Ceza Hukuku

Soruşturma aşamasında delillerin henüz tamamen toplanmamış olması ve delilleri karartma ihtimalinin bulunması halinde yargı makamları adli kontrol şartlarının yetersiz kalacağına kanaat getirerek tutuklama kararı verebilmektedir. Özellikle isnat edilen eylemin ağırlığı, kanunda öngörülen cezanın alt ve üst sınırları ve olaya karışan şüpheli sayısının fazlalığı gibi unsurlar bir arada değerlendirildiğinde, kişinin serbest kalması ceza adaletiyle bağdaşmayabilmektedir.

Savcılığın cezaevinde maruz kaldığınız şiddet iddiasını araştırırken sizi ve olaya şahit olan diğer mahpusları dinlemeden sadece şüpheli görevlilerin beyanlarıyla takipsizlik kararı vermesi durumunda, bu karara itiraz ettikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Devletin gözetimi altındayken yaralanmanız hâlinde, olayın nasıl gerçekleştiğine dair inandırıcı bir açıklama getirme ve etkili soruşturma yürütme yükümlülüğü kamu makamlarına aittir.

Hukuka aykırı bir şekilde ev hapsi tedbirine maruz kalmanız durumunda, uğradığınız zararların giderilmesi için devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, konutu terk etmeme şeklindeki uygulamanın hareket serbestisi üzerindeki kısıtlayıcı etkisinin çok yoğun olduğunu ve bu nedenle kişi özgürlüğüne yönelik tutuklamaya benzer derecede ciddi bir müdahale teşkil ettiğini kabul etmektedir.

Gözaltındayken kötü muameleye maruz kaldığınıza dair iddialarınızı olaydan aylar sonra yetkili makamlara bildirmeniz, iddialarınızın gerçekliğini kanıtlamanızı oldukça zorlaştırarak yürütülecek etkili soruşturma sürecini olumsuz yönde etkilemektedir. Şiddet gördüğünüzü iddia ettiğiniz anlarda veya hemen sonrasında, özellikle müdafi eşliğinde alınan ifadelerinizde bu durumdan hiç bahsetmemeniz yetkili makamların şüphe duymasına yol açabilmektedir.

Savcılık makamı, gözaltında şiddet gördüğünüz yönündeki iddialarınızı değerlendirirken öncelikle bu iddialarınızı destekleyen tarafsız ve bilimsel nitelikteki sağlık raporu bulgularına itibar etmektedir. İfade alma işlemi sırasında veya gözaltı sürecinde ağır fiziksel şiddete, yanıklara ya da tekmelere maruz kaldığınızı ileri sürmenize rağmen, ilgili sağlık kuruluşlarından alınan raporlarda yalnızca ufak çaplı sıyrıklar veya basit kızarıklıklar tespit edilmişse, bu durum iddialarınızın doğruluğunu ciddi şekilde zedelemektedir.

Kamu görevlilerinin kötü muamelede bulunduğuna dair savunulabilir bir şikayetiniz olduğunda savcılığın derhal bir ceza soruşturması başlatması gerekmektedir. Yürütülen soruşturmanın yeterli olabilmesi için olayı aydınlatabilecek tüm delillerin toplanması, sorumluların belirlenmesi ve sürecin tarafsız yürütülmesi şarttır.

Ceza davasında siz sonradan özel bir avukat tuttuğunuzda mahkemenin gerekçeli kararı sizin seçtiğiniz bu yeni avukata göndermesi gerekir. Mahkeme yargılaması bitip kısa karar verildikten sonra dosyaya vekâletname sunarak özel bir avukat görevlendirirseniz, baro tarafından daha önce size atanmış olan zorunlu müdafi görevi kanun gereğince kendiliğinden sona erer.

Savcılık tarafından mevcutlu olarak adliyeye sevk edilmenize rağmen hakimin karşısına çıkarılmadan, sadece dosya üzerinden inceleme yapılarak ev hapsi niteliğindeki konutu terk etmeme şeklinde bir adli kontrol tedbiri verilmesi hukuka uygun değildir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, yakalanıp gözaltına alınan bir kişinin soruşturma makamlarınca serbest bırakılmaması halinde en geç azami gözaltı süreleri içinde mutlaka hakim önüne çıkarılması emredilmektedir.

Soruşturma veya kovuşturma aşamasında aleyhinize beyanda bulunan bir tanığı sorgulama imkânından mahrum bırakılarak sadece bu beyanlara dayanılarak cezalandırılmanız adil yargılanma hakkı kapsamında ihlal oluşturur. Bir ceza davasında yargılanan kişinin aleyhindeki tanıklara soru yöneltebilmesi, onlarla yüzleşebilmesi ve tanıkların beyanlarının doğruluğunu sınama imkânına sahip olması esastır.

Sadece rutin bankacılık işlemleri gerçekleştirmeniz ve içerikleri bilinmeyen telefon görüşmeleri yapmış olmanız, terör örgütü üyesi olduğunuzun kesin bir kanıtı olarak kabul edilemez ve doğrudan cezalandırılmanıza gerekçe yapılamaz. Yargı kararlarında da vurgulandığı üzere, bir bankada hesap açtırmak veya para yatırmak gibi yasal eylemlerin suç sayılabilmesi için, bu işlemlerin açıkça örgüte yardım etme veya onu finanse etme kastıyla bilerek ve isteyerek yapıldığını gösteren yeterli delillerin bulunması şarttır.