Gözaltı

Haksız gözaltı nedeniyle açtığınız tazminat davasında istinaf mahkemesinin iddialarınızı ve ilk derece mahkemesinin dayandığı temelleri tartışmadan davanızı reddetmesi adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkı ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mahkemelerin yargılama sırasında öne sürülen ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki iddia ile itirazlara makul ve yeterli bir gerekçe ile yanıt vermesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Yakalama ve gözaltı işlemi sırasında tarafınıza suçlamaların veya yakalama nedenlerinin bildirilmemesi durumunda doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmanız kural olarak mümkün olmamaktadır; öncelikle iç hukukumuzda yer alan olağan kanun yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı bağlamında, yakalanan kişilere yakalama sebeplerinin ve haklarındaki iddiaların bildirilmesi anayasal bir güvence olsa da, bu hakkın ihlal edildiği iddiasıyla ilgili olarak öncelikle ceza muhakemesi kanununda öngörülen tazminat davası yoluna gidilmesi zorunlu tutulmaktadır.

Haksız gözaltı nedeniyle açılan tazminat davalarında mahkemenin, uygulanan koruma tedbirinin hangi suç isnadına ve hangi soruşturma evrakına dayandığını doğru bir şekilde tespit ederek ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya beraat kararlarından uygun olanını esas alması gerekmektedir. Yargılama sürecinde ilk derece mahkemesinin gözaltı tedbirinin takipsizlik kararı verilen suçlara yönelik olduğunu kabul ederek tazminata hükmetmesine karşılık, üst mahkemenin bu değerlendirmeyi hiç tartışmadan ve neden hatalı bulduğunu açıklayıcı bir şekilde ortaya koymadan farklı bir suçu ve kararı esas alması hukuka aykırılık teşkil edebilmektedir.

Gözaltı süreçlerinde kamu görevlileri tarafından yöneltilen müstehcen sözler ve ağır hakaretler, kişinin şeref ve haysiyetini hedef alan ağır bir manevi işkence ve psikolojik şiddet türü olarak hukuki incelemeye alınabilecek ciddi bir konudur. Mevcut kaynaklarda aktarıldığı üzere, cezaevi idarecilerinin veya sorgu memurlarının tutuklulara yönelik ahlaksız, vahşi ve insanlık onuruna yakışmayan küfürler savurması, hukukun bireylere sağladığı manevi koruma kalkanını yerle bir eden yasa dışı bir pratiktir.