Dolandırıcılık

Hesabınızın yetkisiz kişilerce ele geçirilerek listenizdeki kişilerden maddi çıkar sağlanması ve özel görüntülerin ifşa edilmesi tehdidi, hukuken sizin değil faillerin sorumlu olacağı birden fazla suça vücut verebilecek ağır bir eylemdir. Bu tür vakalarda fail, öncelikle sizin hesabınıza hukuka aykırı şekilde erişim sağlayarak bilişim sistemine girme suçunu, sonrasında ise tanıdıklarınızın irade özgürlüğü ve güvenini suistimal ederek dolandırıcılık suçunu işlemektedir.

Sosyal medya hesabınızın ele geçirilerek arkadaşlarınızdan sizin adınıza para talep edilmesi ve onların bu yalana inanarak para göndermesi, hem bilişim sistemine izinsiz girme hem de nitelikli dolandırıcılık iddialarını gündeme getirebilecek bir durumdur. Failler, hesabınızın şifresini kırıp erişiminizi engelleyerek bilişim sistemindeki verileri hukuka aykırı şekilde bozma eylemini gerçekleştirmiş olurlar.

İnternet ortamındaki arkadaşlık siteleri veya sosyal medya araçları üzerinden uzun süreli duygusal ilişkiler kurularak, acil durumlar bahane edilip sizden para talep edilmesi, genellikle sosyal mühendislik olarak adlandırılan bir aldatma metodudur. Failin gerçekte var olmayan bir hastalığı veya evlilik niyetini öne sürerek sizin sevgi ve güven duygunuzu istismar etmesi, iradenizi sakatlayan ve kendisi lehine malvarlığınızda azalmaya neden olan hileli bir davranıştır.

Kendilerini resmi bir kurum çalışanı veya tüketici hakları temsilcisi olarak tanıtıp, kart aidatlarının iadesi gibi cezbedici senaryolarla sizi aldatarak telefonunuza gelen tek kullanımlık şifreyi istemeleri tipik bir sosyal mühendislik saldırısıdır. Fail, önceden hazırladığı bu hileli kurguyla iradenizi sakatlamakta ve elde ettiği şifre sayesinde bilişim sistemleri üzerinden banka hesabınıza erişerek paranızı kendi hesabına veya başka bir yere aktarmaktadır.

Oyun içerisinde yetkili biri gibi davranarak sizi aldatan kişilere şifrenizi kendi elinizle vermiş olmanız, manipülasyon mağduru olduğunuz gerçeğini değiştirmez ve yasal arama haklarınızı tamamen ortadan kaldırmaz. Bu yöntem, insanların duygusal zayıflıklarını ve güven duygularını hedef alan sosyal mühendislik taktiği olarak bilinir ve doğrudan bir dolandırıcılık faaliyeti şüphesi barındırır.

Bir kişinin internet ortamında yalnızca medeni halini veya maddi durumunu farklı göstererek sizden borç alması, yargı içtihatlarına göre tek başına dolandırıcılık suçunu oluşturmayabilmektedir. Dolandırıcılık suçundan bahsedilebilmesi için söylenen yalanın sıradan bir yalan olmaktan öteye geçerek, mağdurun denetleme olanağını ortadan kaldıracak ölçüde ağır, yoğun ve ustaca sahnelenmiş nitelikli yalan boyutuna ulaşması aranmaktadır.

Kendi banka hesabınızı bir başkasının ticari faaliyeti zannıyla kullandırmanız ve bu işlemin aslında bir dolandırıcılık faaliyetine aracılık olması, adli makamların incelemesinde sizi de şüpheli konumuna düşürebilecek bir eylemdir. Hukukumuzda suça iştirak edilebilmesi için kişinin işlenen fiilin suç olduğunu bilmesi ve faille aynı suç işleme iradesi etrafında birleşmesi gerekmektedir.

Hileli davranışlarla sizi aldatmaya çalışan failin elinde olmayan nedenlerle, yani sizin durumu son anda fark etmeniz sonucunda amacına ulaşamaması durumu, ceza hukuku kapsamında teşebbüs aşamasında kalmış bir dolandırıcılık eylemi olarak değerlendirilebilir. Suçun tamamlanması için sizin veya bir başkasının malvarlığında fiili bir zarar doğması ve failin haksız yarar sağlaması gerekse de, failin aldatmaya elverişli icra hareketlerine başlamış olması şikayetçi olabilmeniz için yeterli bir nedendir.

Hesabınızın ele geçirilmesinin ardından failin başkalarından menfaat sağlamaya çalışması veya şahsi verilerinizi kopyalaması, eylemin niteliğini değiştiren ve suçların birleşmesi çerçevesinde incelenebilecek çok boyutlu bir hukuki durumdur. Sisteme yetkisiz erişim sağlayan kişinin bu eylemini dolandırıcılık gibi farklı bir suçun aracı olarak kullanması halinde, yargı mercileri genellikle fikri içtima kurallarını uygulayarak faili en ağır haksızlığı ihtiva eden suç türünden cezalandırma eğilimindedir.

Faillerin veya organize örgütlerin yurtdışında bulunması, onların Türk adli makamlarınca yargılanmasını mutlak surette engelleyen bir durum teşkil etmez; zira bilişim sistemleri kullanılarak işlenen bu tür eylemler genellikle sınır aşan suçlar kategorisinde değerlendirilmektedir. Günümüzde ülkeler arasındaki karşılıklı hukuki yardımlaşma mekanizmaları büyük gelişme göstermiş, uluslararası suçluların iadesi süreçleri daha uygulanabilir hale getirilmiştir.