Ceza Hukuku

Hakkınızda ifade veren bir tanığın mahkemede sizin bulunmadığınız bir celsede dinlenmesi ve yalnızca destekleyici başka bir bilgi olmayan dijital verilere dayanılarak ceza verilmesi hukuka aykırı bulunabilecektir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, sanığa isnat edilen fiil hakkında bilgi veren tanığın mahkemede hazır edilmemesi ve sanığın tanık sorgulama hakkı kapsamındaki güvencelerden mahrum bırakılması yargılamanın adilliğine zarar vermektedir.

İdarenin kusurunu ve olayın gerçek nedenini olay anında değil de yıllar sonra yürütülen bir ceza davası veya müfettiş raporu sayesinde öğrenmişseniz, dava açma sürenizin olayın yaşandığı veya sulhnamenin imzalandığı tarihten itibaren başlatılması hukuken hatalı bir yaklaşım olacaktır. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, eylemin idariliğinin veya zararla idari eylem arasındaki illiyet bağının sonradan ortaya çıktığı durumlarda dava açma süresinin, bu bilgilerin somut olarak öğrenildiği tarihten itibaren başlaması gerektiği kabul edilmektedir.

Meydana gelen bir terör saldırısında kamu makamlarının önlem almaması gibi ağır bir ihmali söz konusuysa, mahkemelerin bu ihmali incelemeden uyuşmazlığı doğrudan kusursuz sorumluluk hâllerinden olan sosyal risk ilkesi çerçevesinde çözüme kavuşturması anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelebilecektir. Olayda kamu görevlilerinin kusurunu ortaya koyan müfettiş raporları veya görevi kötüye kullanma suçundan verilmiş mahkûmiyet kararları bulunuyorsa, açtığınız tam yargı davası kapsamında bu delillerin mahkemece mutlaka değerlendirilmesi şarttır.

Mahkemenin sizi suçlayan ve beyanı aleyhinize kurulan hükümde belirleyici olan tanığı duruşmada dinlememesi ve size soru sorma imkanı tanımaması adil yargılanma hakkınızın ihlaline yol açabilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir tanığın mahkemede hazır edilmemesi için öncelikle geçerli bir nedenin ortaya konulması gerekmektedir.

Ceza davası sürecinde duruşmaya bizzat katılma talebinize rağmen duruşmalara Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi üzerinden dâhil edilmeniz tek başına adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmemektedir. Mahkemeler bu tür durumlarda yargılamanın bütününe ve size sağlanan imkânlara bakarak bir değerlendirme yapmaktadır.

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkınızın ihlal edildiği iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmanız, başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulunacaktır. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, derdest olan veya yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla yapılan başvurulara ilişkin olarak öncelikle Tazminat Komisyonu isimli idari mercie başvuru yapılması zorunludur.

Hakkınızda yürütülen bir ceza davası veya hazırlanan bir iddianameye dayanılarak yapılan televizyon yorumları, o anki görünür gerçekliğe uygun olduğu sürece genellikle doğrudan tazminat hakkı doğurmayabilir. Mahkemeler, özellikle kamuoyunu ilgilendiren güncel meselelerde ve siz de kamuoyu tarafından tanınan bir kişiyseniz, yapılan yorumları ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirmeye daha yatkındır.

Kamuoyu tarafından tanınan siyasi bir kişilik olmanız, hakkınızda yapılan eleştirilere sıradan bir vatandaşa göre çok daha fazla hoşgörü göstermenizi gerektirebilmektedir. Siyasetçilerin eylem ve söylemleri doğal olarak basının ve kamuoyunun yoğun denetimine tabidir.

Sizinle aynı programda adı geçen bir başka kişinin açtığı davanın kabul edilmesi, sizin davanızın da otomatik olarak aynı şekilde sonuçlanmasını gerektirmeyebilir ve bu durum tek başına mahkemelerin çelişkili veya eşitliğe aykırı kararlar verdiği anlamına gelmeyebilir. Mahkemeler her bir davacının durumunu, o kişi hakkındaki iddiaların dayanaklarını ve olayın gerçekleştiği tarihteki somut şartları ayrı ayrı incelemektedir.

İdarenin ihmali ve kusuru olayın yaşandığı tarihten çok daha sonra yürütülen ceza davalarıyla ortaya çıkmışsa, mahkemenin dava açma süresini en baştaki uzlaşma tarihinden başlatması mahkemeye erişim hakkı ihlalidir. Böyle bir durumda idarenin tazminle yükümlü tutulabilmesi için zararla idari eylem arasında bir illiyet bağı bulunması gerekir.