Bireysel Başvuru

Bireysel başvurunuz sonucunda anayasal haklarınızın ihlal edildiği tespit edilirse, Anayasa Mahkemesi öncelikle bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanın ilgili idare mahkemesine gönderilerek yeniden yargılama yapılmasına karar verecektir. Yeniden yargılama kararı verilmesindeki amaç, derece mahkemesinin ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yargılamayı tekrar yürüterek daha önce verilmiş olan hukuka aykırı kararı ortadan kaldırmasıdır.

Tahliye edilmiş olmanız durumunda, tutukluluk sürenizin uzunluğu ve itiraz incelemelerinin duruşmasız yapılması şikayetleriniz için doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce tazminat davası yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, kişi tahliye edildikten sonra yapılan başvurularda, uzun tutukluluk ve hakimin huzuruna çıkarılmama gibi iddialar için kanunda öngörülen tazminat davası imkanının etkili bir hukuk yolu olduğunu değerlendirmektedir.

Mahkemelerin tarafların sunduğu delilleri değerlendirirken ve tanık beyanları arasında seçim yaparken adil bir denge kurması ve ulaştığı sonucu geçerli nedenlerle açıklaması beklenir. Karşı tarafın tanığının beyanı sizin mahkûmiyetinize giden yolda tek veya belirleyici delil konumundaysa, bu kişinin tarafsız olduğu varsayılsa bile mutlaka sizin huzurunuzda dinlenmesi ve çapraz sorguya tabi tutulması şarttır.

Kamu görevlilerinin hukuka aykırı şekilde fiziksel müdahalede bulunması ve insan onurunu zedeleyen uygulamalar yapması durumunda bu eylemler kötü muamele yasağı kapsamında değerlendirilebilir. Havalimanında sınır dışı edilmek istenirken veya kabul edilmeyen yolcu statüsünde bekletilirken ellerin kelepçelenmesinin ötesine geçilerek vücudun streç filmle sarılması ve nefes almayı zorlaştıracak biçimde ağzın bantlanması gibi uygulamalar, yaşamı tehlikeye atması ve kişiyi aşağılaması sebebiyle insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele kabul edilmektedir.

İdari para cezasına karşı yaptığınız itirazda duruşma talep etmenize rağmen hakimliğin sizi dinlemeden sadece dosya üzerinden karar vermesi, yargılamanın hakkaniyetini zedeleyen hukuki bir sorun yaratabilir. Mahkemeler, usul ekonomisi ve iş yükünün azaltılması gibi amaçlarla bazı uyuşmazlıkları dosya üzerinden karara bağlayabilse de, ortada tartışmalı bir olgu veya çelişkili ifadeler varsa duruşmalı yargılama yapılması gerekebilir.

Mahkemenin lehinize avukatlık ücretine hükmetmemesi üzerine yaptığınız itirazın istinaf mahkemesince hiçbir şekilde incelenmeden sonuçsuz bırakılması, mülkiyet hakkınızın usule ilişkin güvencelerinin zedelenmesi anlamına gelir. Beraat kararına rağmen lehinize ücret hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğuna dair itirazlarınızı etkili bir biçimde ortaya koyabilme olanağının size tanınması gerekir.

Ceza infaz kurumunda mektubunuza el konulması işlemine karşı infaz hakimliğine yaptığınız şikayetin reddedilmesi durumunda öncelikle ağır ceza mahkemesine itiraz başvurusunda bulunmanız gerekmektedir. İtiraz mercii olan ağır ceza mahkemesinin de başvurunuzu reddetmesi halinde olağan kanun yolları tüketilmekte olup, bu kararın ardından süresi içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunma hakkınız doğmaktadır.

Yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkınızın ihlal edildiği iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmadan önce, ilgili kanunlarla kurulan Tazminat Komisyonuna müracaat etmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, belirli bir tarih itibarıyla derdest olan ve yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarını barındıran uyuşmazlıklarda, öncelikle olağan başvuru yollarının tüketilmesi hukuki bir zorunluluktur.

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda ihlal kararı verilmesi durumunda, hakkınızdaki yargılamanın yeniden yapılması mümkündür. Anayasa Mahkemesi, istinaf başvuru süresinin gerekçesi açıklanmayan kararın okunduğu tarihten itibaren başlatılarak süre aşımından reddedilmesini mahkemeye erişim hakkına yönelik orantısız bir müdahale olarak görmektedir.

Karakolda polis memurları tarafından darbedilmeniz ve sonrasında şikayetçi olmanıza rağmen savcılık tarafından eksik inceleme ile takipsizlik kararı verilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaparak kötü muamele yasağının ihlal edildiğini ileri sürebilirsiniz. Devletin, kişilerin kamu görevlileri tarafından fiziksel veya psikolojik şiddete maruz kaldığına dair savunulabilir bir iddiası olduğunda, bu durumu aydınlatmak için ivedilikle etkili soruşturma yürütme yükümlülüğü bulunmaktadır.