Ceza Hukuku

Mahkemenin iddia makamının mütalaasına karşı savunma hazırlamak için makul bir süre talebini reddetmesi anayasal hakların ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, suç isnadı altındaki kişiye savunmasını hazırlayabilmesi için yeterli zamanın tanınması gereklidir.

Davanın uzamaması veya makul sürede sonuçlandırılması amacı, sanığın savunma hazırlamak için ihtiyaç duyduğu sürenin kısıtlanmasına hukuki bir gerekçe oluşturmamaktadır. Yargılamanın süratle sonuçlandırılması hedeflenirken, suç isnadı altındaki kişinin iddia makamına karşı dezavantajlı duruma düşürülmemesi büyük önem taşımaktadır.

Yıllarca süren yargılamalar neticesinde uğranılan zararların giderilmesi için kurulan komisyon tarafından size çok düşük bir miktar ödenmesi durumunda Anayasa Mahkemesine başvurarak hakkınızı arayabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, yargılama süresinin uzunluğuna rağmen komisyonun takdir ettiği tazminatın emsal kararlara göre çok düşük kalmasını etkili başvuru hakkı ihlali olarak kabul etmektedir.

Murisinizin vefatından önce maruz kaldığı uzun yargılama süreci nedeniyle mirasçılar olarak yaptığınız başvurularda, komisyonun sizleri aynı aile ekonomisi birliği içinde değerlendirerek lehinize tek ve yetersiz bir tazminata hükmetmesi hukuka aykırı bulunabilir. Yargılamanın dokuz yılı aşkın bir süre devam etmesi gibi durumlarda takdir edilen bu tip sembolik tutarlar, mağduriyetinizi gidermekten son derece uzaktır.

Yargı mercilerinin şikayetinizi reddederken mektubunuzun tam olarak hangi ifadelerinden dolayı sakıncalı bulunduğunu içeriğiyle ilişkilendirerek detaylı bir şekilde gerekçelendirmesi gerekmektedir. Cezaevi idareleri mektupların örgütsel nitelikte haberleşme ve fikir alışverişi içerdiği gibi gerekçelerle alıkoyma kararı verebilse de, itiraz üzerine konuyu inceleyen İnfaz Hâkimliği makamının sadece kararın usule ve kanuna uygun olduğunu belirterek şikayeti reddetmesi yeterli görülmemektedir.

Pandemi gibi salgın hastalık dönemlerinde cezaevlerindeki görüşlerin kısıtlanmasına yönelik aldığınız tedbir kararlarına karşı yaptığınız itirazların mahkemelerce esastan incelenmeden reddedilmesi anayasal hakların ihlali anlamına gelmektedir. Ceza infaz kurumlarındaki uygulamaların temel hak ve hürriyetlere müdahale teşkil ettiği durumlarda, iddialarınızın esasının incelenmesine imkân sağlayan ve gerektiğinde uygun bir telafi yöntemi sunan etkili hukuk yollarının bulunması zorunludur.

Şikayet hakkınızı kullanmanız kural olarak suç değildir ancak şikayetlerinizin içeriğine ve amacına göre özel hastaneler tarafından aleyhinize manevi tazminat davası açılması ihtimali her zaman bulunmaktadır. Adli veya idari makamlara verilen dilekçelerde kişilerin veya kurumların eleştirilmesi dilekçe hakkı kapsamında koruma altında olsa da bu durum karşı tarafın şeref ve itibarını zedeleyecek boyuta ulaşmamalıdır.

Hastane personelinin size karşı sarf ettiği sözleri şikayet dilekçenize aynen aktarmanız, şikayetinizin konusunu ve amacını açıklamak için yapıldığı sürece kural olarak karşı tarafın kişilik haklarına saldırı niteliği taşımaz. İdareye veya yetkili mercilere sunduğunuz başvurularda, aranızdaki uyuşmazlıkla doğrudan bağlantılı olan iddia ve isnatlara yer vermeniz hak arama özgürlüğü çerçevesinde olağan karşılanan bir durumdur.

Şikayet hakkınızı kullandığınız için aleyhinize hükmedilen tazminat kararının ifade özgürlüğünüzü ihlal ettiğini düşünüyorsanız, olağan kanun yollarını tükettikten sonra Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı aramanız mümkündür. Anayasa Mahkemesi bu tür başvurularda öncelikle derece mahkemelerinin karar gerekçelerini inceleyerek sizin şikayet hakkınızı kullanırken gösterdiğiniz niyetin ve kullandığınız ifadelerin demokratik toplum düzeni içinde katlanılabilir olup olmadığını değerlendirir.

Kötü muameleye uğradığınızı iddia ediyorsanız, bu iddialarınızı destekleyecek emare ve delilleri zamanında yetkili makamlara sunma konusunda özenli davranmakla yükümlüsünüz. Sadece soyut beyanlara dayanan, olgularla ve sağlık raporlarıyla desteklenmeyen şikayetler üzerine derhal resmi bir ceza soruşturması başlatılması veya polisler hakkında dava açılması her zaman mümkün olmayabilir.