Dolandırıcılık

ATM cihazı önünde yardım bahanesiyle kart şifrenizin öğrenilmesi ve el çabukluğuyla size sahte bir kart verilip gerçek kartınız üzerinden hesabınızdaki paranın çekilmesi eylemi, hukuki açıdan nitelikli dolandırıcılık değil, nitelikli hırsızlık suçunun sınırları içerisinde mütalaa edilmektedir. Her ne kadar fail, size farklı bir kart vererek veya yardım edeceğini söyleyerek hileli birtakım davranışlarda bulunmuş olsa da, bu hile sadece kartınızın ele geçirilmesi aşamasında kalmaktadır.

İnternet üzerinden yaptığınız alışverişlerde ürünün ayıplı, defolu veya beklediğiniz özelliklerden farklı bir renkte gelmesi, kural olarak ceza hukuku anlamında dolandırıcılık suçu teşkil etmez. Bir eylemin dolandırıcılık sayılabilmesi için failin en başından beri size o ürünü göndermeme niyetiyle, hileli davranışlarla sizi aldatarak paranızı alması ve haksız menfaat temin etmesi gerekir.

Bankanızdan veya güvenilir bir ticari kurumdan geliyormuş izlenimi veren sahte e-postalar aracılığıyla şifrelerinizin ele geçirilmesi, balık avlama adı verilen ciddi bir bilişim suçu türüdür. Böyle bir durumda öncelikle hesaplarınızın daha fazla zarar görmemesi için ilgili kuruluşla irtibata geçmeniz, ardından adli mercilere başvurarak faillerin tespiti için yasal süreci başlatmanız ispat sürecinde değerlendirilebilecek önemli bir emare teşkil edecektir.

Bir kişinin sizi telefonla arayarak kendisini banka görevlisi olarak tanıtması ve bu yolla güveninizi kazanarak haksız menfaat temin etmesi, kanunlarımızda özel olarak düzenlenen nitelikli bir dolandırıcılık türü olarak hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Failin, sigorta veya prim iadesi gibi bahanelerle sizi ikna etmeye çalışması, irade özgürlüğünüzü hileli yollarla fesada uğratan temel bir aldatma yöntemidir.

Sizinle hiçbir şekilde iletişime geçilmeden ve doğrudan doğruya sistemin şifrelerinin kırılarak hesabınızdan para transferi yapılması eylemi, hukuki açıdan dolandırıcılık değil, bilişim sistemlerine hukuka aykırı müdahale bağlamında değerlendirilebilecek bir suç tipidir. Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için failin hileli hareketlerini doğrudan doğruya bir gerçek kişiye yöneltmesi ve o kişinin iradesini aldatarak fesada uğratması aranmaktadır.

Banka hesabınızı bir başkasına maddi bir menfaat karşılığında kullandırmanız, hesabınız üzerinden işlenen suçlar nedeniyle adli makamlarca sorumluluğunuza gidilmesine yol açabilecek oldukça riskli bir eylemdir. Yargı kararlarında banka hesabını kiralayan ve uygulamada komisyoncu olarak tabir edilen kişilerin durumu özenle incelenmekte olup, hesabın suçta kullanılacağını bilebilecek durumda olmanız, suçun oluşumunda iştirak iradenizin varlığına ilişkin değerlendirilebilecek güçlü bir emaredir.

Banka hesaplarınızı belli bir ücret veya komisyon karşılığında tanımadığınız kişilere kullandırmanız, asıl faillerin işlediği dolandırıcılık veya hırsızlık eylemlerine iştirak ettiğiniz şüphesini doğurabilecek oldukça ciddi ve hukuki incelemeye esas bir durumdur. Suç gelirlerinin sizin hesabınız üzerinden transfer edilmesi durumunda, adli makamlar hesabını kullandıran kişileri genellikle müşterek fail veya yardım eden sıfatıyla soruşturmaya dahil etmektedir.

İlgili teklifi kabul ederek banka hesabınızı başkasına kullandırmanız, ceza hukuku bağlamında hapis cezası almanıza yol açabilecek oldukça riskli ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Dolandırıcılar genellikle kendi kimliklerini gizlemek ve suç gelirlerinin izini kaybettirmek amacıyla üçüncü kişilere ait banka hesaplarını kullanmayı tercih etmektedir.

Banka hesabınızdan sizin bilginiz ve onayınız dışında paralar çekilmesi, bilişim sistemleri aracılığıyla haksız yarar sağlama kapsamında değerlendirilebilecek ağır bir ihlaldir. Bilişim suçlarında sıkça karşılaşılan ve salam tekniği olarak adlandırılan bu yöntemde failler, dikkat çekmemek ve mağdurun durumu uzun süre fark etmemesini sağlamak amacıyla küçük miktarları kendi belirledikleri hesaplara aktarmaktadırlar.

Telefonda kendisini bir banka çalışanı olarak tanıtıp size ait maddi varlıkların tehlikede olduğu yalanıyla paranızı alması, banka veya kredi kurumlarının toplum nezdindeki güvenilirliğinin suistimal edildiği nitelikli bir dolandırıcılık eylemi olarak nitelendirilebilir. Toplumda genel olarak finans ve banka kuruluşlarına karşı duyulan büyük güven nedeniyle, kişilerin şüpheli durumları araştırma ve denetleme eğilimlerinin azaldığı, dolayısıyla bu yolla çok daha kolay bir şekilde aldatılabildikleri bilinmektedir.