Dolandırıcılık

Elektronik ticaret platformları üzerinden yaptığınız alışverişlerde, ödeme yapmanıza rağmen sipariş ettiğinizden farklı veya sahte bir ürün gönderilmesi, hukuki yaptırım gerektiren bir durumdur. Bu tür eylemler, kişileri hileli davranışlarla aldatarak haksız menfaat sağlama amacı taşıdığından, bilişim sistemleri vasıtasıyla işlenen dolandırıcılık suçu kapsamında değerlendirilmektedir.

Banka ve finans kurumlarından gelmiş gibi görünen sahte web sayfaları oluşturarak kişisel bilgi ve şifrelerinizi ele geçirme eylemi, hukuken yaptırıma tabi bir siber dolandırıcılık türüdür. Literatürde "ortadaki adam" yöntemi veya phishing olarak da bilinen bu eylemler sonucunda, kullanıcıların rızaları manipüle edilerek hesaplarındaki meblağlar haksız yere transfer edilmektedir.

Kredi kartı bilgilerinizin bilgisayar veya ağ sistemleri aracılığıyla çalınarak finansman sağlamak amacıyla kullanılması, eylemlerin bütünü ve nihai hedefi göz önüne alındığında siber terörizm veya terörün finansmanı bağlamında ele alınabilecek karmaşık bir süreçtir. Salt kredi kartı dolandırıcılığı, tek başına değerlendirildiğinde geleneksel bir siber suç gibi görünse de, eylemin arkasındaki motivasyonun organize bir terör örgütüne mali kaynak yaratmak olması, hukuki nitelemeyi değiştirmektedir.

Bir kimsenin lekeleyici veya gözden düşürücü özel bilgi ve görüntülerini yayma tehdidiyle maddi veya manevi çıkar sağlamaya çalışması, hukuk nezdinde açıkça şantaj ve tehdit suçlarını oluşturmaktadır. Failin bilişim sistemlerini, örneğin e-posta veya sosyal ağları kullanarak bu korkutma eylemini gerçekleştirmesi durumu siber tehdit olarak isimlendirilir.

Türkiye'den yapılan günlük erişimi bir milyondan fazla olan yabancı menşeli büyük platformlar, güncel Türk mevzuatımızda sosyal ağ sağlayıcı olarak hukuken tanımlanmakta olup bu çok uluslu şirketlerin Türkiye'de mutlaka yetkili bir resmi temsilci bulundurması kanuni bir mecburiyettir. İlgili internet kanunumuz uyarınca, bu dev platformlar hem yasal mercilerden gelen hassas bilgi taleplerini karşılamak hem de mağdur kullanıcıların kişilik haklarının ağır ihlaline yönelik şikayet başvurularına en geç kırk sekiz saat içinde detaylı ve gerekçeli olarak cevap vermekle kesin olarak yükümlüdür.

Sosyal medya hesabınızın ele geçirilmesi ve sizin adınıza arkadaşlarınızdan para talep edilerek menfaat sağlanması, bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenen dolandırıcılık suçu kapsamında değerlendirilebilecek hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Yargıtay uygulamalarında, failin ele geçirdiği sosyal medya hesabı üzerinden hesap sahibinin yakın çevresinden para veya kontör gibi maddi yararlar istemesi nitelikli dolandırıcılık olarak görülmektedir.

Arkadaşınızın ele geçirilen sosyal medya hesabından size ulaşılarak para talep edilmesi ve sizin de bu duruma aldanarak ödeme yapmanız, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık eylemidir. Bu noktada fail, sizin güven duygunuzu suistimal ederek sizi hataya düşürmüş ve kendi yararına haksız bir menfaat sağlamış olmaktadır.

Bir başkasının sosyal medya profilinin ele geçirilerek bu profil üzerinden hileli hareketlerle sizden maddi bir menfaat temin edilmesi, adli makamlar nezdinde şikayete konu edilebilecek oldukça ciddi bir fiildir. Failin, hesabın asıl sahibiymiş gibi davranarak sizinle iletişime geçmesi ve denetim imkanınızı kısıtlayarak sizi aldatması, nitelikli dolandırıcılık suçunun temel unsurlarından olan hileli davranışın somut bir yansımasıdır.

Sosyal medya üzerinden tanıdığınız birinin hesabı ele geçirilerek sizden para istenmesi ve bu parayı göndermeniz, bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen dolandırıcılık eylemlerinin en yaygın örneklerinden birini oluşturmaktadır. Failler, mağdurların güvenini kazanmak için tanıdıkları kişilerin sosyal medya hesaplarına yetkisiz erişim sağlamakta ve bu hesaplar üzerinden gerçeğe aykırı beyanlarla mağdurları hataya düşürerek haksız menfaat temin etmektedirler.

Arkadaşınızın sosyal medya hesabının yetkisiz kişilerce ele geçirilip onun kimliğine bürünülerek sizden para talep edilmesi, mağdurun iradesini yanıltmaya yönelik oldukça yaygın bir sosyal mühendislik eylemidir. Failin, arkadaşınızın kimliğine bürünerek sizin güveninizi kötüye kullanması ve haksız bir şekilde para transferi sağlaması, bilişim sistemleri kullanılarak işlenen dolandırıcılık suçu çerçevesinde cezai yaptırıma tabi olabilecek bir nitelik taşır.