İnsan Hakları

Ceza davalarında mahkemelerin sanıkların sunduğu delilleri ve savunmaları yeterince araştırmadan salt varsayımlara dayanarak hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı vermesi anayasal hakların ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, ilk derece mahkemelerinin verdikleri kararlarda sadece kanun hükmünü tekrarlaması veya isnat edilen eylemi yazıp başkaca hiçbir somut gerekçe sunmaması hukuka aykırıdır.

Anayasa Mahkemesinin hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumuna dair verdiği iptal ve ihlal kararları, bu kurumun uygulandığı ve usuli güvencelerin sağlanmadığı ceza yargılamalarında hak ihlali doğurduğundan sizin durumunuzdaki dosyalar için yeniden yargılama yolunu açmaktadır. Yüksek mahkeme, söz konusu uygulamanın sanıkların irade beyanlarının alınması usulündeki eksiklikler ve itiraz yolunun etkisizliği gibi nedenlerle temel hak ve özgürlüklere yapılan müdahalelerin demokratik toplum düzenine uygunluğunu sağlayamadığına karar vermiştir.

Mahkemenin delillerinizi yeterince araştırmadan ve tanıklarınızı dinleme taleplerinizi gerekçesiz olarak reddederek hakkınızda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı vermesi adil yargılanma hakkınızın ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mahkemelerin isnat edilen suçun sabit olup olmadığını tam olarak araştırmadan ve yalnızca varsayımlara dayanarak cezalandırma yoluna gitmesi hukuka aykırıdır.

İtiraz makamlarının yaptığınız başvuruları davanın esasına girmeden, yalnızca şekli şartlar yönünden inceleyerek basmakalıp ve soyut gerekçelerle reddetmesi hukuka uygun bir uygulama değildir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına karşı yapılan itirazlarda, itiraz mercilerinin genel olarak dosya üzerinden yeknesak şekilde inceleme yapması ve kararda hukuka aykırılık bulunmadığına dair tek cümleden ibaret gerekçeler oluşturması önemli bir anayasal sorundur.

Mahkemenin hakkınızdaki iddiaların sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı itirazlarınızı değerlendirmeden karar vermesi adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkı ihlaline yol açar. Yargılama aşamasında aleyhinize ifade veren kişinin sizin hakkınızdaki memleket, çocuk sayısı, ikamet adresi ve araç mülkiyeti gibi konularda çelişkili ve gerçeğe aykırı bilgiler vermesi durumunda, bu hatalı noktaların araştırılmasına yönelik taleplerinizin mahkeme tarafından açıkça tartışılması ve karşılanması gerekmektedir.

Mahkemenin usule aykırı olarak gerçekleştirildiği iddia edilen teşhis işlemine yönelik esaslı savunmalarınızı kararında hiç tartışmaması ve bu konuda bir değerlendirme yapmadan ceza vermesi adil yargılanma hakkı güvencelerine aykırılık teşkil etmektedir. Soruşturma aşamasında size benzeyen kişilerin fotoğrafları ile birlikte gösterilerek usulüne uygun bir teşhis işlemi yapılması gerekirken bu kurala uyulmadığını ileri sürmeniz, doğrudan davanın sonucunu ve hakkınızdaki suçlamanın temelini etkileyebilecek nitelikte çok önemli bir itirazdır.

Mahkemenin yargılama sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı bir itirazınızı kararında hiç değerlendirmemesi ve cevapsız bırakması adil yargılanma hakkınızın ihlaline yol açar. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, tarafların ileri sürdüğü her iddiaya ayrıntılı yanıt verilmesi zorunlu olmasa da davanın sonucuna doğrudan etki edecek savunmalara makul bir gerekçe ile yanıt verilmesi gerekmektedir.

Trafik idari para cezalarına karşı yapılan itirazlarda, mahkemenin sadece kolluk tutanağını mutlak doğru kabul ederek sunduğunuz savunmaları ve delil taleplerini değerlendirmemesi hukuka uygun bir yaklaşım olarak kabul edilemez. İdari işlemlerin ve kamu görevlilerince tanzim edilen belgelerin bir hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı bilinse de, bu karine kesin değildir ve aksinin ispatlanması her zaman mümkündür.

Ceza davası sonucunda hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı yaptığınız itirazın, mahkeme tarafından dosyanın esasına girilmeden ve yalnızca şeklî şartlar yönünden basmakalıp gerekçelerle reddedilmesi adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, itiraz mercilerinin davayla doğrudan ilgili olan hususları ve sizin öne sürdüğünüz esaslı savunmaları ayrıca değerlendirerek yeterli bir gerekçe ile cevap vermeleri yasal bir yükümlülüktür.

Ceza davanızda hakkınızdaki mahkûmiyet kararının belirleyici ölçüde tek bir tanığın beyanına dayanmasına rağmen bu kişiyi duruşmada sorgulama imkânı bulamamanız adil yargılanma hakkı kapsamında yer alan tanık sorgulama hakkının ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir tanığın duruşmada hazır edilmemesi için mahkemenin öncelikle geçerli bir neden ortaya koyması gerekmektedir.