Gözaltı

Ceza davası devam ederken avukatlık ruhsatınızın verilmemesi nedeniyle uğradığınız maddi zararların tazmini için ağır ceza mahkemesinde değil, idari yargı mercilerinde tam yargı davası açmanız gerekmektedir. Ceza muhakemesi kanunları kapsamında haksız yakalama ve gözaltı gibi durumlar için ağır ceza mahkemelerinde tazminat talep edilebilirken, beraat eden kişilerin salt haklarında kamu davası açılıp yargılama yapıldığı için mesleki ruhsat alamamalarından doğan zararlar bu kapsamda doğrudan talep edilememektedir.

Haksız gözaltı nedeniyle açtığınız tazminat davasında mahkemenin talebinizin esasını incelemeden karar vermesi adil yargılanma hakkınızın bir unsuru olan karar hakkı kapsamında bir ihlal oluşturur. Bir gün dahi olsa haksız yere gözaltına alınmanız sebebiyle itibar kaybı yaşadığınızı ve suçlu olarak yaftalandığınızı belirterek talep ettiğiniz manevi tazminatın, üst derece mahkemesi tarafından yanlış yorumlanarak hiç değerlendirilmemesi hukuka aykırıdır.

Haksız yakalama ve gözaltı işlemlerine karşı açılan davalarda hükmedilen tazminat miktarının çok düşük olması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Beraat kararı aldıktan sonra açtığınız tazminat davası neticesinde mahkemelerin takdir ettiği manevi tazminat tutarı, uğradığınız mağduriyetle orantısız veya çok önemsiz bir miktarda kalıyorsa bu durum anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelebilmektedir.

Haksız el koyma işlemine karşı açtığınız tazminat davasında mahkemenin bu talebinizi hiçbir gerekçe göstermeden incelemesiz bırakması durumunda etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurabilirsiniz. Beraat kararınızın kesinleşmesinin ardından haksız koruma tedbirleri nedeniyle açtığınız tazminat davasında, yalnızca gözaltı süresi için bir karar verilip cep telefonu ve dijital materyallerinize yönelik hukuka aykırı elkoyma iddialarınız hakkında hiçbir hukuki değerlendirme yapılmamış olması temel haklarınızın zedelendiği anlamına gelmektedir.

Haksız yere tutulduğunuz iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, hukuk sistemimizde var olan olağan kanun yollarını ve tazminat imkânlarını usulüne uygun olarak tüketmeniz gerekir. Anayasa Mahkemesi, polis veya diğer kolluk görevlileri tarafından haksız olarak bekletildiğiniz ya da tutulduğunuz şikayetlerini kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı çerçevesinde incelemektedir.

Gözaltı süresince devletin kontrolü altındayken vücudunuzda oluşan yaralanmalarla ilgili olarak yetkili makamların tatmin edici ve inandırıcı bir açıklama getirme yükümlülüğü bulunmaktadır. Sizin olayınızda olduğu gibi, adli muayene raporlarında fiziki bulgular ve morluklar tespit edilmesine rağmen savcılığın yaralanmanın kaynağını değerlendirmeden soyut gerekçelerle takipsizlik kararı vermesi hukuka aykırı kabul edilebilir.

Darp raporunuzda herhangi bir yaralanma veya cebir izi bulunmuyorsa ve bu durumu destekleyecek başkaca güçlü delilleriniz yoksa yapacağınız kötü muamele şikayetleri savunulabilir bulunmayarak reddedilebilir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, kötü muameleye uğradığını iddia eden kişilerin iddialarını destekleyen emare ve delilleri yetkili makamlara sunma konusunda özenli davranması beklenir.

Gözaltı gibi devletin kontrolü altında bulunduğunuz sırada yaralanmanız durumunda, yetkili makamların bu olayın nasıl gerçekleştiğine dair tatmin edici ve inandırıcı bir açıklama getirmesi zorunludur. Kamu görevlilerinin size karşı zor kullanmasını gerektiren kesin bir zorunluluk yoksa fiziksel güce başvurmaları hukuka aykırıdır ve güç kullanımı her zaman orantılı olmak zorundadır.

Haksız yere uygulanan tutuklama veya gözaltı tedbirleri sonrasında açılan tazminat davalarında mahkemelerce çok düşük bir manevi tazminata hükmedilmesi, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi, beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı alan kişilerin haksız tutuklama nedeniyle açtıkları davalarda verilen tazminat miktarının yeterli olup olmadığını denetlemektedir.

Haksız yere uygulanan koruma tedbirleri nedeniyle maddi tazminat alabilmeniz için, uğradığınız zararın söz konusu haksız tutulma işlemiyle doğrudan bağlantılı olması ve bu illiyet bağının açıkça kanıtlanması gerekmektedir. Maddi zarar, kişinin mevcut mal varlığı ile eğer o tutuklama veya gözaltı işlemi hiç yaşanmasaydı mal varlığının bulunacağı durum arasındaki farkı ifade etmektedir.