Etkili Başvuru Hakkı

• Sonradan çıkan kanunla tahsil imkânı engellenemez.
• Alacak tahsili için hukuki yollar açık olmalıdır.
• Yasal değişiklikler mülkiyet hakkını esastan zedelememelidir.
• Etkili başvuru mülkiyet hakkının ayrılmaz parçasıdır.

• Süregelen müdahalelerde olay için tarih belirlenemez.
• Süreler müdahalenin kesildiği tarihten itibaren başlar.
• Başvuru süresinin aşırı şekilci yorumlanması ihlaldir.
• Etkili başvuru hakkı mülkiyet hakkıyla korunur.

• HAGB itirazlarında esastan inceleme yapılması zorunludur.
• İtiraz mercileri kalıplaşmış gerekçelerle ret kararı veremez.
• HAGB kurumu usuli güvenceleri eksiksiz şekilde sağlamalıdır.
• Sanığın hukuki argümanları mahkemelerce mutlaka değerlendirilmelidir.

• Özel hukuk uyuşmazlıklarında idari yargının kapasitesi sınırlıdır.
• Tanık dinlenememesi etkili başvuru hakkını zedeleyebilir.
• AYM iptal kararları derdest uyuşmazlıklarda mutlaka dikkate alınmalıdır.
• İşçilik alacakları idari yargıda tam olarak çözümlenemez.

Hayır, ulusal güvenlik söz konusu olduğunda bağımsız bir mahkemenin dosyanın tamamına erişimi olması şartıyla, tarafınıza verilmeyen gizli belgelere dayanılarak karar verilmesi adil yargılanma hakkına aykırı kabul edilmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, devletlerin terörle mücadele ve kamu güvenliğini sağlama amacıyla istihbarat raporlarını gizli tutma hakkı bulunmaktadır.

Hayır, ulusal mahkemedeki yargılama sürecinde belgelerin gizli tutulması kararına itiraz etme imkanınız varken bu yolu kullanmamış olmanız, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde yapacağınız şikayetlerin reddedilmesine yol açacaktır. Mahkemenin yerleşik içtihatlarına göre, kişilerin öncelikle ulusal düzeyde kendilerine sunulan tüm hukuki itiraz mekanizmalarını usulüne uygun şekilde tüketmeleri zorunludur.

Yargılama aşamasında sunulan belgelerin gizliliğine açıkça itiraz etmemiş olmanız, sonrasında etkili bir başvuru yolundan mahrum bırakıldığınızı ileri sürmenizi engelleyecektir. İdari yargılama usullerinde, mahkemenin gizlilik taleplerini incelemesi ve bu taleplerin usule uygun olup olmadığını denetlemesi gerekmektedir.

Cezaevinde haksız yere hücreye veya tecride konulduğunuzu düşünüyorsanız, idari mahkemelere yapacağınız yürütmeyi durdurma veya acil özgürlük başvuruları hukuken etkili ve yeterli bir çözüm yolu olarak kabul edilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, tecrit kararlarına karşı ulusal hukukta öngörülen bu tür acil idari başvuru yollarının, şikayetlerin esastan incelenmesine olanak tanıdığı için etkili başvuru hakkı standartlarını tam olarak karşıladığına karar vermiştir.

İtirazlarınızı inceleyen yerel mahkemelerin, sunduğunuz somut delilleri ve sağlık durumunuza ilişkin iddialarınızı esastan değerlendirmeden, yalnızca kalıplaşmış ve yetersiz gerekçelerle reddetmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, tutulma koşulları ve sağlık sorunlarıyla ilgili şikayetlerin iç hukukta etkili başvuru hakkı çerçevesinde titizlikle incelenmesi gerektiğini belirtmektedir.

İtirazınızı değerlendiren ilk derece infaz mahkemesi, kısıtlama kararı henüz yürürlükteyken davanızın esasına girip bir karar verdiyse, üst mahkemenin kararını daha geç açıklaması tek başına etkili başvuru hakkınızın elinizden alındığı anlamına gelmeyebilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, etkili başvuru hakkı kapsamında, başvurulan ulusal makamın şikayetin özünü inceleyip incelemediğine ve kısıtlamanın orantılı olup olmadığı konusunda bir denge testi yapıp yapmadığına bakar.