HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması)

Ceza davasında hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı sürecinde delillerinizin toplanmaması ve savunmanızın dikkate alınmaması adil yargılanma hakkınızın ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, sanıkların mahkûmiyet hükümlerinin yeterli gerekçe içermemesi ve yüklenen suçların sabit olup olmadığı yeterince araştırılmadan varsayımlar üzerine karar verilmesi hukuka aykırıdır.

Hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına yaptığınız itirazın, mahkeme tarafından esastan incelenmeksizin yalnızca şeklî şartlar yönünden ve matbu bir gerekçeyle reddedilmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi, itiraz mercilerinin genel olarak bu tür itirazlar üzerine verdikleri kararların dosya üzerinden yeknesak bir şekilde ve hukuka aykırılık bulunmadığını bildiren soyut gerekçelerden oluştuğunu tespit etmiştir.

Anayasa Mahkemesi tarafından adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, bu ihlalin ve sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması amacıyla dosyanız hakkında yeniden yargılama yapılması gerekmektedir. Mahkeme, ihlal kararı verdiğinde bu kararın bir örneğini ilgili derece mahkemesine göndererek yeniden yargılama işlemlerinin başlatılmasını sağlar.

Ceza davanızda hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararını kabul etmeniz, doğrudan suçlu olduğunuzu kabul ettiğiniz veya beraat etme hakkınızdan tamamen vazgeçtiğiniz anlamına gelmez. Anayasa Mahkemesi kararına göre, mahkemelerin yeterli inceleme yapmadan ve sizin sunduğunuz delilleri veya dinletmek istediğiniz tanıkları dikkate almadan bu kararı vermesi adil yargılanma hakkı ihlali sayılmaktadır.

Mahkemenin lehinize olan delilleri toplamadan ve tanıklarınızı dinlemeden eksik incelemeyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı vermesi durumunda, bu karara karşı öncelikle itiraz yoluna, oradan sonuç alamazsanız Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Kararda belirtildiği üzere, yerel mahkemelerin sadece kanun hükmünü tekrar eden veya sizin davranışınızı özetleyen yetersiz gerekçelerle karar vermesi silahların eşitliği ilkesi kurallarına aykırıdır.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı yaptığınız itirazın, üst mahkeme tarafından iddialarınız tartışılmadan sadece şekli şartlar yönünden kanuna uygundur denilerek reddedilmesi hukuka uygun değildir. Anayasa Mahkemesi, itiraz mercilerinin genel olarak dosyayı sadece evrak üzerinden inceleyip, ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığını bildiren tek ve soyut bir cümleyle itirazı reddetmesini hak arama özgürlüğü ihlali olarak değerlendirmektedir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı kesinleşene kadar hakkınızda uygulanan yurtdışına çıkamamak şeklindeki adli kontrol tedbiri nedeniyle Anayasa Mahkemesi'ne yapacağınız bireysel başvurular, yasal şartları taşımaması halinde reddedilecektir. Yüksek mahkeme, ceza yargılaması sürecinde sanıklara uygulanan bu tür tedbirlerin kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı çerçevesinde değil, doğrudan Anayasa'da yer alan seyahat özgürlüğü kapsamında incelenmesi gerektiğini belirtmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızda bir ihlal tespit edildiğinde, uğradığınız zararın giderilmesi için kural olarak maddi veya manevi tazminat ödenmesine değil, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, başvurucuların istinaf ve temyiz gibi kanun yollarına başvurma haklarının bulunmasını da dikkate alarak, yalnızca yeniden yargılamaya hükmedilmesinin yeterli ve etkili bir hukuki giderim sağlayacağını kabul etmekte ve tazminat taleplerini reddetmektedir.

Ceza yargılamanız sonucunda hakkınızda silahlı terör örgütüne üyelik suçundan verilen hapis cezası için hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olması, meslekten çıkarma işleminin iptali için tek başına yeterli görülmeyebilir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından incelenen benzer bir uyuşmazlıkta, ilgili kişi hakkında verilen HAGB kararının kesinleşmiş olması, diğer delillerle birlikte değerlendirilerek meslekte kalmanın uygun olmadığına yönelik kararın hukuka uygun bulunduğuna hükmedilmiştir.

İdarenin sözleşmeli personelin sözleşmesini yenilememe konusunda sahip olduğu takdir yetkisi sınırsız olmayıp, adli yargıda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarıyla birlikte personelin genel disiplin durumu dikkate alınarak bu yetkinin hukuka uygun kullanılıp kullanılmadığı mahkemelerce denetlenmektedir. Uzman erbaş olarak görev yaparken hakkınızda yürütülen ceza yargılaması sonucunda mahkumiyetinize ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olması, idare tarafından sözleşmenizin yenilenmemesi için bir gerekçe olarak öne sürülebilmektedir.