Hukuki Dinlenilme Hakkı

Hukuki dinlenilme hakkı, mahkemede davanızla ilgili olarak tam anlamıyla bilgi sahibi olmanızı, kendi iddialarınızı özgürce açıklamanızı ve bu iddiaları ispatlama imkanına sahip olmanızı ifade eden çok temel bir yargılama ilkesidir. Bu hak sadece sözlü olarak kendinizi ifade etmenizle sınırlı kalmayıp, iddialarınızı kanıtlamak için mahkemeye delil bildirme ve bildirilen bu delillerin mahkeme tarafından eksiksiz olarak toplanıp değerlendirilmesini de kapsar.

İşvereninizin size baskı ile imzalattığı standart istifa dilekçesini gerekçe göstererek sizden ihbar tazminatı talep etmesine karşı, işten ayrılışınızın aslında haklı nedenlere dayandığını ileri sürerek savunma yapabilirsiniz. Yargıtay kararlarına yansıyan benzer durumlarda, işçinin yüksek hedefler ve mobbing gibi nedenlerle iş sözleşmesini haklı olarak feshetmek isterken işverenin yönlendirmesiyle imzaladığı belgelerin daha sonra işçi aleyhine kullanıldığı görülebilmektedir.

Mahkemenin sizin gösterdiğiniz delilleri toplamadan ve bu delilleri tartışmadan henüz ön inceleme aşamasında karar vermesi yasal usullere aykırı bir uygulamadır. Hukuk sistemimizde yer alan ve davanın taraflarına tanınan temel güvencelerden biri olan hukuki dinlenilme hakkı gereğince, davanın ilgilileri kendi hakları ile bağlantılı olarak açıklama ve ispat hakkına sahiptir.

Baskı altında imzaladığınız belgelerin geçersizliğini mahkemede tanık ifadeleri de dâhil olmak üzere her türlü delille ispatlamanız mümkündür. İş hukukunda bu durum, kişinin kendi özgür iradesiyle hareket etmediğini gösteren irade fesadı kavramı ile açıklanmaktadır.

Hâkimin zorla belge imzalatıldığını iddia ettiğiniz bir davada tanık dinletme talebinizi dosyaya yarar sağlamayacağı gerekçesiyle reddetmesi hukuka uygun bir uygulama olarak kabul edilmemektedir. İş hukukunda, işçinin baskı veya yönlendirme sonucunda kendi aleyhine bir belge imzalaması durumu irade fesadı olarak nitelendirilir ve bu iddianın kanıtlanması için tanık dâhil her türlü yasal delile başvurulabilir.

İşvereninizin size vaat ettiği ek ödemeleri yapmaması ve bunun üzerine psikolojik baskı uygulayarak iş sözleşmenizi sonlandırması durumunda feshin geçersizliği ve işe iade davası açma hakkınız bulunabilmektedir. Mahkeme sürecinde işvereninizin size uyguladığını iddia ettiğiniz psikolojik şiddet ve baskı eylemlerinin, haksız feshin temel dayanağı olup olmadığı detaylıca incelenmektedir.

İşe iade davasını kazanmış olsanız dahi, yerel mahkemenin kararında iddia ve savunmalarınızı, toplanan delilleri ve varılan hukuki sonuçları açıkça tartışıp açıklamaması durumunda Yargıtay bu kararı gerekçe eksikliği nedeniyle bozabilmektedir. Anayasa ve usul kanunlarımız uyarınca bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması zorunludur ve bu durum hukuki dinlenilme hakkı kapsamındaki en temel güvencelerden biridir.

İşten çıkarılmanızın haksız olduğuna inanarak mahkemeye başvurduğunuzda, mahkeme öncelikle işverenin fesih işlemini yasal usullere uygun yapıp yapmadığını detaylıca incelemek zorundadır. Özellikle işvereninizin çalışanlar arasında eşit davranma ilkesine uyup uymadığını ve işten çıkarmanın gerçekten uygulanması gereken en son çare olup olmadığını değerlendirmesi gerekir.

Mahkemenin usulüne uygun şekilde sunulan bir mazeret dilekçesi hakkında olumlu veya olumsuz hiçbir karar vermeden ve yeni duruşma gününü size bildirmeden yokluğunuzda yargılamayı bitirmesi yasal olarak hatalı bir işlemdir. Yargıtay kararlarına göre, tarafların elektronik imza ile sistem üzerinden gönderdikleri mazeret dilekçesi mahkemece duruşma zaptına geçirilmeli ve bu talep hakkında mutlaka bir karar verilmelidir.

Mahkemelerin verdikleri kararlarda ileri sürülen tüm delilleri ve özellikle istifa dilekçesi gibi belgeleri neden dikkate alıp almadığını açıkça ve somut bir şekilde gerekçelendirmesi yasal bir zorunluluktur. İlgili mahkeme kararında vurgulandığı üzere mahkemelerin anayasaya ve hukuka uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarını değerlendirerek hukuki dinlenilme hakkı çerçevesinde kararlarını yazmaları şarttır.