İnsan Hakları

Haksız yere gözaltına alınmanız veya tutuklanmanız sonrasında hakkınızda beraat kararı verilmişse doğrudan Anayasa Mahkemesine başvuru yapmanız mümkün değildir, öncelikle tazminat davası açmanız gerekir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kanunda öngörülen gözaltı süresinin aşıldığı, yakalama veya tutuklamanın hukuka aykırı olduğu iddiaları bakımından asıl dava sonuçlanmış ve hakkınızda beraat kararı verilmişse, Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında öngörülen tazminat davası açma imkânı, öncelikle tüketilmesi gereken etkili bir hukuk yoludur.

Gözaltına alındığınızda veya tutuklandığınızda hakkınızdaki suçlamaların ve yakalama nedenlerinin size bildirilmemesi durumunda maddi ve manevi zararlarınızın giderilmesi için idari ve yargısal yollara başvurarak tazminat talebinde bulunabilirsiniz. Mevzuatımıza göre, yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine yazılı veya bunun hemen mümkün bulunmadığı hâllerde sözlü olarak açıklanmayan kişilere tazminat davası açabilme imkânı tanınmaktadır.

Haksız yere gözaltında kalmanız nedeniyle açtığınız davada hükmedilen tutarın çok düşük olması, Anayasa ile güvence altına alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlali anlamına gelebilir. Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla sonuçlanan dosyalarda, haksız yakalama ve gözaltı işlemleri için Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır.

Hakkınızda yürütülen soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi durumunda, maruz kaldığınız hukuka aykırı koruma tedbirleri nedeniyle devletten maddi ve manevi tazminat talep etme hakkınız elbette bulunmaktadır. Ceza muhakemesi süreçlerinde şüpheliler hakkında uygulanan gözaltı, tutuklama veya iletişim dinlenmesi gibi işlemler, soruşturmanın sonunda suçsuzluğunuzun anlaşılmasıyla birlikte haksız bir nitelik kazanmaktadır.

Anayasa Mahkemesi, soyadı değişikliği davalarının sadece yeni alınacak ismin Türk dilinden olması gerektiği gibi kuralcı ve genel geçer ifadelere dayanılarak reddedilmesini anayasal hakların ihlali olarak görmektedir. Mahkemelerin, talep ettiğiniz yabancı kelimenin neden soyadı olarak kullanılamayacağını somut olarak açıklaması ve bu değişikliğin kamusal menfaatleri veya kamu düzenini nasıl zedeleyeceğini kanıtlaması gerekmektedir.

Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına ilişkin şikayetleriniz için öncelikle Tazminat Komisyonuna başvuru yapmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin güncel kararlarına göre, mahkeme süreçlerinin uzun sürmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda bireysel başvuru yoluna gitmeden önce kanunla kurulan idari başvuru yollarının tüketilmesi zorunludur.

Soruşturma dosyasındaki belgelere erişiminizin somut ve geçerli bir gerekçe gösterilmeksizin kısıtlanması nedeniyle Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda lehinize manevi tazminat ödenmesine karar verilebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, kişinin hürriyetinden yoksun bırakıldığı durumlarda tutukluluğa itiraz imkânını zedeleyen dosyaya erişim kısıtlamalarının ilgili anayasal hakları ihlal ettiğini belirterek, yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek nitelikteki manevi zararlar için uygun bir miktar tazminata hükmedebilmektedir.

Yargılamanın çok uzun sürmesi sebebiyle yaşadığınız mağduriyetler için doğrudan Anayasa Mahkemesine değil, öncelikle hukuk sistemimizde bu tür şikayetleri incelemekle görevli olan Tazminat Komisyonu yoluna başvurmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine yönelik iddialarda doğrudan kendisine yapılan başvuruları, başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulmaktadır.

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, kanunla kurulan Tazminat Komisyonu başvuru yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, hâlihazırda derdest olan makul sürede yargılanma hakkı ihlali iddialarında öncelikle bu komisyona gidilmesini zorunlu kılmıştır.

Uzayan yargılama süreçleri nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne başvuru yapmadan önce ilgili kanunlarda öngörülen idari başvuru yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarıyla yapılan başvurularda yasal değişiklikleri dikkate alarak öncelikle Tazminat Komisyonu yolunun tüketilmesi gerektiğine karar vermektedir.