Ceza Hukuku

Yargısal süreçten usulüne uygun şekilde haberdar edilmemeniz ve beyanlarınızı sunma imkanı tanınmadan aleyhinize karar verilmesi durumunda, bu ihlalin ortadan kaldırılması için bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, davanın taraflarından birinin yargılamadan haberdar edilmemesini ve delillerini sunma hakkının fiilen elinden alınmasını mahkeme hakkı ihlali olarak değerlendirmektedir.

Hakkınızda devam eden bir yargılama süreci varken basında yer alan haberlerin o anki görünür gerçeğe uygun olması durumunda tazminat davası açsanız bile talebiniz reddedilebilir. Mahkemeler, ifade ve basın özgürlüğü ile kişinin şeref ve itibarının korunması arasında bir denge kurarken haberin yayımlandığı tarihteki durumu esas alırlar.

Toplumun ilgisini çeken güncel bir adli soruşturma veya yargılama süreci hakkında basının kamuoyunu bilgilendirme hakkı bulunduğundan, bu tür haberlerin yayımlanması doğrudan yasaklanamaz veya tazminat gerekçesi yapılamaz. Temel kural, basının kamu yararı taşıyan bir konuyu haberleştirirken öz ile biçim arasındaki dengeyi koruması ve haberin o anki gerçekliğe uygun olmasıdır.

Daha önce başka bir soruşturma kapsamında gözaltında veya tutuklulukta geçirdiğiniz sürelerin, sonradan kesinleşen hapis cezanızdan indirilmesi işlemi hukuken mümkündür ve buna mahsup adı verilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre bu indirim işlemi, kişinin cezaevinde kalacağı süreyi doğrudan etkilediği için kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı kapsamında son derece önemli bir güvencedir.

Çatışma bölgelerinde meydana gelen ölüm olaylarına ilişkin soruşturmalarda, sürekli değişen ve öngörülemeyen ağır koşullar nedeniyle operasyona katılan tüm görevlilerin tek tek ifadesinin alınmaması soruşturmanın eksik yapıldığı veya etkili soruşturma yükümlülüğü kuralının ihlal edildiği anlamına gelmemektedir. Olayın hemen ardından savcılık tarafından soruşturma başlatılarak olay yeri incelemesinin yapılması, delillerin usulüne uygun şekilde toplanıp muhafaza altına alınması ve otopsi işlemlerinin vakit kaybetmeden gerçekleştirilmesi sürecin hukuka uygun ilerlediğini göstermektedir.

Yüksek mahkemelerin aynı maddi olaya ve hukuki duruma ilişkin daha önce verdikleri kararlardan farklı bir yönde karar vererek içtihat değişikliğine gitmeleri hâlinde, bu farklılaşmanın nedenlerini kararlarında somut ve açık bir şekilde göstermeleri anayasal bir zorunluluktur. Eğer Yargıtay ilgili dairesi, örneğin eksik sosyal tesislerin on yıllık zamanaşımına tabi bir eksik ifa olduğuna dair daha önceki yerleşik içtihadından dönerek aynı durumu aniden otuz günlük şikayet süresine tabi bir açık ayıp olarak nitelendirirse, bu içtihat değişikliği durumunun haklı hukuki gerekçelerini mutlaka kararına yansıtmalıdır.

Hakkınızda verilen takipsizlik kararına rağmen telefon dinleme kayıtlarınızın imha edilmemesi ve başka dosyalara gönderilerek alenileştirilmesi durumunda, kanunların size tanıdığı haklar çerçevesinde devlet aleyhine tazminat davası açabilirsiniz. Soruşturma sürecinde telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi neticesinde elde edilen kayıtların, soruşturma sonunda takipsizlik kararı verilmesine rağmen imha edilmemesi, kişilerin özel hayatının ve haberleşmesinin gizliliğini ihlal eden bir durumdur.

Soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcılarının hatalı işlemleri veya kişisel kusurları sonucunda özel hayatınıza ait dinleme kayıtlarının UYAP sistemine yüklenerek alenileştirilmesi durumunda, oluşan manevi zararlarınızın giderilmesi için devlet aleyhine tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır. Ceza Muhakemesi Kanunu, soruşturma veya kovuşturma sırasında yargı mensuplarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle haksızlığa uğrayan kişilere bir hukuk yolu sunmaktadır.

Aynı soruşturma kapsamında benzer hukuki gerekçelerle açılan tazminat davalarında, mahkemelerin diğer kişiler lehine karar verirken sizin davanızı ikna edici bir gerekçe sunmadan reddetmesi, anayasal güvence altında olan etkili başvuru hakkı ihlali niteliği taşıyabilmektedir. Yargı makamlarının, iddialarınızı değerlendirirken aynı olaydan mağdur olan diğer kişilerin açtığı davalarda verilen farklı yöndeki kararları dikkate almaması ve talebinizi eksik bir incelemeyle reddetmesi adil bir yargılama süreciyle bağdaşmayabilir.

Ceza infaz kurumlarındaki sürekli üst araması uygulamaları, tek başına belirli bir ağırlık eşiğine ulaşmadığı sürece anayasal anlamda kötü muamele yasağı veya işkence kapsamında değerlendirilmeyip, kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkı çerçevesinde ele alınmaktadır. Bir eylemin işkence veya eziyet olarak nitelendirilebilmesi için mağdurda yoğun bir fiziksel veya ruhsal ızdırap yaratması, muamelenin süresi, cinsiyet, yaş veya sağlık durumu gibi faktörlerle birlikte asgari bir ağırlık eşiğini aşması gerekmektedir.