anayasa Mahkemesi uygulamalarında, başvuru yapıldıktan sonra başvurucunun vefat etmesi durumunda, mirasçıların davayı devam ettirme yönündeki iradelerini mahkemeye bildirmeleri halinde başvuru taraf sıfatıyla sürdürülebilmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 25.06.2025

Memuriyetten ihracıma karşı açtığım idari dava yıllardır bitmedi, yargılamanın bu kadar uzun sürmesi nedeniyle nereye başvurup hakkımı arayabilirim?

add

Yargılamanızın çok uzun sürmesi sebebiyle yaşadığınız mağduriyetlerin tespit edilmesi ve giderilmesi için öncelikle yasal olarak kurulan Tazminat Komisyonuna müracaat etmeniz gerekmektedir. Uzun süren yargılamalar neticesinde bireylerin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine yönelik şikâyetlerde anayasal yargı organlarına doğrudan bireysel başvuru yapmak yerine yeni yasal düzenlemeler ışığında öncelikle bu idari nitelikteki komisyon yolunun tüketilmesi şarttır.

Soru & Cevap Güncelleme: 05.05.2025

Tarlamı basan atık sular için idareye açtığım maddi ve manevi tazminat davası yıllarca sürdü. Davanın çok uzaması sebebiyle doğrudan anayasa mahkemesine başvursam başvurum kabul edilir mi?

add

Yargılamanın çok uzun sürmesi sebebiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvurular yasalarda öngörülen idari başvuru yolları tüketilmediği için kural olarak kabul edilemez bulunmaktadır. Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla ilgili olarak kanunlarda yapılan değişiklikler uyarınca öncelikle ilgili bakanlık bünyesinde kurulan Tazminat Komisyonu isimli idari mercie müracaat edilmesi zorunlu hâle getirilmiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 04.10.2025

Cezaevinde aylarca tutuklu kaldım ve sonunda tahliye edildim ama bu süre çok uzundu. Tutukluluğumun makul süreyi aştığı gerekçesiyle doğrudan anayasa mahkemesine bireysel başvuru yapabilir miyim?

add

Tutukluluk sürenizin makul süreyi aştığı iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmadan önce kanunda öngörülen ilgili tazminat davası yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre tutukluluğun kanunda öngörülen azami veya makul süreyi aştığı şikâyetlerinde, bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıyla kişi zaten tahliye edilmişse asıl ceza davası henüz sonuçlanmamış olsa bile öncelikle olağan hukuk yollarına başvurulması şarttır.