Dolandırıcılık

Kendisini kamu görevlisi olarak tanıtan bir kişinin, daha önceden hukuka aykırı yollarla ele geçirdiği kişisel bilgilerinizi kullanarak sizi aldatması ve haksız kazanç sağlaması, nitelikli dolandırıcılık çerçevesinde incelenebilecek bir eylemdir. Failler, dijital ortamlardaki güvenlik açıkları veya casus yazılımlar sayesinde kimlik, adres ve aile bağlarınız gibi kişisel veriler havuzuna erişmekte ve bu bilgileri kullanarak inandırıcılıklarını artırmaktadırlar.

Sizi telefonla arayarak hileli yöntemlerle kandıran ve cep telefonunuza gönderilen şifreyi öğrenerek hesabınızdan para transferi yapan kişinin eylemi, basit bir hırsızlık değil, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturabilecek ağırlıkta bir eylemdir. Dolandırıcılık suçunun temel özelliği, failin sergilediği hileli davranışlar neticesinde mağdurun iradesinin sakatlanması ve bu aldatmaca sonucu failin kendisine veya başkasına haksız bir yarar sağlamasıdır.

Telefon aracılığıyla kendisini kamu görevlisi, polis veya savcı olarak tanıtıp korkutma yoluyla para talep etmek suretiyle menfaat sağlanması, dolandırıcılık suçu kapsamında yer alan ancak kural olarak bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı bir nitelikli hal teşkil etmeyen bir eylemdir. Yargıtay kararlarına göre, telefon veya kısa mesaj yoluyla gerçekleştirilen bu iletişimlerde bilişim sistemlerine özgü fonksiyonlar kullanılmamakta, yalnızca telekomünikasyon araçları doğrudan bir iletişim vasıtası olarak işlev görmektedir.

Soruşturma konusu olan bir suç için dijital eşyalarınızda arama yapılırken tamamen farklı bir suçun işlendiğine dair bir iz veya dosya bulunması durumu hukuken tesadüfen elde edilen delil kuralları çerçevesinde incelenmektedir. Böyle bir durumda kolluk kuvvetleri bu yeni dosyayı anında muhafaza altına alıp durumu derhal Cumhuriyet Savcılığına bildirmekle yükümlüdür.

Arama sırasında ilk soruşturma konusuyla tamamen ilgisiz ancak başka bir suçun işlendiği şüphesini uyandıran bir bulguya rastlanırsa, bu duruma tesadüfen elde edilen delil adı verilmekte olup yasal bildirimler yapılarak yeni bir soruşturmaya konu edilebilmektedir. Ancak bu süreç çok sıkı kurallara tabidir; uzmanların arama yaparken yalnızca hakaret iddiasına yönelik verileri incelemesi gerekmekte olup, keyfi olarak tüm bilgisayarda sınırları belirsiz bir tarama yapmaları hukuka aykırıdır.

Yürütülen bir soruşturma sırasında hedeflenen suç dışında başka bir suçun işlendiği şüphesini uyandıran kanıtlara rastlanması, hukuken tesadüfen elde edilen delil olarak isimlendirilmektedir. Arama sırasında asıl suçla ilgisi olmayan böyle bir veriye ulaşılırsa, bu delilin derhal muhafaza altına alınarak durumun vakit kaybetmeksizin Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi kanuni bir zorunluluktur.

Bilişim sisteminizde usulüne uygun olarak icra edilen bir arama faaliyeti sırasında, arama kararına konu olan suç dışında başka bir suçun işlendiğine dair şüphe uyandıran bulgularla karşılaşılması durumunda bu veriler tesadüfen elde edilen elektronik delil statüsünde değerlendirilebilir. Ancak kolluk görevlilerinin, buldukları bu yeni delillere dayanarak mevcut aramayı kendi inisiyatifleriyle genişletmeleri ve tüm sistemi başka suçlar için bir keşif aramasına dönüştürmeleri hukuka uygun kabul edilmez.

Yürütülmekte olan bir soruşturma kapsamında bilgisayarınızda usulüne uygun yapılan bir arama sırasında, o suçla ilgisi olmayan ancak başka bir suçun işlendiği şüphesini doğuran bir delile açıkça ulaşılırsa, bu durum tesadüfen elde edilen delil kapsamında değerlendirilerek savcılığa bildirilebilir. Ancak, bu durumun hukuka uygun kabul edilebilmesi için, incelemeyi yapan uzmanların asıl arama sınırlarının dışına kasten çıkmamış olması gerekir.

İletişimin dinlenmesi sırasında soruşturulan suçla ilgisi olmayan ancak başka bir suçun işlendiği şüphesini uyandıran bir kaydın elde edilmesi durumunda, bu bilginin delil olabilmesi tesadüfen elde edilen delil kurallarına tabidir. Bu tür bir bilginin aleyhinize kullanılabilmesi için yeni tespit edilen suçun da kanunda özel olarak sayılan ağır suçlardan biri olması ve durumun derhal savcılığa bildirilerek yeni bir karar alınması gerekmektedir.

Sizin olayınızda olduğu gibi, soruşturma konusu olan ana suçla (örneğin sizin hakkınızdaki spesifik dolandırıcılık iddiasıyla) hiçbir hukuki ve fiili bağlantısı olmayan ancak yapılan yasal aramalar sırasında tesadüf eseri tamamen farklı yeni bir suçun işlendiğini gösteren bulgulara rastlanması durumu, modern ceza muhakemesi hukukumuzda bütünüyle tesadüfen elde edilen deliller kavramı ile teknik anlamda ifade edilmekte ve açıklanmaktadır. Emniyet ve yargı birimlerince alınan hakkınızdaki asıl adli arama kararı sadece ilgili dolandırıcılık veya evrakta sahtecilik suçunun aydınlatılması maksadına yönelik çıkarılmış olsa bile, bu donanımların derinlemesine incelenmesi sırasında cihazda saklanan yasa dışı korsan lisanssız programlar, telif hakkı korunan dokümanlar, çocuk istismarı görüntüleri veya sisteme gömülü bambaşka suç unsurları tespit edilirse kolluk kuvvetleri bu yasadışı hali veya durumu kendi inisiyatifiyle yasal olarak kesinlikle görmezden gelemez.