Bireysel Başvuru

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilmeniz için ihlali öğrendiğiniz veya nihai kararın size tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz günlük bir süreniz bulunmaktadır. Bu süre, başvurunun her aşamasında dikkate alınması gereken çok önemli bir usul kuralıdır ve bu sürenin kaçırılması başvurunuzun reddedilmesine yol açar.

İtiraz merciinin iddia ve delillerinizi etkili bir şekilde karşılamaması nedeniyle hak ihlali kararı verildiğinde, uğradığınız mağduriyetin karşılığı olarak belirli bir manevi tazminat almanız ve yargılama giderlerinizi tahsil etmeniz mümkündür. Anayasa Mahkemesi, hakkınızda verilen tedbir kararına itirazınızın yetersiz gerekçelerle reddedilmesini bir hak ihlali olarak tespit ettiğinde, ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması için öncelikle dosyanın mahkemeye iadesine karar vermektedir.

Haberin içeriğinde doğrudan doğruya parti tüzel kişiliğine yönelik somut bir iddia, isnat veya hakaret bulunmuyorsa, siyasi parti olarak şeref ve itibarınızın zedelendiği gerekçesiyle açtığınız tazminat davasından lehinize bir sonuç almanız mümkün olmamaktadır. Anayasa Mahkemesi incelemelerinde, gazete haberinin sadece partinin genel başkanı veya milletvekili adayının şahsi işlemleri ve adaylık süreçleriyle ilgili olduğu, doğrudan parti tüzel kişiliğini hedef almadığı tespit edildiğinde, partinin güncel ve kişisel bir hakkının etkilenmediği kabul edilmektedir.

Yargısal süreçten usulüne uygun şekilde haberdar edilmemeniz ve beyanlarınızı sunma imkanı tanınmadan aleyhinize karar verilmesi durumunda, bu ihlalin ortadan kaldırılması için bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, davanın taraflarından birinin yargılamadan haberdar edilmemesini ve delillerini sunma hakkının fiilen elinden alınmasını mahkeme hakkı ihlali olarak değerlendirmektedir.

Yakınınızın cenazesinin teslim edilmemesi ve dini inançlarınıza uygun bir defin töreni gerçekleştirememeniz nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler, hukuki bağlamda özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı ile kötü muamele yasağı çerçevesinde değerlendirilebilecek konulardır. Ancak, bu tür ihlal iddialarıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmeniz için öncelikle hukuk sistemimizde yer alan olağan başvuru yollarını usulüne uygun bir şekilde tüketmiş olmanız gerekmektedir.

Bütün mahkemelerin verdikleri her türlü kararı yeterli, makul ve davanın esasına etki eden iddiaları karşılayacak şekilde gerekçeli olarak yazma yasal yükümlülüğü bulunmaktadır. Yargılama sürecinde bir üst mahkeme, ilk derece mahkemesinin verdiği kararı kaldırarak tam aksi yönde bir hüküm kurduğunda, bu farklı sonuca hangi hukuki ve maddi nedenlerle ulaştığını açıkça ortaya koymak zorundadır.

Yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapamazsınız, öncelikle bu tür şikayetler için kurulmuş olan özel komisyona başvurmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına ilişkin olarak yasal bir düzenleme yapıldığını ve Tazminat Komisyonu adlı yeni bir başvuru yolunun oluşturulduğunu belirtmektedir.

Davanızın çok uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne yapacağınız bireysel başvuru, idari yollar tam olarak tüketilmediği için reddedilecektir. Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına ilişkin şikâyetlerde, öncelikle kanunla kurulmuş olan Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu merciine başvurmanız gerekmektedir.

Karar hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde öncelikli ve yeterli telafi yöntemi davanızın yeniden görülmesi olduğundan kural olarak ayrıca manevi tazminat ödenmesine hükmedilmemektedir. Anayasa Mahkemesi tarafından yapılan bireysel başvuru incelemelerinde, mahkemenin asıl talebinizi eksik veya yanlış tespit ederek karar vermesi nedeniyle tespit edilen hak ihlali durumunda öncelikli amaç bu hukuka aykırılığın sonuçlarını tamamen ortadan kaldırmaktır.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızda ihlal kararı verilmesi üzerine uyuşmazlığın çözümü için idare mahkemesinde yeniden yargılama süreci başlatılacak olup, tazminat talepleriniz ise reddedilecektir. Yüksek mahkeme, kanuni sınırları ve güvenceleri belirsiz bir güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerle atamanızın yapılmamasını temel anayasal hakların ihlali olarak tespit etmiştir.