Ceza Hukuku

Açtığınız tazminat davasında mahkemelerin davanın sonucunu etkileyebilecek nitelikteki temel iddialarınıza açık ve detaylı bir yanıt vermesi adil yargılanma hakkı güvencesinin vazgeçilmez bir parçasıdır. Mahkemeler, arama işleminin ölçüsüz olduğu veya soruşturma dosyasına erişiminizin kısıtlandığı yönündeki esaslı iddialarınızı sadece şekli veya matbu ifadelerle geçiştiremez ve somut uyuşmazlıkla ilgisi olmayan genel değerlendirmelerle davanızı reddedemez.

İşverenin yalnızca bir şüpheye dayanarak iş sözleşmenizi feshetmesi kural olarak yeterli görülmemekle birlikte, bu şüphenin ciddi, önemli ve somut nitelikte objektif olaylarla desteklenmesi hâlinde mümkündür. Yargı kararlarına göre, işçinin işyerindeki konumu ve millî güvenliği tehdit eden yapılarla güncel ve kişisel bir bağlantısının bulunup bulunmadığı değerlendirilerek işverenden iş ilişkisini sürdürmesinin beklenemeyeceği durumlarda şüphe feshi gündeme gelebilir.

Ceza davasında beraat etmeniz, işe iade davanızda doğrudan ve kesin bir şekilde işe iade edileceğiniz anlamına gelmese de, mahkemelerin bu beraat kararını dikkate alarak detaylı bir değerlendirme yapması yasal bir zorunluluktur. Ceza mahkemeleri ile hukuk mahkemeleri tarafından yapılan yargılama sonuçlarının birbirleri yönünden mutlak surette bağlayıcı olduğu söylenemez.

Mahkemelerin yalnızca savcılık soruşturmasını veya ceza davasını gerekçe göstererek, tarafların ileri sürdüğü iddialardan bağımsız bir araştırma yapmadan işe iade davanızı reddetmesi hukuka uygun bir yaklaşım değildir. Yargı içtihatlarına göre, şüphe feshi kapsamında açılan işe iade davalarında taraflarca hazırlama ilkesi yerine istisnai nitelikteki kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanmaktadır.

İtirazınızı inceleyen mahkemenin sizi duruşmaya çağırmadan ve sözlü savunmanızı almadan dosya üzerinden yazılı incelemeyle karar vermesi kural olarak savunma hakkı ihlali anlamına gelmemektedir. Uzaklaştırma ve benzeri koruma tedbirlerine ilişkin itiraz incelemeleri, uyuşmazlığın niteliği gereği şekli, sınırlı ve teknik bir değerlendirme barındırdığından sözlü yargılamayı zorunlu kılan istisnai bir durum bulunmadıkça mahkemeler yazılı belgeler üzerinden karar verebilmektedir.

Cezaevi idaresinin uygulamalarına karşı infaz hakimliğine yaptığınız şikayet başvurusunun, iddialarınızın esasına girilmeden usulden reddedilmesi, etkili başvuru hakkı ihlali niteliğindedir. Mahpusların ceza infaz kurumlarındaki temel hak ve hürriyetlerine yönelik müdahalelere karşı şikayetlerini iletebilecekleri ve iddialarının esasının incelenmesine imkan sağlayan hukuki yolların açık olması anayasal bir zorunluluktur.

Savcılığın otopsi işleminin yapılmasındaki gecikmede doğrudan bir ihmali veya özensizliği bulunmayabilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına yansıyan benzer olaylarda, vefat eden kişinin doğal ölüm belgesiyle defnedilmesinden sonra soruşturma makamlarının durumu fark etmesi üzerine adli tıp kurumunun talebiyle mezar açma işleminin gerçekleştirildiği görülmektedir.

İtiraz makamlarının hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına karşı yapılan başvuruları dosya esasına girmeksizin sadece şeklî şartlar yönünden incelemesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. İtiraz mercilerinin, ilk derece mahkemelerince verilen kararlarda hukuka aykırılık bulunmadığını belirten tek cümlelik, kalıplaşmış ve soyut gerekçelerle ret kararı vermesi etkili bir denetim mekanizmasının işletilmediğini gösterir.

Ceza infaz kurumunda mektubunuza el konulması işlemine karşı infaz hakimliğine yaptığınız şikayetin reddedilmesi durumunda öncelikle ağır ceza mahkemesine itiraz başvurusunda bulunmanız gerekmektedir. İtiraz mercii olan ağır ceza mahkemesinin de başvurunuzu reddetmesi halinde olağan kanun yolları tüketilmekte olup, bu kararın ardından süresi içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunma hakkınız doğmaktadır.

Karakolda polis memurları tarafından darbedilmeniz ve sonrasında şikayetçi olmanıza rağmen savcılık tarafından eksik inceleme ile takipsizlik kararı verilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaparak kötü muamele yasağının ihlal edildiğini ileri sürebilirsiniz. Devletin, kişilerin kamu görevlileri tarafından fiziksel veya psikolojik şiddete maruz kaldığına dair savunulabilir bir iddiası olduğunda, bu durumu aydınlatmak için ivedilikle etkili soruşturma yürütme yükümlülüğü bulunmaktadır.