İnsan Hakları

İnfaz hakimliğine şikayet yoluna gitmeden doğrudan yapılan bir bireysel başvuru, somut olayın özelliklerine göre idari veya yargısal yolların etkili olmayacağı açıkça anlaşılan istisnai durumlarda kabul edilebilir nitelikte bulunabilmektedir. Normal şartlar altında temel hak ihlallerine ilişkin iddialarda, yüksek mahkemeye başvurmadan önce olağan kanun yollarının ve idari itiraz süreçlerinin usulüne uygun şekilde tüketilmesi kuraldır.

Ceza infaz kurumunda süreli yayınlara erişim hakkınızın haksız yere engellenmesi nedeniyle yapacağınız bireysel başvuru sonucunda hak ihlali kararı verilirse hem yeniden yargılama yapılmasını hem de manevi tazminat ödenmesini kazanma imkânınız bulunmaktadır. Yüksek mahkeme, dergiye abonelik talebinizin ilgili ve yeterli bir gerekçe gösterilmeden reddedilmesini hak ihlali olarak tespit ettiğinde, bu ihlalin ve olumsuz sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosyanın ilgili infaz hâkimliğine gönderilmesine karar verir.

Yargılama sürecinin gereğinden fazla uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız, doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce izlemeniz gereken hukuki bir ön adım bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesinin içtihatları ve ilgili yasal düzenlemeler çerçevesinde, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına yönelik olarak öncelikle Tazminat Komisyonuna başvuru yapılması zorunlu tutulmaktadır.

Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle polis okulundan ilişiğinizin kesilmesine karşı masumiyet karinenizin ihlal edildiğini iddia edebilmeniz için, bu şikayetinizi öncelikle derece mahkemelerinde usulüne uygun şekilde ileri sürmüş olmanız şarttır. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği, anayasal hak ihlali iddialarınızı ilk olarak olağan yargı mercileri önünde dile getirmeli ve sahip olduğunuz tüm delilleri zamanında bu makamlara sunmalısınız.

İdareye sunduğunuz dilekçenin görevliler tarafından kayda alınmadığına yönelik iddialarınızı yalnızca sözlü olarak ileri sürmeniz, hak ihlali kararı verilebilmesi için tek başına yeterli kabul edilmemektedir. Bireysel başvuru süreçlerinde veya mahkeme aşamalarında, işleme karşı idare nezdinde itiraz etmek istediğinizi ancak itirazınızın kayda alınmadığını iddia ediyorsanız, bu durumu kanıtlayacak nitelikte bir bilgi veya ispatlayıcı belge ibraz etmeniz zorunludur.

Davanızın usul kurallarına uymadığınız için reddedilmesi durumunda, doğrudan Anayasa Mahkemesine masumiyet karinesi ihlali iddiasıyla yapacağınız başvurular esastan incelenmemektedir. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği, Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun yollarının usulüne uygun şekilde tüketilmesi zorunludur.

Yargılamanın uzun sürmesi sebebiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce bu konuda özel olarak kurulan idari başvuru yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, davaların makul sürede bitirilememesi şikayetleri için kanunla oluşturulan Tazminat Komisyonu mekanizmasının öncelikle kullanılması gerektiğine karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesine yaptığınız bireysel başvurunun değerlendirilmesini doğrudan etkileyecek nitelikteki yeni ve önemli gelişmeleri mahkemeye bildirmek zorundasınız, aksi takdirde başvurunuz hakkın kötüye kullanılması gerekçesiyle reddedilebilmektedir. Bireysel başvuru süreci devam ederken şikâyet ettiğiniz cezanın iptal edilmesi veya hakkınızdaki mahkûmiyetin ortadan kalkması gibi durumlar, davanın esasına etki eden çok temel unsurlardır.

Kaçma veya delil karartma gibi somut ve yasal gerekçeler olmaksızın sadece katıldığınız basın açıklamaları nedeniyle konutu terk etmeme tedbirinin uygulanması temel haklarınızın ihlali olarak değerlendirilebilir. Dosyanızdaki eylemlerinizin barışçıl nitelikte olduğunu ve aslında toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı kullanımınızın engellenmek istendiğini düşünebilirsiniz.

Anayasa Mahkemesi nezdinde açtığınız bireysel başvuru sonucunda haklı bulunmanız ve mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi hâlinde, başvuru sürecinde yaptığınız yargılama giderleri tarafınıza ödenmektedir. Mahkeme, ihlal tespitiyle birlikte başvuru aşamasında ödemiş olduğunuz başvuru harcı ile avukatınız için belirlenen maktu vekâlet ücretinin toplanmasıyla elde edilen tutarın size iade edilmesine hükmeder.