Dolandırıcılık

Gerçek ve hukuki bir ilişkiye dayanan geçerli bir alacağınız bulunsa dahi, bu alacağı tahsil etmek amacıyla muhatabınızı hileli davranışlarla yanıltarak ödeme yapmaya yönlendirmeniz, ceza mevzuatımız çerçevesinde hukuki alacağın tahsili amacıyla dolandırıcılık suçu başlığı altında değerlendirilebilecek bir fiildir. Hukuk devleti ilkesi gereği, bireylerin kendi alacaklarını devletin yetkili organları ve icra yolları yerine hileli veya sahte yöntemlere başvurarak bizzat tahsil etmeye çalışması kamu düzenine aykırı kabul edilmektedir.

Gerçek ve hukuken geçerli bir ilişkiye dayanan alacağınızı karşı taraftan alabilmek için dahi olsa hileli hareketlere başvurmanız, kanunlarımız karşısında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Alacağınızı tahsil etmek amacıyla hile yaparak karşı tarafın iradesini sakatlamanız, her ne kadar sadece hakkınızı arıyor olsanız da dolandırıcılık suçu tanımına girmektedir.

Hukuken geçerli bir alacağınız olsa dahi, bu alacağınızı adli makamları devre dışı bırakarak ve üstelik karşı tarafı aldatmaya yönelik hileli davranışlar sergileyerek tahsil etmeniz, mevzuatımızda hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenen dolandırıcılık suçu olarak değerlendirilmektedir. Kendi hakkınızı elde etmek gayesiyle sahte bir satış işlemi kurgulayıp internet üzerinden karşı tarafı hataya düşürmeniz, yasa koyucu tarafından kamu düzenini zedeleyici bir eylem olarak kabul edilmekte ve yaptırıma bağlanmaktadır.

Sahte web sitelerinin kime ait olduğunu belirlemek için alan adını tescil ettiren kişiye dair kimlik ve iletişim bilgilerinin elde edilmesi, ceza soruşturmalarının başlatılabilmesi için ilk ve en önemli aşamadır. İlgili uluslararası düzenlemelere göre, yetkili makamlarımız sahte siteyi barındıran veya alan adını sağlayan yurtdışındaki kuruluştan alan adı kayıt bilgileri talebinde bulunma yetkisine sahiptir.

Ortaya çıkardığınız belgedeki sahteliğin, özel bir incelemeye gerek kalmaksızın ilk bakışta herkes tarafından kolayca anlaşılabilecek kadar amatörce olması, hakkınızda evrakta sahtecilikten ceza verilmesini engelleyebilecek önemli bir hukuki gerekçedir. Hukuk uygulamasında, bir fiilin sahtecilik sayılabilmesi için o belgenin aldatma yeteneği (iğfal kabiliyeti) bulunması zorunlu bir unsurdur.

Kişinin yaşlılık, ağır hastalık veya zihinsel gerilik gibi nedenlerle ortaya çıkan algılama yeteneği zayıflığından kasten faydalanılarak iradesinin hileyle sakatlanması ve haksız çıkar sağlanması, kanunlarımızda ağır cezayı gerektiren nitelikli dolandırıcılık eylemleri arasında özel olarak sayılmaktadır. Mağdurun, kendisine yöneltilen hileli davranışların anlamını tam olarak kavrayamayacak düzeyde bir akli zayıflığı bulunması, faillerin çok daha kolay aldatma imkanı bulması nedeniyle ceza sistemimizde yaptırımı şiddetlendiren temel bir sebep olarak görülmektedir.

İnternet üzerinden verdiğiniz telefon siparişinde size bilerek oyuncak telefon gönderilmesi, eylemin hukuken bir dolandırıcılık suçu olarak değerlendirilmesi için oldukça güçlü bir yasal zemin oluşturmaktadır. Çünkü burada satıcı, gerçeğe aykırı bir durumu gerçekmiş gibi sunarak sizi aldatmış, başlangıçtan itibaren suç işleme kastıyla hareket etmiş ve hileli davranışlar sonucunda kendi lehine haksız bir maddi menfaat sağlamıştır.

ATM cihazına yerleştirilen bir kopyalama aparatı sayesinde kart bilgilerinizin kopyalanması ve başkasına ait hesapla ilişkilendirilmiş sahte kart üretilmesi suçu kapsamında yargılamaya konu olabilecek çok ciddi bir eylemdir. Bu tür vakalarda failler, sadece kartınızı fiziken ele geçirmekle kalmayıp aynı zamanda manyetik şerit bilgilerini kopyalayarak yeni bir sahte kart oluşturmaktadırlar.

Kartınızın önceden kurulan bir düzenekle makineye sıkışmasının sağlanması ve ardından yardım etme bahanesiyle şifrenizin öğrenilip, siz ayrıldıktan sonra hesabınızdan para çekilmesi, doğrudan dolandırıcılık ve banka kartlarının kötüye kullanılması eylemleri kapsamında değerlendirilmeye elverişli bir tablodur. Yargıtay uygulamalarına göre, burada mağdurun iradesini etkileyecek ve onu hataya düşürecek nitelikte hileli davranışlar sergilendiğinden eylemin nitelikli bir haksızlık oluşturduğu sıklıkla ifade edilmektedir.

Bankamatiklerde yaşanan kart sıkışması ve sonrasında hesabınızın rızanız dışında boşaltılması, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir nitelikli dolandırıcılık veya kartın kötüye kullanılması eylemidir. Suçlular ATM cihazlarının kart giriş yuvalarına yerleştirdikleri özel düzeneklerle kartınızı sıkıştırmakta ve sahte tuş takımları veya gizli kameralar vasıtasıyla şifrenizi öğrenmektedir.