Bireysel Başvuru

Anayasa Mahkemesinin, banka hesaplarına konulan uzun süreli blokelerin anayasal hakları ihlal ettiğine dair yerleşik ve oldukça önemli emsal kararları bulunmaktadır. Yüksek mahkeme, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından bankalardaki katılım fonu tutarları üzerine konulan tedbirlerin yıllarca sürdürülmesini incelediği güncel kararlarında, bu kısıtlamaların vatandaşlara aşırı külfet yüklediğini belirterek doğrudan mülkiyet hakkı ihlali sonucuna ulaşmaktadır.

Mahkemenin sizin sunduğunuz dilekçedeki asıl talebinizi ve iddialarınızı hiç değerlendirmeden tamamen ilgisiz bir konuda karar vermesi, adil yargılanma hakkınızın çok önemli bir parçası olan karar hakkı güvencesinin ihlali anlamına gelmektedir. Yargı mercileri, önlerine getirilen uyuşmazlığın içinde yer alan maddi ve hukuki sorunların bütününü ele alarak karar vermekle yükümlüdür.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmeniz için başvuruya konu edilen ve ihlale yol açtığı ileri sürülen kamusal eylem veya işlemden kişisel olarak ve doğrudan etkilenmiş olmanız gerekmektedir. Eğer ihlal iddialarına konu olan asıl dava dosyalarında taraf sıfatınız bulunmuyorsa, mahkeme ihlale neden olduğunu ileri sürdüğünüz işlemden kişisel olarak etkilenmediğinizi ve mağdur sıfatı taşımadığınızı kabul etmektedir.

Cezaevi idaresi tarafından size verilen ziyaretçi kabulünden men disiplin cezasına karşı doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmanız kural olarak mümkün değildir. Anayasal haklarınızı ilgilendiren bu tür idari yaptırımlara karşı öncelikle hukuk sistemimizde yer alan olağan kanun yollarını eksiksiz bir şekilde tüketmeniz gerekmektedir.

Hayır, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce yasal olarak tüketilmesi gereken başka bir yol bulunmaktadır. Yürürlüğe giren yasal düzenlemeler gereğince, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla yapılan başvurulara bakmakla görevli bir Tazminat Komisyonu kurulmuştur.

Ceza infaz kurumlarında bulunan kişilerin öğrenim gören çocuklarıyla görüşebilmesi için ziyaret günlerinin hafta sonuna alınması talebinin reddedilmesi, aile hayatına saygı hakkının ihlali olarak değerlendirilebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin ve ilgili idari makamların çocukları ilgilendiren tüm faaliyetlerde öncelikle çocuğun üstün yararı ilkesini gözetmesi gerekmektedir.

Ceza infaz kurumundan tahliye edilmiş olmanız, içeride bulunduğunuz dönemde çocuklarınızla görüşememeniz nedeniyle yaşadığınız hak ihlalinin tespit edilmesine ve tazminat kazanmanıza engel teşkil etmemektedir. Öğrenim gören çocuklarınızla hafta sonu görüşme talebinizin haksız bir şekilde reddedilmesinden dolayı bireysel başvuru yoluna gittiğinizde, yargılama süreci devam ederken serbest bırakılsanız bile ihlal tespiti yapılabilmektedir.

Cezaevlerinde yapılan kapalı görüşmelerdeki konuşmaların idare tarafından sistematik bir şekilde teknik araçlarla dinlenmesi ve kaydedilmesi, bu hususta açık bir kanuni düzenleme bulunmadığı için hukuka aykırıdır. Anayasa Mahkemesi, kapalı görüşlerin dinlenerek kayıt altına alınmasının şartlarını belirleyen yasaların eksikliğine dikkat çekerek bu eylemin temel haklara müdahale oluşturduğunu açıkça belirtmiştir.

İnfaz koruma memurlarının cezaevindeki davranışları ve kötü muamele iddiaları nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmadan önce mutlaka olağan hukuk yollarının tüketilmesi gerekmektedir. Kamu görevlilerinin tavır ve hareketleri sebebiyle kötü muamele yasağı kapsamına giren bir ihlal yaşandığı iddia ediliyorsa, öncelikle bu olayda sorumluluğu bulunan kişilerin tespit edilmesi ve cezalandırılması amacıyla yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulunulmalıdır.

Size verilen disiplin cezası nedeniyle üyesi olduğunuz sendikanın kendi adına Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvuru, kişi bakımından yetkisizlik sebebiyle kabul edilmemektedir. Bireysel başvuru yolunda bir tüzel kişinin kendi adına şikayette bulunabilmesi için, uygulanan idari işlemin veya verilen mahkeme kararının doğrudan doğruya sendikanın kendi tüzel kişiliğinin haklarını etkilemesi gerekmektedir.