Hakaret

Mahkemelerin, sosyal medyada kullandığınız bir ifadenin hakaret olduğuna karar verirken sadece kullanılan kelimeye odaklanması ve olayın bütününü değerlendirmemesi anayasal haklarınızı zedeleyebilir. Yargı makamları, bir ifadenin hakaret cürmü oluşturup oluşturmadığını tespit ederken ifadenin hangi koşullar altında söylendiğine, tartışmayı kimin başlattığına ve sizin bu sözü durduk yere sebepsiz bir saldırı amacıyla söyleyip söylemediğinize bakmakla yükümlüdür.

Sosyal medya üzerinden yaptığınız bu tür paylaşımlar nedeniyle ceza almanız, olayın bütünü ve sözlerin bağlamı değerlendirilmediğinde ifade özgürlüğü ihlali olarak kabul edilebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, özellikle geçmişte kamuoyuna yansıyan açıklamaları veya yazıları bilinen tanınmış kişilere yönelik yapılan sert eleştiriler bağlamından koparılarak doğrudan hakaret suçu sayılamaz.

Mahkemenin, sözlerinizin hangi ortamda ve hangi amaca yönelik söylendiğini araştırmadan eksik gerekçeyle verdiği cezaya karşı yeniden yargılama yoluna başvurmanız hukuken mümkündür. Bir ifadenin hakaret boyutuna varıp varmadığını tespit ederken, o sözün söylendiği bağlamdan koparılmaması ve olayın bütünlüğü içinde ele alınması son derece önemlidir.

Sosyal medya üzerinden siyasetçilere yöneltilen sert eleştiriler nedeniyle tazminat ödemeye mahkûm edilmeniz, ifadenizin bağlamına göre Anayasa ile güvence altına alınan ifade özgürlüğü hakkınızın ihlali anlamına gelebilir. Siyasetçiler, üstlendikleri görevler ve kamuoyunca tanınmaları sebebiyle sade vatandaşlara kıyasla kendilerine yöneltilen eleştirilere çok daha fazla tahammül göstermek zorundadır.

Hukuk sistemimizde kullandığınız her kaba, kırıcı veya rahatsız edici söz otomatik olarak hakaret suçu oluşturmaz ve sırf bu nedenle aleyhinize manevi tazminat yaptırımı uygulanmasının tek başına haklı bir gerekçesi olamaz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, gündelik ilişkilerde veya sosyal medyada anlık öfkeyle sarf edilen kaba sözler değerlendirilirken ifadenin kullanıldığı cümlenin bağlamından koparılmaması ve olayın bütünlüğü içerisinde ele alınması zorunludur.

Evet, bu tür rahatsız edici ve kaba ifadeler bazen gerçek anlamında değil de teşbih veya mecaz yoluyla ağır bir eleştiri olarak kabul edildiğinden, söyleyen kişiler tazminat cezası almadan kurtulabilmektedir. Yargı kararlarına göre, örneğin okurlara uyuşturucu verildiği yönündeki bir söylem, aslında yalan haberler yapılarak okurların sağlıklı düşünmelerinin engellendiği şeklindeki bir eleştirinin mecazlı anlatımı olarak yorumlanabilmektedir.

Bir sosyal medya platformunda kamuoyunu ilgilendiren bir tartışma sırasında sarf edilen kaba kelimeler nedeniyle ceza almanız, olayın bağlamı değerlendirilmediğinde ifade özgürlüğü hakkınızın ihlali anlamına gelebilir. Mahkemelerin, kullanılan sözcüklerin hakaret boyutuna varıp varmadığını tespit ederken ifadeyi kullanıldığı bağlamdan kopartmadan ve olayın bütünlüğü içerisinde ele alması gerekir.

Mahkemenin sadece kullanılan ifadeye bakarak ve olayın arka planını, tartışmanın genel yarara ilişkin olup olmadığını incelemeden doğrudan ceza vermesi anayasal haklarınıza uygun bir yaklaşım değildir. Kamu makamları ve mahkemeler, ifade özgürlüğüne yönelik bir müdahalede bulunurken demokratik toplum düzeni gereklerine uymak ve başvurulabilecek en son çare olarak cezalandırma yoluna gitmek zorundadır.

Eskiden yaşanmış ve mahkûmiyetle sonuçlanmış olaylara dayanarak bir kişiye sosyal medya üzerinden hortumcu denilmesi ifade özgürlüğü kapsamında mutlak bir korumadan yararlanmamaktadır. Mahkemeler, yıllar önce gerçekleşmiş olayları gerekçe göstererek kişilere yönelik kullanılan bu tarz yıpratıcı ifadelerin hakaret suçu oluşturabileceğine kanaat getirebilir.

Siyasetçiler ve tanınmış kişilerin sıradan vatandaşlara kıyasla daha sert eleştirilere katlanması gerektiği genel bir kural olmakla birlikte, onlara yönelik her türlü söylem ifade özgürlüğü şemsiyesi altına girmemektedir. Özellikle kişinin çok geçmişte yaşadığı hukuki süreçleri veya aldığı cezaları sürekli olarak gündemde tutarak kişiyi yıpratmaya yönelik söylemler bu kişilerin itibarını zedeleyici bulunabilmektedir.