Bireysel Başvuru

Soruşturma dosyasına erişiminizin kısıtlanması nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, bu kısıtlama kararına karşı kanunlarda öngörülen olağan itiraz yollarını tüketmeniz zorunludur. Ceza muhakemesi sistemimizde, şüpheli veya avukatının dosya içeriğini incelemesini engelleyen kısıtlama kararları mahkeme veya hâkimlikler tarafından verilmekte olup bu kararlara karşı üst mercilere itiraz etme hakkınız bulunmaktadır.

Kötü muamele iddialarına ilişkin şikayetleriniz üzerine savcılık tarafından olayı aydınlatacak tüm deliller toplanmadan yüzeysel bir incelemeyle takipsizlik kararı verilmesi durumunda, öncelikle bu karara karşı Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edebilir, sonuç alamazsanız Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilirsiniz. Devletin, şikayet olmasa dahi kötü muamele belirtisi taşıyan olaylarda ivedilikle ve bağımsız bir soruşturma başlatma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra vefat etmesi hâlinde, mirasçısı olduğunu bilgi ve belgelerle ispat eden kişilerin makul bir süre içinde bireysel başvuruyu takip etme iradelerini ortaya koymaları durumunda başvurunun incelenmesine devam edilebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, mirasçıların hak kaybına uğramalarını engellemek amacıyla ilgili mevzuat kurallarını başvuru tarihinden sonraki ölüm hâllerinde de uygulamakta olup mirasçıların başvuruyu devam ettirme yönündeki taleplerini mahkemeye iletme yükümlülüğü bizzat mirasçıların kendi üzerindedir.

Davanızın uzun sürmesi şikayetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne başvuru yapmanız durumunda, öncelikle Tazminat Komisyonu yoluna gitmediğiniz için başvurunuz reddedilecektir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, dokuz mart iki bin yirmi üç tarihi itibarıyla devam eden yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına ilişkin uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi'nden önce mutlaka bu komisyona başvurulması şarttır.

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvuru yapmadan önce kanunla kurulan Tazminat Komisyonuna müracaat etmeniz gerekmektedir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca belirli bir tarih itibarıyla derdest olan yargılamaların uzun sürmesi şikayetleri için öncelikle başvuru yollarının tüketilmesi kuralı geçerlidir.

Haksız yere uygulanan ve uzun süren yurt dışına çıkış yasağı nedeniyle aile bağlarınızın zayıflaması ve yaşadığınız mağduriyetler karşısında Anayasa Mahkemesine başvurarak manevi tazminat almanız mümkündür. İlgili yargı mercilerinin, sizin yurt dışındaki ailevi ve sosyal bağlarınızı dikkate almadan bu yasak kararını uzun yıllar boyunca sürdürmesi, özel ve aile hayatınıza ciddi şekilde zarar veren bir müdahale olarak değerlendirilir.

Devletin arazinize kamulaştırma yapmadan el atması sonucunda size ödenmesine hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetmesi, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kamulaştırmasız el atma davaları sonucunda belirlenen tazminat bedellerinin enflasyon karşısında aşırı derecede değer kaybına uğratılarak ödenmesi, kişilere şahsi olarak olağan dışı ve ağır bir külfet yüklemektedir.

Davanızın çok uzun sürmesi nedeniyle tazminat alabilmeniz için öncelikle kanunlarla kurulan özel komisyona başvurarak yasal başvuru yollarının tüketilmemesi kuralını aşmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına dayanan başvurularda, bireysel başvurunun ikincil niteliği gereğince doğrudan inceleme yapmamakta ve öncelikle ilgili yasal komisyonların tüketilmesi şartını aramaktadır.

İlk derece mahkemesinin işçiler lehine verdiği haklı fesih olmadığına yönelik kararın istinaf aşamasında yeterli araştırma yapılmadan kaldırılması durumunda, bireysel başvuru yoluyla temel hakların ihlal edildiği iddiası öne sürülebilir. İstinaf mahkemesinin, işçilerin eylemini kanunsuz grev olarak nitelendirip davayı reddetmesi için, bu eylemin iş yerinde ne gibi üretim kayıplarına yol açtığını ve işverenin zararlarını somut delillerle ortaya koyması beklenir.

Yargılama süreçlerinin makul süreyi aşması nedeniyle yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için öncelikle mevzuatta öngörülen idari başvuru yollarının, yani Tazminat Komisyonu başvurusunun tüketilmesi zorunludur. Anayasa Mahkemesi, yargılamanın uzun sürmesine ilişkin şikayetlerde doğrudan bir inceleme yapmadan önce, kanunla kurulan ve ilk bakışta ulaşılabilir olan bu komisyona müracaat edilmesini beklemektedir.